Entrada27-La letra Ñ
Las consonantes y sus reglas de uso
Este fonema se pronuncia igual que la “ñ” de “moño” en español
Ejemplo en otomí (pronunciación aproximada) significado en español
Ñä (ñö) Hablar
ESCRIBIR PARA RE-VIVIR. Proyecto de Resistencia Otomí del "RED DAR OTOMÍ" 2023
Entrada27-La letra Ñ
Las consonantes y sus reglas de uso
Este fonema se pronuncia igual que la “ñ” de “moño” en español
Ejemplo en otomí (pronunciación aproximada) significado en español
Ñä (ñö) Hablar
Regla de uso según la Norma de escritura otomí, INALI 2014. Palabras en otomí; gramática otomí; oraciones simples en otomí y video explicativo otomí-español, para principiantes en escritura y habla otomí.
La letra ñ se escribe: Norma de Escritura Otomí INALI 2014
Al inicio de palabras, como en:
ñääni ‘orilla’, ñuni ‘comer’, ñä ‘cabeza, hablar’, ñot'i ‘luz, foco’, ñäxundo'yo ‘calavera’, ñhee ‘abrígate’, ñhuts’i ‘colócatelo’, ñhäts'i ‘llévatelo’, ñhandi ‘verse con’, ñhi ‘báñate’, ñhote ‘¡mata!’, ñhoni ‘buscando’, ñhai ‘se hizo tierra’, ñhuxi ‘que chifle’, ñheni ‘se corta’, ñhets'e ‘cobijarse’, ñhudi ‘siéntate’, ñhu ‘que pesa’, ñhoki ‘arréglate’, ñ'aani ‘gatear’, ñ'i ‘chile’, ñ'u ‘dulce’, ñ'u ‘preñada’ ñ'äi ‘zorrillo’, ñ'udi ‘mostrarse’, ñ'ahä ‘duermete’, thänt'äñ'i ‘salsa’, tsat'äñ'i ‘cardenal (ave)’, joxañ'i ‘enchilada’
En medio de palabras, por ejemplo:
xiñu ‘nariz’, k'eñä ‘víbora’, zoñä ‘cabeza descubierta’, m'oñä ‘calandria’, meñu ‘dinero’, tiñha ‘sofocado’, mpañha ‘discusión’.
Ar t´äxi bi ñuni - La cabra esta comiendo
Ar tiño xi mpa - El pecho esta caliente
Ar ´ñithi xi júgi - El medicamento se amargo
Ya xaña hingi nxaha - Los despeinados no se bañan
Bi hudi jar ñú - Esta sentado en el camino
Para hacer análisis gramaticales debes conocer las siguientes
abreviaturas.
sus. ------------------Sustantivo *los sustantivos pueden pasar a ser verbos*
verb. ----------- -----Verbo *algunos verbos pueden ser sustantivos*
proc.ver ------------ Proclítico de verbo -sirve para conjugar verbos-
proc.sus ------------ Proclítico sustantivo -sirven para conjugar sustantivos-
art.det.sig. --------- Artículo determinante singular (ar-ra-rä)
art.det.plu. --------- Artículo determinante plural (ya-yä)
art.inde.sing. ------- Artículo indeterminante singular (´Nar)
art.inde.plu. ------- Artículo indeterminante plural (´ra ya)
adj. cal. ------------- Adjetivo calificativo
Sufi. ----------------- Sufijos de acompañamiento (hu-he-´wi-´be-yu) *para pluralizar
dual.in. -------------- Dual inclusivo (wi-tu y yo; hu-todos)
dual.ex. ------------ Dual exclusivo (´be- yo y el sin ti; he-todos nosotros sin ti)
*aux.adj. ---------- --Auxiliar de adjetivo (xi-ra-ya)
Adj.cua.inde -------Adjetivo cuantitativo indefinido (marca cantidad)
proc.demos. ----- -Proclítico demostrativo
pronom.pose -----Pronombres posesivos (má-ír-yá)
Muñeca Lele Artesanal Otomí. Mayoreo y menudeo.
🇲🇽 👣 🎉 🎁 💲 ♥️ 🌎
Video explicativo de esta entrada
Renta de cabañas; Zona boscosa, seguridad, camping con todos los servicios.
🚿🚗🏕️🌲🌳🔥 🍖 🐕
Ya contamos con masajes de relajación.