Onderstaand artikel verscheen in 'Hoogst Merkwaardig', het periodiek van de Havankstichting Mateor (jaargang 21, nummer 1, mei 2015). Inmiddels enigszins gewijzigd en aangevuld.
In de Havankbibliografie van Kees Aarts staat op bladzijde 11 tussen haakjes de zin: ‘waarschijnlijk zijn diverse ongesigneerde omslagen ook van hem’. Met ‘hem’ bedoelt Aarts Rein van Looy, die een groot aantal Havankomslagen met het pseudoniem ‘Tanner’ en twee keer met ‘v.L.’ signeerde. In mijn verzameling zitten een aantal vooroorlogse Havanken met omslagontwerpen van Tanner. De (volgens Aarts minstens) vijftien ‘Tanners’ van na de oorlog staan allemaal in mijn boekenkast.
Maar dan de periode 1940-1945. Het is de periode van de Balkenserie. Ze vermelden geen jaartal. De omslagen van deze boeken zijn geen van alle gesigneerd.
Op een zevental boeken (zie de links hieronder) uit deze periode en een na-oorlogse uitgave staat op de achterkant hetzelfde plaatje: een jongedame zit, in haar niemendallerige ondergoedje, op een stoel en leest een boek. Haar benen zijn vastgebonden aan de stoelpoten. Zij is omringd door allerlei gruwelijkheden: een opgehangen Pierrot, een met een kurkentrekker doodgestoken pop, een antiek pistool (gelukkig alleen voor het afvuren van een kurk aan een touwtje), omgevallen meubilair. Ze heeft haar blinddoek gedeeltelijk los weten te krijgen en met haar vrijgekomen rechteroog leest zij een boek, onwetend van het feit dat onder haar stoel een kaars staat te branden! De tekst bij dit schouwspel luidt: ‘Zoo leeft men mede met een boek van Havank’. We mogen hopen dat alle narigheid rond deze sexy dame uitsluitend in haar, door het lezen van Havank, enigszins overspannen verbeelding bestaat.
Op de stofomslagen van (in ieder geval) onderstaande boeken is de hier besproken afbeelding te vinden:
Des lezers aandacht wil ik nu graag vestigen op een paar onopvallende streepjes, krasjes bijna, linksonder de tekening. Bij een aantal van mijn boeken zijn de streepjes moeilijk zichtbaar, versleten omdat ze precies op een vouw van het stofomslag zitten. Wat zijn dit voor streepjes? Mijn vermoeden is dat hier staat: ‘v l o o y’, de letters gestileerd, gereduceerd tot streepjes, onopvallend, niet onmiddellijk leesbaar. Een beetje door je oogharen kijkend zie je het. Als dit zo is, dan is het malle plaatje van de lezende dame getekend door Rein van Looy. Ligt het dan niet voor de hand te veronderstellen dat ook de voorkanten van deze stofomslagen van Van Looy zijn, of is dat te gewaagd?
Op de achterkant van de na-oorlogse uitgave uit 1947 van Het spookslot aan de Loire (03.03) staat wel deze tekening, maar ontbreekt ‘v l o o y’. Aarts beeldt de tekening af op de achterkant van zijn bibliografie. Opvallend is dat hij in zijn beschrijving van deze uitgave (blz 26) vermeldt dat de, hier ongesigneerde tekening op de achterzijde van Van Looy is. Het ondersteunt mijn vermoeden in de vorige alinea.
De voorkanten van deze Balkenserie-delen zijn zeer verschillend van elkaar. Kunnen ze allemaal van de hand van Van Looy zijn? Afgaand op een uitspraak van Aarts is het mogelijk: ‘Van Looy kon alles’ (blz 13). De vraag luidt derhalve: als de achterkant van Van Looy is, is de voorkant dat dan ook?