วิชาเทคโนโลยี(วิทยาการคำนวณ)
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6

4.3 ผลกระทบของเทคโนโลยีกับอาชีพ

เทคโนโลยีส่งผลกระทบต่อสังคมรวมไปถึงอาชีพเนื่องจากเทคโนโลยีหุ่นยนต์ ระบบอัตโนมัติ และ ปัญญาประดิษฐ์สามารถทดแทนการทํางานของมนุษย์ได้ งานที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงที่เทคโนโลยีเหล่านี้จะเข้ามา ทดแทนจะเป็นงานประจําที่ทําซ้ํา ๆ หรืองานที่ไม่ต้องใช้การตัดสินใจที่ซับซ้อน เช่น งานเอกสาร งานขับรถ

เนื่องจากความสามารถที่เพิ่มขึ้นของปัญญาประดิษฐ์ งานที่ใช้ทักษะและความรู้เฉพาะทางขั้นสูง ก็อาจจะเสี่ยงต่อการถูกทดแทนได้เช่นกัน ในปี พ.ศ. 2560 แอนดรูว์ แมคอาฟี (Andrew McAfee) และ เอริก บรินโจล์ฟสัน (Erik Brynjolfsson) ระบุว่าปัจจัยที่ใช้พิจารณาลักษณะของงานที่เสี่ยงจะถูกทดแทน คือ งานที่มีลักษณะดังนี้

- น่าเบื่อ ซ้ําซาก (dull) งานกลุ่มนี้จะเป็นงาน ที่ระบบอัตโนมัติ สามารถทดแทนได้ง่าย

- สกปรก ยากลําบาก (dirty) งานกลุ่มนี้มักเป็นงาน ที่มนุษย์ไม่ชอบและ พยายามหลีกเลี่ยง

- ทําเงินได้ดี (dear) การพัฒนาระบบ อัตโนมัติมาทดแทน ต้องใช้เงินทุนจํานวน มาก ดังนั้นงานที่สร้าง รายได้ไม่มาก จึงไม่ เป็นเป้าหมายของการ พัฒนาระบบอัตโนมัติมาทดแทน

- อันตราย (dangerous) งานกลุ่มที่มีอันตราย มนุษย์ไม่สามารถทําได้ หรือถ้าทําจะเป็น อันตรายต่อชีวิต

ความเสี่ยงของอาชีพต่าง ๆ ดังนี้

อาชีพครู ถ้าพิจารณาว่าอาชีพครู มีเพียงการบรรยายเนื้อหาเดิม ซ้ํา ๆ งานลักษณะนี้สามารถถูกทดแทนด้วยระบบอัตโนมัติได้ไม่ยากนัก แต่ถ้าครูมีหน้าที่ช่วยส่งเสริมการทํางานร่วมกันของนักเรียน สร้างแรง บันดาลใจและให้กําลังใจเมื่อนักเรียนรู้สึกท้อ รวมทั้งทําบทบาทอื่น ๆ นอกเหนือจากการถ่ายทอดความรู้ ทักษะเหล่านี้เป็นสิ่งที่ท้าทาย นักวิจัยด้านปัญญาประดิษฐ์อย่างมาก ในกรณีนี้อาชีพครูก็น่าจะถูก ทดแทนได้ยาก

อาชีพแพทย์ มีการพัฒนาระบบปัญญาประดิษฐ์ที่สามารถจดจํา รูปแบบของฟิล์มและสามารถวินิจฉัยได้แม่นยําไม่แพ้แพทย์เฉพาะทาง ดังนั้นงานด้านนี้ของอาชีพแพทย์ก็อาจถูกทดแทนได้ เพราะว่าเป็นงาน ที่แม้จะใช้ความสามารถสูง แต่ก็เป็นงานที่มีผลตอบแทนสูงเช่นเดียวกัน

อาชีพนักแต่งเพลง ถึงแม้จะเป็นงานที่ใช้ความคิดสร้างสรรค์สูง แต่ก็ อาจจะถูกทดแทนได้ เพราะเป็นงานที่มีผลตอบแทนสูง ในปัจจุบันมี โปรแกรมคอมพิวเตอร์ที่สามารถแต่งเพลงได้อย่างไพเราะจนคนแยกไม่ ออกว่าเพลงนั้นแต่งโดยโปรแกรมคอมพิวเตอร์หรือนักแต่งเพลง

การวิเคราะห์เกี่ยวกับอาชีพใน อนาคตโดย Price waterhouse Coopers (PwC) ได้วิเคราะห์ สถานการณ์ในประเทศอังกฤษและ ประเทศจีน พบว่าตําแหน่งงานที่จะถูก ทดแทนด้วยระบบอัตโนมัติน่าจะมี ประมาณ 20% ของตําแหน่งงานทั้งหมด แต่จะมีตําแหน่งงานใหม่เกิดขึ้นในอัตรา ใกล้เคียงกันในประเทศอังกฤษ สําหรับ ในประเทศจีนนั้น PwC ได้คาดการณ์ว่า จะมีตําแหน่งงานถูกทดแทน 26% แต่จะ มีตําแหน่งใหม่เกิดขึ้นถึง 38% ทําให้ โดยรวมแล้วมีตําแหน่งงานเพิ่มมากขึ้น

ถ้าดูในรายละเอียด พบว่าในหลาย กลุ่มอาชีพจะมีตําแหน่งงานใหม่เกิดขึ้น จํานวนมาก เช่น กลุ่มสุขภาพ แต่มีบาง กลุ่มที่ตําแหน่งงานหายไป กับตําแหน่ง งานใหม่เกิดขึ้นใกล้เคียงกัน เช่น กลุ่มค้า ปลีกและค้าส่ง และกลุ่มงานธุรการ