"Ik vroeg mij af: wat is dat?
Maar het was wat het was.
En toen kon het nog alles zijn.”
'Bonte Nacht' - Tuning People
Als het gaat over kunsteducatie in de lagere school moeten we er ons van bewust zijn dat leerkrachten lager onderwijs niet opgeleid worden als ‘vakspecialisten’, maar als onderwijsprofessionals die gericht zijn op de totale en evenwichtige ontwikkeling van kinderen.
Als we met die realiteit rekening houden, kunnen we dus ook niet verwachten dat leerkrachten volleerde kunstenaars of beslagen kunsteducatoren zijn.
Wat we wel kunnen vooropstellen, is dat zij vanuit een interesse of – in het beste geval – een passie voor de kunsten en vanuit het besef dat kinderen recht hebben op kunst in de klas, hun onderwijs vanuit verwondering en verbeelding vormgeven waarin ze op zoek gaan naar de verbinding met kinderen en hun leefwereld. Daarbij verliezen ze niet uit het oog dat kunst en het kunstzinnige onlosmakelijk deel uitmaken van leven en leren, waarbij dat kunstzinnige net tegengewicht biedt aan de sterke focus op de economische functie van onderwijs.
Voor die inspirerende leraren moet er dan de vrijheid zijn om op hun persoonlijke manier in te spelen op wat zich voordoet in de klas, op de speelplaats, in de wereld… geïnspireerd door een eenvoudig kader: de 4 van Kunst.Zinnig.
Focus op kunst
Zin en betekenis
Vanuit de kunst.zinnige doelen
Met de kunstzinnige strategieën
Focus op kunst
We vertrekken vanuit een kunstwerk. Dat kan een schilderij of beeldhouwwerk zijn, maar ook een theater- of dansvoorstelling, muziek, een foto of een film. We halen niet alleen onze inspiratie uit wat de kunstenaar ons vertelt, maar brengen de kinderen ook in contact met kunst en kunstenaars.
Zin en betekenis
We zorgen ervoor dat de Kunst.Zinnige les zin en betekenis heeft. We bieden een 'ander' perspectief op de wereld, zodat de kinderen vanuit hun verwondering en verbeelding leren en de kans krijgen om hun verhaal te delen. Ze laten hun hart, hun hoofd en hun handen spreken.
We stellen 6 eenvoudige doelen voorop in elke Kunst.Zinnige les. Deze doelen zijn inspirerend om de les richting te geven.
De 3 Kunst.Zinnige strategieën, die evenwichtig aan bod moeten komen tijdens een les, zorgen voor een krachtige leeromgeving.
Een voorbeeld
Stel. Je wil met de kinderen Kunst.Zinnig aan de slag rond de milieuproblematiek.
Je kan misschien 'knutselen'? De kinderen maken dan volgens een stappenplan na wat je vond op een of andere website. Aardig knutselwerk, waarmee je de handvaardigheid van de kinderen inzet of verhoogt. Niks mis mee. Neen, maar geen Kunst.Zinnige les. Want waar zijn de Kunst.Zinnige 4?
Je kan ook vanuit kunst vertrekken. Neem nu het werk 'Pillage of the Sea' van Rosa Barba.
In haar kunstwerk vertrekt Rosa Barba van 'steenmannetjes'. Elke steen/zandzak die ze stapelt, staat symbool voor een stad waarvan het lot is overgeleverd aan de stijging van de zeespiegel. De titel van haar werk verwijst naar een gedicht.
Doorheen de jaren zal Pillage of the Sea langzaamaan onder water komen te liggen. De sculptuur vormt een visuele meetlat voor de klimaatverandering, terwijl eb en vloed bepalen hoeveel van het kunstwerk op elk moment zichtbaar is. Rosa Barba herinnert er ons met dit werk aan onze kwetsbaarheid te erkennen en de natuur te eren. Zin en betekenis, dus.
Je toont - waarnemen, ervaren en beleven - en bespreekt - benoemen, waarderen en duiden - met de kinderen het werk 'Pillage of the Sea' . Vanuit het idee van de steenmannetjes ga je met hen op zoek naar wat zij kunnen verzinnen, maken en spelen om uit te drukken dat we ons nu echt wel zorgen moeten maken over de klimaatverandering. In hun werk tonen en vertellen ze wat hen bezighoudt of zorgen baart en ze hebben het daarover met elkaar, naar aanleiding van hun kunstwerken - benoemen, waarderen en duiden.
Dan krijgt deze Kunst.Zinnige les zin en betekenis. (Zeker als je ook nog eens de link legt met andere kunstwerken rond dit thema.)