Embedded Files
Plaats van bijeenkomst is Hof ter Hamme (zie www.waarom-niet.be)
Tekst door Ruben Joos
Door mijn opleiding als imker en boswachter, werkzaam in de ecologische sector, ben ik mij vragen beginnen stellen over de problemen bij de bijen. Deze problemen werden een jaar geleden realiteit, waardoor ik heb besloten om het op een heel andere manier te doen. Dit op een zo natuurlijk en ecologisch mogelijke manier. Toen ik deze had gevonden, bleek het zeer gemakkelijk én vroeg het ontzettend weinig tijd. Omdat ik er zo veel over vertelde waren er veel mensen die mij vroegen of ze het ook zelf konden doen en of het moeilijk was? Door al deze vragen ben ik op het idee gekomen om een zelf-oogst imkerij op te starten. Dit houd in dat ik bijenkasten verhuur en de mensen worden begeleid door mij.
Zo moet de bijenkast maar een acht tal keer open gedaan worden op een jaar. Deze behandelingen worden uitgevoerd door de mensen zelf en duren gemiddeld een 2 tal minuten. Bij al deze bewerkingen krijg je een persoonlijke begeleiding, en dit zolang het nodig is. Ook is de kans op steken ontzettend klein omdat je een imkerpak aan doet en je de koningin nooit stoort. Begeleiding van mensen is voor mij zeer belangrijk, want het is totaal niet nodig om bang te zijn. Ook kan je 24 op 24 bellen als er problemen zouden zijn met de bijen. Verdere informatie over bijen krijg je via een nieuwsbrief die om de maand word verstuurd. Op die manier leer je verschillende nieuwe dingen over de bijen en word je op de hoogte gehouden. Ook krijg je een lijst van bloemen of bomen waar de bijen op dat moment op vliegen. Dit meestal via foto's, zodat je kan kijken of er zulke planten in jou buurt voorkomen. Dit maakt dat je een duidelijk beeld krijgt op welke bloemen ze vliegen maar ook kan je op die manier je tuin bijvullen met bloemen voor jou bijen.
Ook kinderen en bijenkasten kunnen perfect gecombineerd worden. Als we de bijenkast een beetje afschermen, kunnen er geen ballen of ander voorwerpen op de bijenkast terecht komen. Maar ook worden de bijen die uitvliegen onmiddellijk naar boven begeleid. Maar het belangrijkste is dat we de mensen die in contact komen met de bijen een duidelijk beeld geven wat deze beestjes zoal doen. Een bij is niet agressief of steek lustig, ze zal eerder wegvluchten als zij er de kans voor krijgt. De meeste steken gebeuren dan ook op het gras wanneer mensen met de blote voeten op een bij trappen. In de buurt van de bijenkast is er geen probleem om er te staan of te kijken naar de bijen. Enkel moet men rekening houden met de vliegbaan, het is logisch dat we niet op een landingsbaan lopen als er een vliegtuig land, dit is ook zo bij de bijen. Maar ook moet men rekening houden met parfum. Geur is zeer belangrijk voor bijen, deze kan beïnvloed worden door sommige parfums waardoor bijen gedesoriënteerd kunnen geraken. Dit is zeer afstands gebonden, we spreken hier maar over enkele meters.
Als mensen interesse hebben voor bijen dan kom ik altijd eerst eens langs, zo kan ik uitleggen wat ik juist doe en wat er aan het gebeuren is met de bijen. Ook kan ik kijken waar de mensen de bijenkast het liefst willen plaatsen en kan ik de plaats aanpassen indien het nodig is. Op die manier kan ik informatie geven en zoeken we samen de beste plaats uit in je tuin. Maar ook kan ik helpen met tips of een heus plan voor je tuin bij-vriendelijk te maken. Zonder dat je bang hoeft te zijn voor je spelende kinderen of dat je geen tuinfeest meer kan geven, en dit met zoveel mogelijk inheemse planten en te letten op alle wensen die je hebt met de tuin. Heb je geen grote tuin of leef je in de stad is het mogelijk om je bijen te plaatsen bij verschillende boeren of bij mensen met een grote tuin. Deze genieten van de bestuiving van de bijen zonder dat het een meerkost is en voor hen meer werk vraagt.
