A avaliación de Nutrimentes: Alimentando o futuro desde a escola desenvolveuse de maneira continua ao longo de todo o curso, co obxectivo de comprobar o grao de consecución dos obxectivos propostos e identificar posibles aspectos de mellora. Para iso empregáronse diferentes instrumentos de recollida de información, como cuestionarios de satisfacción dirixidos ao alumnado, ás familias e ao profesorado, rexistros de participación, observación directa das actividades e análise dos produtos elaborados durante o proxecto.

Desde o programa de Programas Saudables da Consellería de Educación remitíronse varias enquisas oficiais de avaliación para os distintos sectores da comunidade educativa: persoal coordinador, titores/as, profesorado colaborador, familias e alumnado. Ademais, ao longo do curso realizáronse especificamente tres enquisas vinculadas ao desenvolvemento do proxecto: unha enquisa inicial para coñecer os hábitos e coñecementos previos do alumnado, unha enquisa final para as familias e unha enquisa final para o alumnado, que permitiron valorar a evolución dos hábitos saudables e o impacto das actuacións desenvolvidas.

Complementariamente, no noso centro elaboráronse e aplicáronse outros cuestionarios propios asociados ás diferentes actividades realizadas, especialmente á Feira Saudable e ás accións de sensibilización levadas a cabo durante o curso. Estas ferramentas permitiron obter información máis detallada sobre o grao de satisfacción, participación e aprendizaxe dos distintos colectivos implicados. 

Ademais, co fin de realizar unha avaliación máis completa, sistemática e obxectiva, empregáronse rúbricas de avaliación e rexistros de observación directa, que permitiron valorar aspectos como a participación do alumnado, o grao de implicación nas actividades, o traballo cooperativo, a adquisición de hábitos saudables e a consecución das aprendizaxes previstas. Estes instrumentos complementaron a información obtida a través das enquisas e cuestionarios, proporcionando unha visión máis ampla e detallada do desenvolvemento e do impacto do proxecto. 

Asemade, realizáronse seis reunións de coordinación do equipo docente, que permitiron facer un seguimento periódico das actuacións desenvolvidas, valorar o seu progreso, resolver incidencias e planificar as seguintes accións. 

A avaliación permitiunos valorar o impacto das accións realizadas na adquisición de hábitos saudables, no nivel de implicación da comunidade educativa e na mellora da sensibilización sobre a importancia dunha alimentación equilibrada e dun estilo de vida activo. Os resultados obtidos servirán como punto de partida para consolidar e ampliar futuras actuacións dentro do programa Nutriescolas, reforzando aquelas iniciativas que demostraron unha maior eficacia e aceptación entre os participantes.

1. VIDA SAUDABLE BACHARELATO

Análise dos resultados da enquisa de hábitos saudables de 1º de Bacharelato

Os resultados da enquisa permitiron coñecer os hábitos relacionados coa alimentación, a actividade física, o descanso e o benestar xeral do alumnado de 1º de Bacharelato. A análise dos datos amosa unha situación globalmente positiva, aínda que se detectan algúns aspectos susceptibles de mellora.

No ámbito da alimentación, obsérvase que a maioría do alumnado realiza as comidas principais de maneira regular. Porén, unha porcentaxe significativa recoñece non consumir diariamente a cantidade recomendada de froitas e verduras, mentres que o consumo ocasional de produtos ultraprocesados e bebidas azucradas continúa estando presente. Estes resultados indican a necesidade de seguir promovendo hábitos alimentarios baseados nunha dieta equilibrada e variada, en consonancia coas recomendacións nutricionais actuais.

En relación coa actividade física, os datos reflicten que unha parte importante do alumnado practica exercicio de forma regular, aínda que existe un grupo que non alcanza os niveis recomendados de actividade física semanal. Isto evidencia a importancia de continuar impulsando iniciativas que favorezan un estilo de vida activo tanto dentro como fóra do ámbito escolar.

Respecto ao descanso, os resultados mostran que unha parte do alumnado non alcanza as horas de sono recomendadas para a súa idade. A utilización de dispositivos electrónicos antes de durmir aparece como un dos factores que pode influír negativamente na calidade do descanso, aspecto que repercute directamente no rendemento académico e no benestar emocional.

