ÖĞRETİM MATERYALLERİNİN TASARLANMASI, HAZIRLANMASI ve SEÇİMİ
Temel Materyal Hazırlama Yaklaşımları
Yöntem, araç ve materyallerin seçimi
Materyal seçiminde kullanılacak ölçütler
- Görsel Materyallerin Öğrenmedi Rolü
- Görsel Öğeleri Anlama ve Yorumlama
- Görsel Tasarımda Amaçlar
- Görsel Materyalleri Tasarlama Süreci
- Görsel Tasarımın Unsurları
Görsel unsurlar
Sözel unsurlar
Materyalleri çekici kılan unsurlar (destekleyici unsurlar)
Tasarımda biçimsel yapı
Tasarımda düzenlemeler
TEMEL MATERYAL HAZIRLAMA YAKLAŞIMLARI
YÖNTEM, ARAÇ ve MATERYALLERİN SEÇİMİ
Öğretimde bir aracın kullanımı her şeyden önce bir yöntemin, bir aracın ve bir materyalin sistematik bir şekilde seçilmesini gerekli kılar. Bu seçim sürecinin üç aşaması bulunmaktadır:
- Gerçekleştirilmesi planlanan öğrenme etkinliğine uygun bir yöntemin seçilmesi
- Yöntemin uygulanmasına elverişli bir araç biçiminin (formatın) seçilmesi
- Seçilen araç biçimine uyumlu materyallerin seçilmesi, değiştirilmesi ve tasarımı
Bir materyal tasarlanırken bir takım süreçler yaşanır. Bu süreçler aşağıdaki gibi sıralanabilir:
- Sürecin ilk basamağı bir hedef analizinin yapılmasıdır. Bu aşamada hedefin hangi hedef alanıyla ilgili olduğunun sorusunun yanıtı verilir. Hedefin, hedef alanlarından “bilişsel”, “duyuşsal” veya “psikomotor” alanlarından hangisiyle ilgili olduğuna bağlı olarak farklı seçim ve tasarım ilkelerinin uygulanması gerekebilir.
- Sürecin ikinci basamağı bir içerik analizinin yapılmasıdır. İletilmek istenen mesajın türüne göre mesaj farklı biçimlerde tasarlanır.
- Hedef kitlenin (öğrenenin) özelliklerinin belirlenmesi basamağında çeşitli durumlara bakılır. Örneğin, Bireylerin önceden sahip oldukları bilgi ve beceriler belirlenir.
- İçerik ve aracın bütünleştirilmesi basamağında hedefe, içeriğe ve hedef kitlenin özelliklerine uygu olarak çeşitli formatlar seçilir. Materyal, bu ölçütler göz önünde bulundurularak hazırlanır.
Materyal Seçiminde Kullanılacak Ölçütler
Bir materyalin seçimi ve kullanımı konusunda karar vermeden önce aşağıdaki soruların yanıtlanması gerekir:
- Seçilen materyal öğretim programıyla uyumlu mu?
- Materyalin içerdiği mesajlar doğru ve güncel mi?
- Materyalde açık ve anlaşılır bir dil kullanılmış mı?
- Materyal öğrenciyi güdüleyici ve ilgiyi sürekli tutacak özelliklere sahip mi?
- Materyal öğrencinin katılımını sağlayıcı özelliklere sahip mi?
- Materyal, teknik özellikleri açısından yeterli mi?
- Materyalin etkili olduğunu kanıtlayacak veriler var mı?
- Materyal, önyargılardan arındırılmış bir yapıda mı?
- Materyalin kullanımına ilişkin gerekli kullanma kılavuzları ve diğer metinler mevcut mu?