Mae’r cymhwyster TGAU Iaith a Llenyddiaeth Saesneg yn gymhwyster cyfunol sy’n cefnogi dysgwyr i allu:
Gwerthfawrogi sut mae iaith yn ein cysylltu â’r byd o’n cwmpas trwy ymgysylltu â’r gair llafar a thestunau ysgrifenedig o ystod o gyfnodau, lleoedd a diwylliannau.
Darllen a gwrando ar ystod o destunau llafar ac ysgrifenedig, gan ystyried sut mae iaith, cywair ac arddull yn cyfleu ystyr.
Deall arwyddocâd pwrpas, cynulleidfa, cyfrwng a chyd-destun wrth gyfathrebu, mynegi, deall ac ymateb i iaith.
Mynegi eu hunain mewn siarad ac ysgrifennu trwy ddefnydd clir, cywir, rhugl a chreadigol o Saesneg.
Datblygu a chymhwyso gwybodaeth a dealltwriaeth o eirfa, gramadeg a defnydd yr iaith Saesneg.
Mae TGAU Saesneg Iaith a Llenyddiaeth yn gymhwyster unedol, di-haen;
I ennill y Dyfarniad Sengl, rhaid i ymgeiswyr gwblhau Uned 1, Uned 2, Uned 3 a 4a.
I ennill y Dyfarniad Dwbl, rhaid i ymgeiswyr gwblhau Uned 1, Uned 2, Uned 3, Uned 4b, Uned 5 ac Uned 6.
Uned 1 / Unit 1 – Context and meaning (Single 30% / Double 15%) Arholiad / Examination
Adran A: Cwestiynau sy'n gofyn am ymatebion gwrthrychol, ymatebion byr a chyfyng yn seiliedig ar un gerdd o Flodeugerdd CBAC ac un gerdd anweledig. Questions requiring objective responses, short and restricted responses based on one poem from the WJEC Anthology and one unseen poem.
Adran B: Cwestiwn ymateb estynedig (un o ddewis o ddau) – ysgrifennu creadigol llenyddol neu ffeithiol. Extended response question (one from a choice of two) – creative literary or non-fiction writing.
Uned 2 / Unit 2 – Belonging (Single 20% / Double 10%) ADY / NEA
Tasg 1: Traethawd ysgrifenedig ar y thema perthyn yn seiliedig ar astudiaeth o destun rhyddiaith. Bydd dysgwyr yn defnyddio ystod o ddulliau ieithyddol a llenyddol i ddangos eu gwybodaeth a'u dealltwriaeth o'r testun cyfan. Written essay on the theme of belonging based on study of a prose text. Learners will use a range of linguistic and literary approaches to demonstrate their knowledge and understanding of the whole text.
Tasg 2: Cyflwyniad llafar wedi'i ymchwilio'n unigol yn gysylltiedig â'u dealltwriaeth o Berthyn ar gyfer Tasg 1. Dylai'r cyflwyniad fod yn gysylltiedig â thema, mater, cynrychioliad neu berthynas sydd o ddiddordeb iddynt o'r testun rhyddiaith a astudiwyd. An individually researched oral presentation linked to their understanding of Belonging for Task 1. The presentation should be linked to a theme, issue, representation or relationship that interests them from the studied prose text.
Uned 3 / Unit 3 – Influence and power (Single 20% / Double 10%) ADY / NEA
Tasg 1: Cwestiynau sy'n gofyn am ymatebion gwrthrychol, ymatebion byr a chyfyng yn seiliedig ar un gerdd o Flodeugerdd CBAC ac un gerdd anweledig mewn trafodaeth grŵp. Questions requiring objective responses, short and restricted responses based on one poem from the WJEC Anthology and one unseen poem in a group discussion.
Tasg 2: Cwestiwn ymateb estynedig (un o ddewis o ddau) – ysgrifennu creadigol llenyddol neu ffeithiol. Extended response question (one from a choice of two) – creative literary or non-fiction writing.
Uned 4a/4b / Unit 4a/4b - Motivations (Single 4a 30% / Double 4b 20%) Arholiad / Examination
Adran A: Cwestiynau sy'n gofyn am ymatebion gwrthrychol, ymatebion byr ac estynedig yn seiliedig ar y testun a ddewiswyd i'w astudio. Questions requiring objective responses, short and extended responses based on the text selected for study.
Adran B: Cwestiwn ymateb estynedig (un o ddewis o ddau), ysgrifennu llenyddol creadigol. Extended response question (one from a choice of two), creative literary writing.
Uned 5 / Unit 5 – Continuity and change – Shakespeare and discussion (Double 20%) ADY / NEA
Tasg 1: Ymateb estynedig yn seiliedig ar astudiaeth o ddrama gyfan gan Shakespeare. Extended response based on the study of a whole play by Shakespeare.
Tasg 2: Trafodaeth mewn parau yn seiliedig ar astudiaeth o un gerdd 1600-1900 o Flodeugerdd CBAC ac o leiaf un gerdd arall yn gysylltiedig â thema benodol. Paired discussion based on the study of one 1600-1900 poem from the WJEC Anthology and at least one more poem linked by a designated theme.
Uned 6 / Unit 6 – Connections written examination (Double 25%) Arholiad / Examination
Adran A: cwestiynau sy'n gofyn am ymatebion gwrthrychol, ymatebion byr ac estynedig yn seiliedig ar ddau destun o flodeugerdd ffeithiol CBAC ac un testun nas gwelwyd. Questions requiring objective responses, short and extended responses based on two texts from the WJEC non-fiction anthology and one unseen text.
Adran B: Cwestiwn ymateb estynedig (dewis un o ddau), ysgrifennu ffeithiol. Extended response question (choice of one from two), non-fiction writing.
Uned 1 Context and meaning (Sengl 30% / Dwyradd 15%)
Arholiad - 1.5 awr (Haf2026) 60 marc
Uned 2 Unit 2 – Belonging (Sengl 20% / Dwyradd 10%)
2 x Asesiad D-arholiad (60 marc)
Uned 3 / Influence and power (Sengl 20% / Dwyradd 10%)
2 x Asesiad D-arholiad (50 marc)
Uned 4a/4b Motivations (Sengl 4a 30% / Dwyradd 4b 20%)
Arholiad 1.5 awr/hours (Haf 2027) (60 marc)
Uned 5 Continuity and change – Shakespeare and discussion (Dwyradd 20%)
2 x Asesiad D-arholiad (60 marc)
Uned 6 Connections written examination (Dwyradd 25%)
Mrs Alys Jose