De bijenkast word om de twee jaar vervangen door een andere bijenkast. Op die manier vermijd ik dat de bijen aan inteelt doen, maar ook is het nodig omdat bijen een opkuis nodig hebben. Deze wissel is ook van belang om een sterk bijenvolk te krijgen zonder dat de mens moet selecteren. Een natuurlijk volk dat kan overleven in het wild zonder de mens. We horen steeds meer dat bijen het niet goed doen, maar het is niet altijd duidelijk welke oorzaken het allemaal heeft. Eenmaal gaat het om gsm straling de andere keer over een bepaalde pesticide dan weer een schimmel of een ziekte. Als we het probleem willen begrijpen moeten we eerst wat afstand nemen van de bijen en dan zien we dat het probleem veel groter is. Alle bestuivers zijn met 40 % of meer gedaald, denk maar aan onze vlinders. Ze doen naast het verzamelen van voedsel nog één ding, bloemen bestuiven. Juist daar is het grootste probleem, het aantal bloemen is sterk gedaald ten opzichte van 150 jaar geleden. Dit zijn wel schattingen, omdat er geen cijfers terug te vinden zijn van hoeveel bestuivers er toen waren. Pas nu worden dergelijke onderzoeken uitgevoerd en word er in kaart gebracht hoeveel bijen er vliegen op een bloemenweide en hoeveel bijen er nodig zijn om deze optimaal te bestuiven. Maar ook het gebruik van pesticiden heeft grote gevolgen. Zij zijn vermoedelijk de grootste oorzaak van de bijen sterfte tijdens de winter. Dit is door verschillende onderzoeken over de hele wereld al bevestigt, het is echter erg moeilijk om dit te bewijzen. Pesticiden kunnen op twee manieren toeslaan. De eerste en de meest voor de hand liggende is de rechtstreekse manier, de bestuiver komt in contact met de stof. De niet rechtstreekse manier is veel moeilijker te bewijzen. Eenmaal dat een pesticide is aangebracht op een plant begint deze zich te verspreiden over een veel grotere oppervlakte bijvoorbeeld door verdamping, uitregenen, grondwater,... op die manier is het niet meer terug te vinden. Maar ze komen nog steeds voor en komen op verschillende manieren opnieuw bij de bestuivers terecht. Het is niet mogelijk om alle gevolgen van dit verhaal te vertellen in een paar zinnen. Maar hier is kort het probleem geschetst.
Ieder dier kan een bepaalde hoeveelheid spanning verdragen, als deze spanning te veel word word het ziek. Bij de bijen zien we dat voedsel tekort en pesticiden de belangrijkste factoren zijn. Maar er zijn ook een paar andere factoren die de laatste druppel kunnen betekenen, onder andere de manier van imkeren; de soort bijenkasten; bijvoeren van suiker tijdens de winter; bijtende zuren en giftige dampen ter bestrijding van de varoa mijt; het meermaals verplaatsen van de bijenkasten; het selecteren van de bijen. Al deze factoren verzwakken de bijen en maken ze ziek. We weten uit ervaring dat wanneer we de dieren minder spanning geven ze minder snel ziek worden en dat hun immuunsysteem beter werkt.
Ik wist dat ik met de natuurlijkste manier van imkeren niet voldoende het probleem kon oplossen. Zo ben ik opzoek gegaan naar iets dat mijn bijen kon helpen. Dit heb ik dan ook gevonden bij Dokter Jan Laurens die mij al snel kon overtuigen van de werking van de 'Enti-benadering'. Hij gebruikt het al geruime tijd bij scharrelkippen en in kennels omwille van gelijkaardige problemen. Zijn eerste vraag was of het mogelijk was om al het voedsel te behandelen. Dit is bij bijen zeer moeilijk aangezien ze op bijna alle bloemen vliegen. Dus moesten we op een andere manier het aanpakken en daar zijn we ongeveer een jaar mee bezig geweest. Nu kunnen we zeggen dat het gehele concept af is en met zeer goede resultaten. Ondertussen hebben we een samenwerkingsakkoord met de Universiteit van Gent om een duidelijk beeld te krijgen van wat nu juist de reacties van de bijen op de 'Enti-benadering' is. Meer info vind u binnenkort op www.enti-benadering.be
'Bee Yourself' heeft verschillende voordelen, zo word je tuin en je hele omgeving optimaal bestoven. Ook krijg je meer zicht op wat er in jou buurt groeit en bloeit. Maar buiten dat geeft een bijenkast ongelooflijk veel rust, het constant af en aan gevlieg van bijen geeft je een gevoel van zeer klein te zijn in deze grote wereld. Verder is er nog de lekkere honing, deze honing smaakt nog veel beter als je ze zelf hebt gemaakt en dat is toch zeker de bedoeling. Het honingzwieren gebeurt in groepsverband op verschillende dagen en plaatsen. Op die manier kan er informatie worden doorgegeven en kom je in contact met gelijkgezinden. Een bijenkast produceert gemiddeld zo een 40 kg honing per jaar waarvan zo'n 15 kg terug keert naar de bijen. Dit dient om ze te laten overwinteren, op die manier hebben de bijen geen suiker en andere troep nodig. De rest van de honing zo'n 25 kg is voor de mensen die instappen in het project. Ook werken we samen om een sterke ras te verkrijgen, die in het wild kan overleven zonder dat er de mensen constant mee moet bezig zijn voor ze te helpen overleven. Kortom het is een manier van imkeren waar alles op zo'n ecologisch mogelijke manier word gedaan, in een honderd procent duurzame kast en met een professionele begeleiding. Waar geen enkele niet-bij-eigen stof in komt, en waar de bij een bij mag zijn.
De bijen doen het niet zo goed en wij allemaal kunnen er aan mee werken voor het op te lossen. Wil jij je ook inzetten of meer weten over deze problemen bij de bijen of ben je geïnteresseerd om jouw boomgaard of tuin te laten bestuiven op deze manier neem dan contact op.
Joos Ruben
Page updated
Google Sites
Report abuse