No referente á hidratación, a maioría do alumnado afirma consumir auga diariamente, aínda que non sempre na cantidade recomendada. Os datos tamén indican que o consumo de bebidas azucradas segue presente entre unha parte dos participantes, polo que resulta conveniente reforzar as mensaxes relacionadas coa importancia da auga como principal fonte de hidratación.

Finalmente, os resultados evidencian unha boa conciencia xeral sobre a importancia dos hábitos saudables para a saúde e a calidade de vida. Non obstante, tamén poñen de manifesto a existencia dunha diferenza entre o coñecemento das recomendacións e a súa aplicación práctica no día a día. Por este motivo, considérase fundamental continuar desenvolvendo actividades de sensibilización, formación e participación que faciliten a adquisición e consolidación de hábitos saudables entre o alumnado.

En conxunto, a enquisa constitúe unha ferramenta moi útil para identificar fortalezas e necesidades, permitindo orientar as actuacións futuras do programa Nutriescolas cara aos ámbitos nos que se detectan maiores posibilidades de mellora.

2. OPCIÓNS SAUDABLES NA CONTORNA

A análise realizada a partir deste cuestionario a 60 estudantes permite comprender mellor os hábitos alimentarios durante o recreo e a percepción das opcións dispoñibles na cantina escolar.

En primeiro lugar, obsérvase que unha parte importante do alumnado recorre á cantina para merendar, xa sexa de forma habitual ou combinándoa con alimentos traídos da casa. Non obstante, tamén destaca un grupo significativo que non consome nada durante o recreo, o que pode indicar a existencia de hábitos pouco saudables ou unha falta de planificación alimentaria.

O principal motivo polo que o alumnado compra na cantina é a fame, moi por enriba doutras razóns como o gusto polos produtos ou a influencia social. Este dato resulta especialmente relevante, xa que indica que o momento do recreo é unha oportunidade clave para fomentar opcións saudables que respondan a esa necesidade inmediata.

En relación co gasto semanal, a maioría dos estudantes destina menos de 2 euros, o que pon de manifesto que o prezo é un factor determinante nas eleccións alimentarias. Neste sentido, moitos perciben que os produtos saudables son máis caros ou, polo menos, non máis económicos que outras alternativas menos recomendables, o que pode dificultar a súa elección.

Outro aspecto importante é a visibilidade. A maioría do alumnado considera que os produtos saudables son menos visibles que os snacks ou incluso que apenas se atopan na cantina. Isto suxire que non só é necesario ofrecer opcións saudables, senón tamén darlles maior protagonismo a través dunha mellor colocación e presentación.

Ademais, a promoción de hábitos saudables dentro do centro educativo é percibida como insuficiente. Moitos estudantes indican que raramente ven campañas ou mensaxes que fomenten unha alimentación equilibrada, o que evidencia a necesidade de reforzar este tipo de iniciativas.

A pesar destas limitacións, os resultados amosan un dato moi positivo: a maioría do alumnado valora a importancia dunha alimentación saudable e estaría disposto a consumir opcións máis equilibradas, especialmente se se ofrecen a un prezo accesible, como podería ser o caso dun “pack saudable”.

En conclusión, existe unha clara oportunidade para mellorar a alimentación na contorna escolar mediante medidas sinxelas como a redución de prezos en produtos saudables, o aumento da súa visibilidade e a posta en marcha de campañas de concienciación. Pequenos cambios poden ter un grande impacto nos hábitos do alumnado e contribuír a unha vida máis saudable.

3. ENQUISA PARA O PROFESORADO PARA AVALIACIÓN DA I FEIRA SAUDABLE

A avaliación da Feira Saudable por parte do equipo docente amosa un alto grao de satisfacción co desenvolvemento do proxecto, acadando unha sólida puntuación de 4,50 sobre 5 tanto na súa organización como na idoneidade das actividades. Existe un compromiso real por parte do profesorado para darlle continuidade á iniciativa o vindeiro curso (4,17 sobre 5), entendendo que é unha ferramenta valiosa para o centro.

4. ENQUISA PARA O ALUMNADO PARA AVALIACIÓN DA I FEIRA SAUDABLE

A Feira Saudable obtivo unha cualificación excelente por parte do alumnado, consolidándose como unha actividade cun grao de satisfacción moi elevado. Cunhas medias que oscilan entre o 4,30 e o 4,50 sobre 5, os participantes valoraron moi positivamente tanto a organización coma a idoneidade das actividades. O dato máis revelador do éxito do proxecto é que a gran maioría amosa un desexo firme de volver repetir a experiencia o vindeiro curso (4,40 sobre 5).

