Οι επαγγελματίες καλλιτέχνες θεωρούνται πιο δημιουργικοί από τα προγράμματα τεχνητής νοημοσύνης

27 Φεβρουαρίου 2025

Πηγή: American Psychological Association (APA)

Οι άνθρωποι προτιμούν τα έργα τέχνης που δημιουργούνται από προτροπές έμπειρων καλλιτεχνών, σύμφωνα με έρευνα

Στην ταχέως εξελισσόμενη «μάχη» μεταξύ της ανθρώπινης δημιουργικότητας και των αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης, οι επαγγελματίες καλλιτέχνες εξακολουθούν να έχουν το πλεονέκτημα στην παραγωγή πιο δημιουργικών έργων τέχνης με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε από την Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία (APA).

Η ραγδαία πρόοδος της τεχνητής νοημοσύνης εγείρει υπαρξιακά ερωτήματα σχετικά με τη φύση της δημιουργικότητας, δήλωσε ο κύριος ερευνητής της μελέτης, Paul Seli, PhD, αναπληρωτής καθηγητής ψυχολογίας και νευροεπιστημών στο Πανεπιστήμιο Duke.

“Η δημιουργικότητα θεωρείται εδώ και καιρό μια μοναδική ανθρώπινη ικανότητα που συνδέεται με τις προσωπικές εμπειρίες, τα συναισθήματα και την επιθυμία να επικοινωνούμε νόημα”, είπε ο Seli. “Αλλά τώρα που η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να δημιουργήσει σύνθετα, αισθητικά εντυπωσιακά έργα τέχνης, πρέπει να αναρωτηθούμε αν η ανθρώπινη δημιουργικότητα εξακολουθεί να έχει ένα ξεχωριστό πλεονέκτημα ή αν η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει ριζικά τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τη δημιουργική έκφραση.”

Για την ώρα, οι επαγγελματίες καλλιτέχνες διατηρούν το προβάδισμα, σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, η οποία δημοσιεύθηκε διαδικτυακά στο περιοδικό Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts.

Πώς διεξήχθη η μελέτη

Οι ερευνητές επέλεξαν 15 επαγγελματίες καλλιτέχνες με περισσότερα από πέντε χρόνια εμπειρίας και 15 άτομα χωρίς καλλιτεχνική εκπαίδευση. Όλοι οι συμμετέχοντες δημιούργησαν προτροπές (prompts) έως 15 λέξεις, οι οποίες εισήχθησαν στο πρόγραμμα τεχνητής νοημοσύνης DALL-E 3 για τη δημιουργία ψηφιακών εικόνων.

Παράλληλα, οι ίδιες οδηγίες δόθηκαν 15 φορές στο πρόγραμμα ChatGPT για να δημιουργήσει προτροπές, οι οποίες επίσης χρησιμοποιήθηκαν για τη δημιουργία εικόνων στο DALL-E 3.

Στη συνέχεια, 299 διαδικτυακοί συμμετέχοντες αξιολόγησαν και βαθμολόγησαν όλες τις 45 παραγόμενες εικόνες ως προς τη δημιουργικότητά τους.

Τα αποτελέσματα της έρευνας

Οι εικόνες που δημιουργήθηκαν από τις προτροπές των επαγγελματιών καλλιτεχνών βαθμολογήθηκαν ως σημαντικά πιο δημιουργικές από εκείνες που δημιουργήθηκαν από το ChatGPT, ενώ οι εικόνες που προέκυψαν από τις προτροπές των μη καλλιτεχνών έλαβαν τις χαμηλότερες βαθμολογίες.

Επιπλέον, η ανάλυση έδειξε ότι οι επαγγελματίες καλλιτέχνες και το ChatGPT χρησιμοποίησαν περισσότερες λέξεις στις προτροπές τους, γεγονός που μπορεί να συνέβαλε στη δημιουργία πιο δημιουργικών εικόνων.

Οι επαγγελματίες καλλιτέχνες χρησιμοποίησαν επίσης λέξεις με μεγαλύτερη σημασιολογική απόσταση σε σχέση με το ChatGPT, ενώ οι μη καλλιτέχνες είχαν τη μικρότερη σημασιολογική απόσταση στις προτροπές τους. Στην έρευνα, σημασιολογική απόσταση σημαίνει ότι οι λέξεις σε μια προτροπή δεν συνδέονται συχνά μεταξύ τους, κάτι που σχετίζεται με τη δημιουργικότητα σε προηγούμενες μελέτες.

