Naminsan nga nagbisita, nadlaw daydi Magsaysay nga makaluasit ni Lakay. “Sapay ania ti gapo nga maldaang ka?” saludsod na.

“Lakay-yakon barok. Maysa pay, mabain nak met nga umay ditoy nga saka-saka a ta ammon met nga narigat la unay ti biag ti maysa nga kotsero ti karatela. Addu pay rikriknaek a ta awan met ti maygatang ti agas.” Nayyasug na.

Sapay itattam la nga ibaga kaniak daytoy nga parikot mo? A la, kuyogen daka nga mapan diay kuartom ta maka-inana ka. Malpas ko nga kasarita diay baro nga ambassador ti Spain, pa-ayaban kanto. Nagpaluto-ak ti sinigang nga purong ken pasayan. Imbagak nga salamaggi iti ilaok da. Kayatmo met laeng nga pang-aldaw didiay? Kuna met ni presidente.

“Ay apo, naimas latta. Kasla met laeng dagidi matil-tilew tayo nga lames idiay karayan Omaya.” Sungbat diay lakay.

(Ngamen, no makalagep daydi Magsaysay, ag-helikopter nga umay diay San Marcelino. Matmaturog pay laeng dagiti umili ket mari-ing da iti nauni nga lugan na, sa ket ngarud agdisso didiay tingnga ti plaza. Dakami nga ubbing, agtatapwak kami nga dagus nga rumuar diay bal-balay mi ta mapan kami sumabat ken nangruna, agosyoso. Saan nga inaldaw nga adda agdisso nga helikopter diay ili. Isu gapo na nga kasta la unay iti karagsit mi nga mapan dumamag.

Dagiti umili nga lal-lakay, insigida nga ikorna diay nuang da ket paguyoden da met diay karison para sumabat ken ni Magsaysay. May-maysa iti panggep na no umay idiay ili. Kayatna ti agkilaw iti pinerrisan nga kat-tiliw nga udang. Mapanda diay karayan Omaya sada agburak iti kunokon. No diyo ammo ti kunokon, isu daytay babassit nga sanga ti kawayan nga nareppet ket ipan da idiay danum sada pandagan iti addu nga bato tapno saan nga mayyanud ken pagbalayan met dagiti lames no saan nga magargaraw.)

Daytoy nga ipapan na diay Cebu, addu dagiti tattao nga summabat ken kuana. Addu met iti inatindaran na nga ur-urnong. Kalpasan na, kayatna nga dagus iti agsubli diay Manila. Ngem kuna ni Sergio Osmenia, maturog da kuma pay laeng diay Cebu. Sadanto agsubli iti kabigatan na. Ngem nagpilit met ni Presidente nga agawid da ta mailiw kano.

Napigsa iti angin ken tudo iddi. Kasla adda bagyo, ngem dida met impawil iti agtayab iti daydi nga rabii. (Diay aeroplano na ket nanaganan iti Pinatubo. Idiay bantay Pinatubo nga tinaraken ni lakay Doro ni Magsaysay idi guerrilla da pay laeng. Isu laeng iti mapagtalkan na idi. Didiay nga nangrugi iti nabayag nga panag-gayyem da.)

Madama nga agan-andar diay aeroplano na diay runway. Adda dua-polo ket lima nga lugan na agraman ni Presidente. Naguray da iti nabayag bassit, bago da nga napalubosan nga agtayab. Napalalo la unay iti pigsa ti tudo ket saan met nga makita diay piloto ti pangiturongan na. Saan ngamen nga nalawag diay pagtarayan iti aeroplano idi panawen da.

Daydi nga rabii, napukaw daytoy nga aeroplano. Adda maysa nga aldaw nga napalabas sakbay da nga nakita isu da idiay Mt. Manungal. Maysa kania da iti nakalasat. Daytoy nagasat nga tao ket isu ni Nestor Mata, maysa nga mannurat.

Nayanak ni Ramon Magsaysay idi Marso 31, 1907 idiay Iba, Zambales. Ket Marso 17, 1957 idi mapukaw da. Iti opisyal nga lugar nga nakatayan na ket diay Balamban, Cebu. Isu iti ili nga nakinsakop ti Mt. Manungal nga nakatinnagan diay aeroplano na.

Nabayag met nga nagladladinget ni lakay Doro. Kasla met la napanawan iti baket na, pi man. Ngem kuna dagiti umili nga mummartek, addu ti lua nga nagayos diay pingpingna. Ka-asi pay diay lakay. Kuna da.

Your feedback is welcome. Thank you.

Disclaimer: In cases of errors, omissions, and other unforeseen events beyond our control, rest assured that it was not on purpose. In any occurrence, we respectfully offer our sincere apologies. Text by Mike Colorado