เรื่อง พระพุทธศาสนาเป็นรากฐานของวัฒนธรรม เอกลักษณ์ และมรดกของชาติ

ภาษา

วัฒนธรรมทางด้านภาษาที่มีบ่อเกิดมาจากพระพุทธศาสนา เกิดขึ้นตั้งแต่การเผยแผ่พระพุทธ ศาสนาทั้งสองนิกายเข้ามาสู่ประเทศไทย พระพุทธศาสนาฝ่ายเถรวาทหรือหีนยานที่ได้นำเอาภาษาบาลีเข้ามา และพระพุทธศาสนาฝ่ายอาจริยวาทหรือมหายานที่นำภาษาสันสกฤตเข้ามา พร้อมกับคัมภีร์ บทสวด และคำสอนต่าง ๆ

ประเทศไทยได้นำทั้ง ภาษาบาลีและสันสกฤต มาใช้ร่วมกับภาษาไทยจนถึงปัจจุบัน เช่นคำว่า ศาสนา ศีลธรรม ปัญญา ปรัชญา ตลอดจนชื่อคน ชื่อเมือง ชื่อสถานที่ราชการก็เป็นภาษาบาลีและสันสกฤตเป็นส่วนใหญ่

ศิลปะ

ศิลปะ เช่น จิตรกรรม การเขียนภาพลวดลายไทย ประติมากรรม การปั้น การแกะสลัก สถาปัตยกรรม การออกแบบ การก่อสร้าง และนาฏศิลป์ ดุริยางคศิลป์ ศิลปะเหล่านี้เจริญก้าวหน้า เพราะได้รับอิทธิพลจากพระพุทธศาสนา หรือ เกิดจากความเชื่อทางพระพุทธศาสนาที่เรียกว่า พุทธศิลป์ เช่น การเขียนภาพจิตรกรรมฝาผนังในโบสถ์วิหาร การหล่อพระพุทธรูป การสร้างเจดีย์รูปทรงต่าง ๆ

ประเพณี

ประเพณี คือ แบบแผนที่ปฏิบัติสืบต่อกันมาเป็นเวลานาน จนเป็นเอกลักษณ์ของชาติ ประเพณีของไทย ส่วนมากมักสืบเนื่องมาจากพระพุทธศาสนา เช่น ประเพณีในวันสำคัญทางศาสนา ได้แก่ วันมาฆบูชา วันวิสาขบูชา ประเพณีอื่น ๆ เช่น การบวช การทำบุญทั้งในงานมงคลและอวมงคล ได้แก่ งานแต่งงาน งานศพ

จิตใจ

พระพุทธศาสนามีอิทธิพลอย่างมากในการหล่อหลอม และขัดเกลาบุคลิกลักษณะหรือนิสัยจิตใจของคนไทยให้มีลักษณะเฉพาะ ดังนี้

ความโอบอ้อมอารี

คนไทยมักมีนิสัยเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ เมตตากรุณา ช่วยเหลือผู้ได้รับความเดือดร้อน ซึ่งบุคลิกหรือลักษณะนิสัยเหล่านี้ ล้วนถูกปลูกฝังมาจากหลักธรรมคำสอนทางพระพุทธศาสนาทั้งสิ้น เช่น หลักพรหมวิหาร ๔ (เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา)

ความเคารพอ่อนน้อม

เป็นนิสัยของคนไทยที่ได้รับการอบรมมาจากครอบครัว เช่น บุตรเคารพ อ่อนน้อมต่อบิดามารดา ศิษย์เคารพ อ่อนน้อมต่อครูอาจารย์ ผู้น้อยเคารพ อ่อนน้อมต่อผู้ใหญ่ เพราะคนไทยเชื่อว่าการเคารพอ่อนน้อมต่อผู้อื่นนั้นย่อมทำให้เจริญด้วยอายุ วรรณะ สุขะ พละ ตามหลักคำสอน เรื่อง ทิศ ๖ ในพระพุทธศาสนา

ความอดทน

เป็นนิสัยที่ช่วยให้คนไทยสามารถก่อร่างสร้างตัวจนเป็นปึกแผ่น และมีความมั่นคงทางเศรษฐกิจ ไม่ว่าจะเป็นการอดทนต่อความยากลำบากทางการศึกษา หรืออดทนต่อความยากลำบากในการทำงานประเทศชาติของเราอยู่ได้จนถึงทุกวันนี้ก็เพราะความอดทนของบรรพบุรุษ

ดังนั้น พระพุทธศาสนาจึงสอนให้เราอดทนจนเป็นนิสัย ตามหลักคำสอนใน ฆราวาสธรรม ๔ (ธรรมสำหรับการครองเรือน) ว่าด้วยเรื่อง ขันติ หรือความอดทน