En conclusión, a Feira Saudable funciona a un gran nivel, pero ten marxe para converterse nun evento redondo. De cara ao vindeiro ano, o éxito para atraer ao 100% do alumnado dependerá de ofrecer máis cantidade de comida saudable con presentacións máis rechamantes e de vincular os postos a un maior número de xogos ou retos físicos.

5. CUESTIONARIO DE SATISFACCIÓN DO EQUIPO DOCENTE DE NUTRIMENTES

O proxecto Nutrimentes foi recibido cun grao de satisfacción extraordinario por parte do profesorado, consolidándose como unha iniciativa pedagóxica moi sólida e cun forte impacto positivo. A valoración cuantitativa é excelente, destacando de maneira absoluta a adecuación das actividades para o alumnado (cunha puntuación perfecta de 5 sobre 5) e a organización xeral, a calidade dos materiais e a coordinación interna do equipo, que rozan o sobresaínte cun 4,83 sobre 5. Así mesmo, o profesorado valida a utilidade do proxecto no eido da educación para a saúde e amosa un desexo maioritario de repetir a experiencia o vindeiro curso.

A pesar do éxito do proxecto, a enquisa identifica a implicación do alumnado (4,17/5) como o aspecto con maior marxe de mellora. Os comentarios do profesorado apuntan a factores organizativos que poderían optimizarse:

• Temporalización: A realización do proxecto nos dous últimos días do curso puido reducir a asistencia e a participación do alumnado.

• Comunicación e coordinación: Detectáronse algunhas dificultades na difusión das actividades e na axilidade dalgunhas comunicacións, o que condicionou a organización de determinadas actuacións.

• Apertura á comunidade: Considerouse positivo favorecer, en futuras edicións, a participación das familias na Feira Saudable para reforzar a implicación da comunidade educativa e ampliar o impacto do proxecto.

Por último, de cara a futuras edicións, o profesorado amósase proactivo e construtivo, achegando propostas clave como a necesidade de dotar o proxecto dun orzamento propio , planificar as accións con maior antelación , deseñar actividades específicas por niveis e abrir a participación a profesorado doutras materias para potenciar un carácter máis interdisciplinar.

En conclusión, "Nutrimentes" é un proxecto moi valorado e con gran proxección de futuro, cuxo éxito integral depende de adiantar as súas datas no calendario, axilizar a comunicación interna do centro e fomentar a apertura cara ás familias e outros departamentos.

*A análise dalgunhas das enquisas non está actualizado, xa que permanecen abertas e continúan recibindo respostas. Unha vez finalizado o período de recollida de datos, realizarase a correspondente análise e incorporaranse os resultados á avaliación global do proxecto.

O equipo docente de Nutriescolas empregou as rúbricas elaboradas a comezo de curso para avaliar o progreso e a participación do alumnado. Premendo nos diferentes botóns, pódese consultar a avaliación do conxunto do alumnado participante. 

Ademais das rúbricas de avaliación, nalgunhas actividades empregáronse rexistros de observación directa como ferramenta complementaria para recoller información sobre a participación, a implicación e a adquisición de hábitos saudables por parte do alumnado. Estes rexistros permitiron ao profesorado realizar un seguimento máis próximo do desenvolvemento das actividades, identificar fortalezas e detectar aspectos susceptibles de mellora, contribuíndo así a unha avaliación máis completa e enriquecedora do proxecto. 

A análise dos instrumentos de avaliación empregados ao longo do proxecto Nutrimentes: Alimentando o futuro desde a escola permite concluír que os obxectivos propostos foron acadados de maneira satisfactoria. As rúbricas aplicadas ao alumnado participante amosan resultados globalmente positivos en todas as dimensións avaliadas: traballo en equipo, investigación e proxectos teóricos, creación de materiais dixitais, actividades prácticas e organización da Feira Saudable.