Για παράδειγμα, ένας επαγγελματίας καλλιτέχνης χρησιμοποίησε την προτροπή:

“Ένας τρελός παγιδευμένος σε ζουρλομανδύα φτιαγμένο από χαρτί υγείας.”

Αντίθετα, ένας μη καλλιτέχνης χρησιμοποίησε την προτροπή:

“Ένας βάτραχος χρησιμοποιεί ένα φύλλο ως ομπρέλα.”

Η τεχνητή νοημοσύνη είναι πραγματικά δημιουργική;

“Το αν η τεχνητή νοημοσύνη είναι πραγματικά δημιουργική εξαρτάται από το πώς ορίζουμε τη δημιουργικότητα,” δήλωσε ο Seli. “Η τεχνητή νοημοσύνη αναμφίβολα παράγει εικόνες και άλλα αποτελέσματα που οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται ως δημιουργικά. Όμως, αν η δημιουργικότητα συνδέεται με την ανθρώπινη εμπειρία, τα συναισθήματα και την πρόθεση, τότε η τεχνητή νοημοσύνη φαίνεται να υστερεί.”

Οι επαγγελματίες και μη καλλιτέχνες δεν είχαν προηγούμενη εμπειρία με την τεχνητή νοημοσύνη, επομένως οι βαθμολογίες δημιουργικότητας θα μπορούσαν να ήταν υψηλότερες αν είχαν περισσότερη εξοικείωση με τα εργαλεία ή αν είχαν τη δυνατότητα να επεξεργαστούν τις προτροπές τους για καλύτερα αποτελέσματα.

Παρότι οι επαγγελματίες καλλιτέχνες ξεχώρισαν σε αυτή τη μελέτη, η κατάσταση μπορεί να αλλάξει καθώς η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται με εκθετικούς ρυθμούς, τόνισε ο Seli.

“Αν η τεχνητή νοημοσύνη καταφέρει να κατανοήσει καλύτερα την καλλιτεχνική πρόθεση ή να μιμηθεί την ανθρώπινη διαίσθηση, το χάσμα μεταξύ της τεχνητής νοημοσύνης και των επαγγελματιών καλλιτεχνών μπορεί να μειωθεί ή ακόμα και να εξαφανιστεί,” δήλωσε. “Ωστόσο, είναι πιθανό οι μοναδικά ανθρώπινες πτυχές της δημιουργικότητας—όπως το συναισθηματικό βάθος και η βιωματική εμπειρία—να συνεχίσουν να διαφοροποιούν τους ανθρώπινους καλλιτέχνες. Το αν αυτή η διάκριση θα έχει σημασία μακροπρόθεσμα, παραμένει ανοιχτό ερώτημα. Μόνο ο χρόνος θα δείξει.”

Άρθρο: “Beyond the Brush: Human Versus AI Creativity in the Realm of Generative Art”

Συγγραφείς: Paul Seli, PhD, Lucas Bellaiche, MA, Sarah Spooner, BA (Duke University), Anya Ragnhildstveit, MA (University of Cambridge), William Orwig, PhD (Harvard University), Nathaniel Barr, PhD (Sheridan College)

Δημοσίευση: Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts, 27 Φεβρουαρίου 2025

Η δημιουργική παρόρμηση δεν μπορεί να εξηγηθεί. Μπορεί μόνο να γίνει σύνδεση ανάμεσα στη δημιουργική ζωή και τη ζωή αυτή καθεαυτή και να μελετηθούν οι λόγοι για τους οποίους χάνεται η δημιουργική ζωή, καθώς και γιατί μπορεί. να εξαφανιστεί μιά ζωή δημιουργική και αληθινή 

Winnicot D.W. (1971), Playing and Reality. London. Tavistock

Η δημιουργικότητα είναι η ύπαρξη πολλών διακρίσεων σε πολλές καταστάσεις, συμπεριλαμβανομένης της τάσης εκδήλωσης συμπεριφορών που καταλήγουν στην επίλυση προβλημάτων 

(Κλινική Ψυχομετρία, Ρ.Μελλον, Εκδόσεις Πεδίο, Αθήνα 2010)