Thầy Trương Phan Nam Minh
Như một cơ duyên, tôi tình cờ liên lạc được với Thầy Minh nhờ vào số điện thoại mà Thầy Phạm Hữu Thành gởi cho tôi qua điện thư. Thầy Thành là giáo sư hướng dẫn lớp Nhị niên 7 của tôi ở trường Sư Phạm Saigon, còn Thầy Minh là giáo sư dạy môn Pháp Văn của tôi 45 năm về trước.
Quả là trái đất tròn thì có ngày gặp lại dù chỉ là qua điện thoại, điều mà tôi chưa hề nghĩ đến suốt gần nửa thế kỷ nay. Thầy đang cư ngụ ở thành phố Edmonton, tỉnh Alberta của Canada. Tôi đang sinh sống ở thành phố Seattle, tiểu bang Washington của Mỹ.
Năm nay Thầy đã 81 tuổi mà vẫn còn khỏe mạnh và minh mẫn. Sau vài phút thăm hỏi, Thầy trò tôi đã nhận ra cùng chung mái gia đình SPSG. Một điều rất thú vị khi tôi biết được Thầy đã từng là giáo sư của trường Ngô Quyền trong hai niên học đầu tiên, khóa 1 và khóa 2 từ năm 1956 đến 1958.
Thầy kể cho tôi nghe về quãng đời đi học và dạy học của Thầy từ lúc bắt đầu đi học đến lúc nghỉ hưu như lật từng trang của quyển sách đời. Thầy đúng là một nhà giáo chân chính, suốt đời cống hiến và tận tụy với nghiệp giáo mà Thầy đã chọn.
Thầy sinh ngay 13/3 âm lịch năm Đinh Sửu, nhằm ngay 15/4/1937, tại xã Long Cang, huyện Cần Đước, tỉnh Long An. Đại gia đinh Thầy thuộc thanh phần trung lưu, vung sông nước Vam Cỏ Đông. Biến cố thời cuộc 1945, với đôi ban tay trắng, cả gia đinh Thầy chạy lên Saigon lanh nạn, chung sống trong căn nha nhỏ trong xom lao động, ở đường Vạn Kiếp, Gia Định.
Khi Thầy được 8 tuổi, vao học lớp Tư, trường Mac Ferrando, gần nha. Con nha ngheo, học trễ, nên Thầy cố gắng hết minh, luôn la học sinh giỏi của trường. Năm 1950, Thầy đậu vao Trung Học Petrus Ký hạng 44, được học bổng toan phần 1000đ/năm. Năm 1956, Thầy 19 tuổi, đậu Tu Tai toan phần ban Toan.
Thầy vao Đại Học Văn Khoa, nganh Cử nhân Văn chương Phap. Cung luc đo, Thầy co ý kiếm thêm tiền để bớt phần vất vả cho mẹ hằng ngay phải mua ganh ban bưng. Thầy xin dạy ở trường Trung Học Ngô Quyền, Biên Hoa. Ông Hồ Văn Tam, Hiệu Trưởng trường Nguyễn Du, giup Thầy xin miễn tuổi để được nhận.
Thầy được nhận làm giáo sư trường Ngô Quyền với ngạch công nhựt và phụ trach môn Toan vi thầy co Tu Tai Toan. Thầy dạy khoa 1 niên học 1956-1957, va khóa 2 niên học 1957-1958 với hai môn Toán và Lý Hóa.
Thầy Phan Thanh Hoài, Nguyễn Văn Trạng (Hs NQ khóa 1), thầy Minh, Tòa thánh Tây Ninh 1958.
Năm 1958, Đaị Học Sư Phạm mở, học bổng 1500đ/thang. Đặc biệt sinh viên co chứng chỉ cử nhân, được vao năm thứ nhi, cho nên Thầy xin nghỉ dạy trường Ngô Quyền từ đo. Năm 1960, Thầy tốt nghiệp Giao sư Đệ nhị cấp, Khoa đặc biệt ban Phap văn và được bổ nhịêm về trường Trung Học Công Lập Kiến Hoa.
Thầy lập gia đình năm 1964 với Cô Dương Bích Liên, cựu học sinh trường Kiến Hòa. Thầy Cô có hai đứa con, một con trai đầu long, tiếp theo la con gai.
Mua tựu trường năm học 1966-1967, Thầy được thuyên chuyển về trường Sư Phạm Saigon. Thầy vẫn dạy môn Phap văn và thêm môn Tâm lý giao dục cho nhất va nhị niên. Chinh thời gian ở trường nầy, Thầy đã trải qua nhiều thăng trầm nhất.
