Το μουσείο Νίκου Καζαντζάκη βρίσκεται στην κεντρική πλατεία των Βαρβάρων, του χωριού όπου γεννήθηκε ο πατέρας του συγγραφέα, Μιχάλης (πρότυπο του καπετάν Μιχάλη στο ομώνυμο έργο). Το οίκημα που στεγάζει το μουσείο χτίστηκε στο σημείο όπου βρισκόταν το σπίτι του Μιχάλη Καζαντζάκη και το σπίτι των Ανεμογιάννηδων, οι οποίοι ήταν συγγενείς του Καζαντζάκη.
Εγκαινιάστηκε το 1983 από τη Μελίνα Μερκούρη και δημιουργός τους είναι ο μακαρίτης σκηνογράφος και ενδυματολόγος Γιώργος Ανεμογιάννης, ο οποίος το έστησε με την βοήθεια της συζύγου του και συγγραφέα Ελένης Καζαντζάκη. Στο μουσείο εκτίθενται προσωπικά αντικείμενα του Καζαντζάκη (όπως η πίπα, τα γυαλιά και το ρολόι του), επιστολές, οι πρώτες εκδόσεις των βιβλίων του στα ελληνικά και σε άλλες γλώσσες, αντίτυπα με ιδιόχειρες διορθώσεις, σκηνικά και αφίσες από τα έργα του που μεταφέρθηκαν στο θέατρο, φωτογραφίες, δημοσιεύματα του Τύπου κ.λπ. Σε ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα προβάλλεται για τους επισκέπτες ντοκιμαντέρ με θέμα τη ζωή και το έργο του Νίκου Καζαντζάκη, σε έξι γλώσσες.
Διατίθενται επίσης προς πώληση όλα τα βιβλία του και τα βιβλία που έχουν γράψει άλλοι γι' αυτόν.