Klik op de afbeelding om de planner over de werkwoordspelling te openen. De planner bevat volgende items:
OTT
OVT
VD
VDBN
ENGELSE WERKWOORDEN
Lees de theorie (in de planner of hieronder), vat die samen in je eigen notities en maak daarna oefeningen.
Haal je minder dan 70% op een oefening? Dan herbekijk je de theorie en maak je extra oefeningen.
De spelling van de PV in de OTT = STAM + UITGANG
* Wanneer 'jij' of 'je' achter je persoonsvorm staat, dan schrijf je geen 't'.
bv. Word jij morgen 15 jaar?
Wanneer er bijvoorbeeld 'je broer / jouw hond' achter de persoonsvorm staat,
dan schrijf je wel een 't'.
bv. Wordt jouw broer morgen 15 jaar?
De OVT valt uiteen in twee categorieën:
1. Regelmatige werkwoorden
Bij de regelmatige werkwoorden krijgt de stam van de PV twee mogelijke uitgangen: -te(n) of -de(n).
Wanneer -te(n) / -de(n)?
De persoonsvorm krijgt -te(n) in de OVT als de derde laatste letter van de infinitief een medeklinker is van 't ex-kofschip.
De persoonsvorm krijgt -de(n) in de OVT als de derde laatste letter van de infinitief GEEN medeklinker is van 't ex-kofschip.
Opgelet!
Als de stam eindigt op een 't' of 'd', dan verdubbelen we die medeklinker in de verleden tijd.
bv. Papa redde de twee meisjes van een verdrinkingsdood. (stam + de = red + de)
bv. Mama zuchtte diep. (stam + te = zucht + te)
2. onregelmatige werkwoorden
Deze werkwoorden veranderen van klank in de verleden tijd.
bv. Ik loop naar school.
Gisteren liep ik naar school.
Voor deze werkwoorden zijn er niet echt regels, je moet ze dus uit het hoofd kennen.
Een VDBN gebruik je zoals zoals je een normaal bijvoeglijk naamwoord: +e
bv. het gedownloade bestand, de bezette stad, de gedweilde vloer
Enkele of dubbele d/t?
Je schrijft een dubbele d/t als er in de infinitief ook een dubbele d/t is. In alle andere gevallen schrijf je een enkele d/t.
bv. stranden --> het gestrande schip
bv. besteden --> het bestede bedrag
bv. redden --> de geredde piraat
Een vrije klinker voor d of t: enkel of dubbel?
Een vrije klinker in een VDBN schrijf je zoals je die in de infinitief zou schrijven.
bv. vergroten --> de vergrote foto
bv. bestraten --> de bestrate weg
bv. begroten --> het begrote bedrag
Werkwoorden die geleend zijn uit het Engels worden vervoegd volgens de Nederlandse regels. Dat wil zeggen dat je eerste de stam van het werkwoord zoekt en dat je dan de uitgangen -t en -en in de OTT, -te(n) of -de(n) in de OVT en -d of -t in het VD toevoegd. Soms heb je een -e voor de uitgang, omdat dat nodig is voor de uitspraak. Daarom heb je ook 'hij racete' en niet 'hij racte'.
Voor de verleden tijd is ook nu de ezelsbrug van ’t kofschip X/'t sexy fokschaap bruikbaar: de laatste klank van de stam is de stemloze [s]-klank. Dus racete - geracet is (los van de extra e na de c) vergelijkbaar met lessen - leste - gelest.
Opgelet!
1. Soms kan de klinker verdubbelen:
bv. bingoën --> ik bingo, maar jij bingoot, hij bingode, wij hebben gebingood
bv. dominoën --> ik domino, maar jij dominoot, hij dominode, wij hebben gedominood
2. Dubbele medeklinker: Werkwoorden in het Engels met een dubbele medeklinker behouden die dubbele medeklinker als dat voor de uitspraak van de klinker die ervoor staat nodig is.
bv. baseballen --> ik baseball, jij baseballde, wij hebben gebaseballd.
bv. appen --> ik app, jij appte, wij hebben geappt
MAAR
bv. volleyballen --> ik volleybal, jij volleybalde, wij hebben gevolleybald
bv. grillen --> ik gril, jij grilde, wij hebben gegrild
Krijg je het liever nog eens uitgelegd? Dan kan je naar de filmpjes luisteren.
In een zin met een voltooid deelwoord vind je meestal een vorm van de hulpwerkwoorden zijn, hebben of worden. Ook begint een VD vaak met ge-, maar soms met be-, ver- of ont-. Verder kan je (net zoals bij de OVT) twee categorieën van VD onderscheiden:
1. Regelmatige werkwoorden
Bij de regelmatige werkwoorden krijgt het VD twee mogelijke uitgangen: -t of -d.
Wanneer -t / -d?
1. Kijk naar de verleden tijd.
bv. Hij is naar huis gerend. --> want hij rende.
2. Gebruik 't ex-kofschip.
Het VD krijgt -t als de derde laatste letter van de infinitief een medeklinker is van 't ex-kofschip.
Het VD krijgt -d als de derde laatste letter van de infinitief GEEN medeklinker is van 't ex-kofschip.
2. onregelmatige werkwoorden
Een voltooid deelwoord van een onregelmatig werkwoord eindigt meestal in -en. Bij twijfel raadpleeg je best een (online) woordenboek.
bv. Ik heb vandaag 5km gelopen