Pinanganak akong walang gintong kutsara sa bibig. Wala akong mansyon o magagarang sasakyan. Sa madaling salita: mahirap. Ito ang dahilan kung bakit maaga rin akong namulat sa reyalidad ng buhay. “Mag nursing ka na lang sa college tapos lumipad ka na papunta sa ibang bansa para umalwan naman ang buhay natin,” ito ang mga salitang karaniwan kong naririnig sa aming angkan. At sa tuwing maririnig ko ang mga salitang ito ay napapaisip ako kung talaga bang makakaahon kami sa kahirapan kapag ako’y naging isang nars. Nakaaahon nga ba sa kahirapan ang mga Pilipinong nars? At kung ang pangingibang bansa lamang ang tanging solusyon upang umunlad ang buhay ng mga nars, sino na lang ang matitira sa Pilipinas, at ano na lang ang mangyayari sa kalidad ng serbisyong pangkalusugan sa ating bayan?

Ayon sa mga pag-aaral, noong 2017, lumabas na ang Pilipinas ang bansang pangunahing pinagmumulan ng mga foreign-trained nurse sa buong mundo. Mula pa dekada sisenta, maraming mga Pilipinong nars na ang umaalis ng Pilipinas upang mag hanap-buhay sa mauunlad na bansa, tulad ng Estados Unidos, Canada, United Kingdom (UK), at sa Middle East (Brush & Berger, 2002; Brush & Sochalski, 2007). Noong 2000, tinatayang isang kapat sa bawat isang milyong Pilipinong nars ay nagtatrabaho sa ibang bansa (Ball, 2004). Bukod dito, noong taong 2019 lamang, hindi bababa sa 17,000 na Pilipinong nars ang pumirma ng mga kontrata sa ibang bansa. At dahil dito, ang sistemang pangkalusugan sa ating bansa ay humaharap sa ilang mga problema, gaya na lamang ng understaffing o kakulangan sa nars (Robredo et al., 2022). Subalit, mahalaga ring malaman na sa simula pa lamang, ang mga Pilipinong nars ay humaharap na sa limitadong mga pagkakataon sa edukasyon. Ang pag-access sa kalidad ng edukasyon sa nursing ay nananatiling isang hamon sa mga malalayong lugar o mga probinsya, na higit pang nagpapalala sa kakulangan ng mga nars (Corpuz, 2023).

Hindi natin maikakaila na marami nga sa ating mga kababayan ang nangingibang bansa para sa kanilang hinahangad na mas maayos na buhay. Ngunit, bukod sa suliranin sa pagkuha ng kurso sa pagnanars sa kolehiyo, ano pa kayang mga salik ang nagpapanatili sa kanila roon?

Ayon sa mga pag-aaral, napansin na ang mga proseso ng trabaho ay nagkakaiba pagdating sa organisasyon ng trabaho at karaniwang gawain ng mga nars sa mga bansang kanilang pinagtatrabahuhan kumpara sa Pilipinas (Daniel et al., 2001; Vestal & Kautz, 2009; Withers & Snowball, 2003). Una, ang mga nars sa ibang bansa ay inaasahang magbigay lamang ng mga gamot sa kanilang mga pasyente—taliwas sa karaniwang sistema sa Pilipinas, kung saan ang mga nars ay gumaganap din bilang medication nurse, na inaasahang magbigay ng gamot sa lahat ng pasyente sa unit (Daniel et al., 2001). Ikalawa, ang mga pagkakaiba sa iba't ibang espesyalisadong tungkulin ng mga nars tulad ng stoma nurses, infection control nurses, at iba pa. Habang sa Pilipinas, ang lahat ng mga tungkuling ito na itinuturing na espesyalisadong gawain sa UK ay inaasahan sa loob ng pangkalahatang praktika ng kanilang trabaho (Daniel et al., 2001). At panghuli, sa pagtatrabaho sa ibang bansa, “Filipino nurses felt that workload was fair and they receive enough training and support,” (Montayre, 2017). Higit sa lahat, batay sa datos ng Department of Labor and Employment (DOLE), ang isang entry-level na rehistradong nars ay nakatatanggap ng karaniwang sahod na mahigit-kumulang ₱8,000 ($158.54) hanggang ₱13,500 ($267.54) kada buwan. Ang mga rehistradong nars na tinanggap ng mga ospital ay karaniwang nakatatanggap ng karaniwang sahod na ₱9,757 ($193.36) kada buwan. Sa gobyerno, ang karaniwang sahod kada buwan ay nasa ₱13,500 ($267.54) habang sa pribadong sektor ay nasa ₱10,000 ($198.18) kada buwan (Magsambol, 2020).

Kung ako man ang tatanungin, batay sa mga impormasyong aking nakalap, masasabi ko na mahirap sisihin ang ating mga kababayang nars sa kanilang desisyon na mangibang bansa dahil makatwiran ito ayon lamang sa mga pag-aaral at datos. Ngunit, kapag ito’y nagpatuloy, magkakaroon din ng negatibong kahahantungan ang ating bayan. Kapag nabigo ang ating bansa na mag-invest sa pagpapanatili sa ating mga nars, tinatayang 249,843 bilang ng mga nars ang mawawala sa taong 2030 (WHO, 2020). At dahil na rin dito, bumababa ang professional standards sa Pilipinas na nagpahintulot sa tinatayang 300 nursing graduates na hindi lisensyado na matanggap sa trabaho (Eugenio, 2024). Tangi sa ryan, ang pagtaas ng lakas-paggawa nang hindi nakokompromiso ang kalidad ay mahalaga upang makatulong sa pag-abot sa mga target ng Sustainable Development Goals (SDGs) na itinakda ng United Nations at ng mga kasaping bansa nito, lalo na ang nakatuon sa unibersal na saklaw ng kalusugan (Appiah, 2020).

