Ceija Stojkana

Pertencía a unha tribu romaní nómada dedicada á cría de cabalos e sobreviviu ao Holocausto Nazi dos Xitanos (Porrajmos) pasando por tres campos de exterminio, xunto coa súa nai e a algúns dos seus irmán, cando só tiña uns 10 anos.

Moitos anos despois, comeza a expresar a través da pintura e da escritura os recordos desta traumática experiencia, publicando libros e facendo máis de mil debuxos e pinturas.

Ela mesmo dixo:"Collín un bolígrafo porque tiña que abrirme, para berrar".

As súas primeiras obras son de temas sinxelos e de moitas cores, lembranzas da época feliz antes da guerra cando era pequena e vivían en carromatos, na natureza, coa familia, os animais, no mercado...

Despois de sobrevivir ao exterminio nazi pinta temas oscuros que amosan persecucións, arrestos, asesinatos, a vida dura dos campos de concentración....

Os seua cadros parecen feitos coa mirada dunha nena, e emprega cores fortes, ás veces só o negro, e soe escribir nos seus debuxos.

Museo Judío de Viena en 2004.

Museo Reina Sofía de Madrid 2020. "Esto ha pasado".