Os mellores resultados obtivéronse nas actividades prácticas e na organización da feira, onde a maior parte do alumnado destacou pola súa implicación, capacidade de comunicación e resolución de problemas, acadando valoracións entre notable e excelente. Tamén se observou unha elevada motivación durante as actividades de carácter práctico, así como unha participación activa na difusión de hábitos de vida saudables.

No ámbito das investigacións e proxectos teóricos, o alumnado demostrou un bo nivel de rigor na procura e tratamento da información, aínda que se detecta marxe de mellora no desenvolvemento da capacidade crítica e na profundización das análises realizadas. Pola súa parte, os materiais dixitais elaborados presentaron unha boa calidade técnica e comunicativa, destacando especialmente a creatividade e a adecuación das mensaxes ao público destinatario.

Os rexistros de observación directa realizados polo profesorado corroboran estes resultados, evidenciando altos niveis de participación, interese, colaboración e respecto entre iguais. Ademais, constatouse que o alumnado foi quen de relacionar os contidos traballados coa súa vida cotiá e de transmitir mensaxes coherentes cos principios da alimentación saudable e a promoción da saúde.

En conxunto, os datos recollidos indican que o proxecto contribuíu de forma significativa á adquisición de coñecementos, ao desenvolvemento de competencias clave e á promoción de hábitos saudables dentro da comunidade educativa, consolidándose como unha experiencia educativa de gran valor formativo.

Resumo e avaliación xeral das reunións de coordinación

Ao longo do curso escolar celebráronse seis reunións de coordinación do proxecto Nutrimentes: Alimentando o futuro desde a escola, nas que participaron as docentes implicadas no programa. Estas reunións permitiron planificar, facer o seguimento e avaliar as distintas actuacións desenvolvidas, así como coordinar a organización da Feira Saudable e establecer propostas de mellora para futuras edicións.
Nas primeiras reunións definíronse os obxectivos comúns do proxecto, as canles de comunicación, as ferramentas de traballo colaborativo e as primeiras propostas de actividades, promovendo desde o inicio unha visión compartida entre os diferentes departamentos participantes.

As reunións de seguimento permitiron coñecer a evolución das actividades realizadas durante os distintos trimestres, compartir recursos, informar sobre a participación en programas e charlas relacionadas coa educación para a saúde e supervisar a recollida de evidencias necesarias para a difusión e avaliación do proxecto.
Unha parte importante das sesións estivo dedicada á planificación da Feira Saudable, acordando a distribución dos espazos, os diferentes stands, a organización do alumnado participante, a elaboración de materiais divulgativos e as accións de difusión do evento. Ademais, propuxéronse medidas para favorecer a implicación das familias e da comunidade educativa no desenvolvemento das actividades.
A valoración global das reunións é moi positiva, xa que constituíron un espazo eficaz de coordinación, intercambio de ideas e toma de decisións. O profesorado mostrou unha elevada implicación e unha actitude colaborativa durante todo o proceso, facilitando o desenvolvemento das actividades e a consecución dos obxectivos previstos. As reunións contribuíron a manter unha comunicación fluída entre as docentes participantes e permitiron adaptar a planificación ás necesidades que foron xurdindo ao longo do curso.

Como aspectos de mellora, detectouse a necesidade de fortalecer a coordinación con determinados órganos do centro e de incrementar a participación das familias, especialmente nas actividades de difusión e na Feira Saudable. A pesar destas dificultades, o balance final das reunións foi moi satisfactorio e permitiu consolidar unha dinámica de traballo colaborativa que senta unha base sólida para a continuidade do proxecto nos próximos cursos.

Os datos obtidos permiten concluír que o proxecto Nutrimentes acadou un nivel de éxito moi elevado. As valoracións do alumnado e do profesorado sitúanse por riba do 85 % en todos os indicadores analizados, destacando especialmente a adecuación das actividades, a organización do proxecto e a promoción de hábitos saudables. A ampla variedade de actuacións desenvolvidas ao longo do curso permitiu traballar a alimentación, a actividade física, a saúde mental, a hixiene e o consumo responsable desde unha perspectiva práctica e interdisciplinar, contribuíndo á consecución dos obxectivos previstos. As principais oportunidades de mellora identifícanse na implicación das familias, na coordinación institucional e na necesidade de adiantar a temporalización da Feira Saudable. En conxunto, os resultados avalan a continuidade do proxecto e evidencian o seu impacto positivo na comunidade educativa.