800mollana-2.jpg (480×401)

 

 

خداشناسى

 

در جهان‌بينى مولانا، خداشناسى آميزه‌اى از مباحث فطرى و شهودى و استدلالى است، اما نه از سنخ استدلال‌هاى اهل كلام و فلسفه. به اعتقاد مولانا، خدا دليل بر هستىِ خود است و منزّه از علّيت است. مولانا مى‌گويد خداوند، تبديل‌كننده است و همه‌ى هستى را آن به آن تحوّل مى‌بخشد. هم پديده‌هاى محسوس طبيعى را در مسير تكامل قرار مى‌دهد و هم احوال روحى انسان را ارتقأ مى‌بخشد.

 

آنكه بى‌تعليم بُد ناطق، خداست

كه صفاتِ او ز علّت‌ها جداست

)دفتر چهارم، 3041)

 

كارِ تو تبديلِ اَعيان و عطا

كارِ من، سهوست و نِسيان و خطا

سهو و نِسيان را مُبدَّل كن به علم

من همه خِلمم، مرا كن صبر و حلم

)دفتر پنجم، 2-781)

 

از مُبدِّل هستى اول نماند

هستىِ بهتر به جاىِ آن نشاند

همچنين تا صد هزاران هست‌ها

بعد يكديگر، دوم بِه ز ابتدا

)دفتر پنجم، 2-791)