Sa kasalukuyan, iilan pa lamang ang solusyon para sa napaka komplikadong suliranin na ito, kabilang na rito ang inihain ni Quezon City Representative at House Committee on Higher and Technical Education Marvin Rillo, sa pamamagitan ng House Bill (HB) No. 5276, ang panukalang batas sa Kamara na naglalayong naglalayong itaas ng 75 porsiyento – mula P36,619 hanggang P63,997 – ang minimum base monthly pay ng mga nars na nagtatrabaho sa gobyerno (Villamente, 2024).

Kaya naman, kung ako ay tatanungin kung sang-ayon akong maging isang nars at manatili sa Pilipinas upang magtrabaho, ang isasagot ko ay hindi. Hindi ako papayag hangga’t hindi nabibigyan ng hustisya ang dugo, pawis, at luha ng mga Pilipinong nars kapalit ng kakarampot na sahod dito sa Pilipinas. Sa kasamaang palad, sa kabila ng kanilang pagsisikap ay tila sukli lamang ang kanilang sinasahod kumpara sa ibang bansa. Ating isulong ang pagtataas ng sahod ng mga nars—hindi lamang para sa kalidad ng sistemang pangkalusugan—ngunit para na rin sa kapakanan ng kaunlaran ng bawat-isa at ng buong bayan. 

Admin. (2020, June 28). Solons seek to increase salary of government nurses to P30,000. The Summit Express. https://www.thesummitexpress.com/2018/02/increase-government-nurses-salary-news.html

Appiah, S. (2020). Quality of nursing education programme in the Philippines: faculty members perspectives. BMC Nursing, 19(1). https://doi.org/10.1186/s12912-020-00508-9

Ball, R. E. (2004). Divergent development, racialised rights: Globalised la-bour markets and the trade of nurses – the case of the Philippines.Women’s Studies International Forum, 27, 119–133. https://doi.org/10.1016/j.wsif.2004.06.003

Beltran, M. (2023, July 25). Philippines to lower bar for nurses as low pay drives many abroad. Al Jazeera. https://www.aljazeera.com/economy/2023/7/25/philippines-mulls-unlicensed-nurses-as-low-pay-fuels-brain-drain

Brush, B. L., & Berger, A. M. (2002). Sending for nurses: Foreign nurse mi-gration, 1965–2002. Nursing and Health Policy Review, 1(2), 103–116.

Brush, B. L., & Sochalski, J. (2007). International nurse migration: Lessonsfrom the Philippines. Policy Politics and Nursing Practice, 8(1), 37–46.

Corpuz, J. C. G. (2023). Advancing Filipino healthcare: The plight of Filipino nurses in a postpandemic world. SAGE Open Nursing, 9. https://doi.org/10.1177/23779608231220872

Daniel, P., Chamberlain, A., & Gordon, F. (2001). Expectations and experiences of newly recruited Filipino nurses. British Journal of Nursing, 10(4), 254–265. https://doi.org/10.12968/bjon.2001.10.4.5374

Eugenio, L. J. (2024, October 21). The mass emigration of Filipino nurses to the United States. Harvard International Review. https://hir.harvard.edu/from-us-reign-to-brain-drain-the-mass-emigration-of-filipino-nurses-to-the-united-states/?form=MG0AV3

Magsambol, B. (2020, May 6). Low pay, high risk: The reality of nurses in the Philippines. RAPPLER. https://www.rappler.com/newsbreak/iq/259610-salary-nurses-philippines/

Montayre, J., Montayre, J., & Holroyd, E. (2017). The global Filipino nurse: An integrative review of Filipino nurses’ work experiences. Journal of Nursing Management, 26(4), 338–347. https://doi.org/10.1111/jonm.12552

Premium Vector | Cute little girl dreaming about becoming a nurse when she grown up in front of mirror. (2023, April 23). Freepik. https://www.freepik.com/premium-vector/cute-little-girl-dreaming-about-becoming-nurse-when-she-grown-up-front-mirror_41506517.htm

Robredo J. P., Ong B., Eala M. A., Naguit R. J. (2022). Outmigration and unequal distribution of Filipino physicians and nurses: An urgent call for investment in health human resource and systemic reform. The Lancet Regional Health. Western Pacific, 25(1), 100512. Crossref PubMed.

TBA Studios. (2020, August 28). Heneral Luna (2015) | Full movie | Jerrold Tarog | John Arcilla | Mon Confiado | Arron Villaflor [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=SYWo6FoVacY

Vestal, V., & Kautz, D. D. (2008). Responding to similarities and differences between Filipino and American nurses. JONA the Journal of Nursing Administration, 39(1), 8–10. https://doi.org/10.1097/nna.0b013e31818fe726

Villamente, J. (2024, May 12). Phl nursing grads continue to look for employment opportunities overseas. Daily Tribune. https://tribune.net.ph/2024/05/12/phl-nursing-grads-continue-to-look-for-employment-opportunities-overseas

WHO (2020b) State of the World’s Nursing—2020 (Geneva: who). https://www.who.int/publications-detail-redirect/9789240003279

Withers, J., & Snowball, J. (2003). Adapting to a new culture: A study of the expectations and experiences of Filipino nurses in the Oxford Radcliffe Hospitals NHS Trust. Journal of Research in Nursing, 8(4), 278–290. https://doi.org/10.1177/136140960300800405