Năm 1974, niềm vui lớn khi Thầy được chọn đại diện cho trường đi tu nghiệp ở Paris một năm, cung với 8 đồng nghiệp khac của toan miền Nam Việt Nam. Phai đoan rời VN ngay 29/10/1974.
Mọi người đều xong bằng Cao Học (Master degree in Education). Thời gian được ở lại Phap đến cuối năm 1975. Nhưng tinh hinh chiến sự miền Nam VN qua sôi động, cho nên cac bạn ở Huế, hồi hương ngay 17/3/75 vì họ nhớ lại biến cố năm Mậu Thân 1968.
Truyền hinh ở Phap chiếu đầy đủ cảnh dân chạy loạn vô cung thương tâm. Mấy Thầy con ở lại chịu không nỗi, du đã hứa với gia đình là sẽ ở lại. Thầy vội vang mua ve may bay về ngay 15/4/75. Tội nghiệp Cô, nghe tin Thầy về tới TSN, Cô khoc rong.
Thế la hy vọng của chinh phủ Phap định nhom của Thầy sau nầy sẽ đao tạo cho cac giáo sư trẻ ở VN dạy Phap văn không thanh. Hôm sau 18/4/75, Thầy trở lại trường SPSG, nhưng đâu ai con đứng lớp nữa…
Lương vợ chồng nha giao chi "tạm ứng" nên năm 1979, thầy đạp xich lô buổi sang, chiều đi dạy. Ban đầu Thầy dạy trong "Biên chế" sau đến “Hợp đồng”, rồi đến coi phong thinh thị chờ lệnh mới. Chinh trong hoan cảnh nầy, Thầy đanh quyết tâm vượt biên, nhưng đã bao lần thất bại. Hết tiền, Thầy cam long bỏ ý định vượt biên, tiếp tục lam phu xe co thể từ nghề phụ trở thanh nghề chính?
Đầu năm 1983, mẹ của giao sinh Ngọc Điệp đến cho biết con gai ba vượt biên đến nơi rồi va cô muốn ba giup Thầy Minh là Thầy của cô. Ba người Rạch Gia, kiếm khach cho người co ghe ở Rạch Giá. Nếu Thầy đi, chỉ cần trả 1 cây khi đến nơi, đi lam sẽ trả dần cho ba. Chỗ Thầy đi la huê hồng của ba. Niềm an ủi cho nha giao la ân huệ nầy.
Chuyến đi la ngay 23/2/83, nên Thầy được nhận phep Rửa tội chiều 22/2/83, khuya lên đường. Nghi thức theo đạo xong, về nha Cô nong long muốn biết ý Chua thế nao? Thất bại nhiều quá rồi, ben đề nghị Thầy cầu nguyên rồi lật Kinh Thanh 3 lần:
1/ Lời chuc lanh của thanh Phao lô.
2/ Lời cầu nguyện của Marđôkê, cầu được.
3/ Dân Esrael qua biển đỏ khô chân.
Cô ban với Thầy là Thầy sẽ đi được. Khuya Thầy đi, mật mã những người đi chung gởi về an toan như nhau.
Sang ngay 25/3/83, ngay khai mạc năm thanh, Cô đến nha thờ Fatima Binh Triệu, hợp ý cầu nguyện với mọi người trên thế giới. Sau đo Cô nhận được điện tin "Nam Minh đến Songkhla 18/3/83, binh an". Cô con giữ điên tin đo.
Thang sau, Thầy được chuyển đến trại Sikiew, Thầy gặp lại con trai đến đây ngay 24/6/82. Thầy va con trai được em vợ bảo lãnh định cư tại Edmonton AB, Canada.
Thầy đi lễ nha thờ noi tiếng Phap gặp cha gIao sư, người Phap coi nha thờ luôn, cha giúp Thầy bằng cach cao tuyết phụ, Cha cho ở, ăn luôn. Ở với Cha, tối Thầy rửa chen nha hang Phap, đồng thời lo hồ sơ vao Đại Học Sư Phạm St Jean Ban Phap văn. Nhờ co bằng Đại học Sư phạm ở VN, ở Phap nên Thầy học chỉ có 2 năm thôi.
Thầy tốt nghiệp thang 01/1987, gần 50 tuổi. Nhờ thâm niên ở VN va 6 năm Đại Học ,nên Thầy được mức lương tối đa. Va cũng chinh vi mức lương như vậy, đến khi kinh tế suy, Thầy bị cho hưu non cung với ông Hiệu Trưởng va Hiệu Pho. Thầy nghỉ hưu tuổi 59, lãnh 1 năm lương, khỏi dạy. Binh thường mọi nghề đều 65 tuổi.
Hưu luc tuổ̉i con khỏe, Thầy đi rửa chen nữa. Chen dĩa nha hang ăn đồ Tây nặng, nên tay bị đau, Bác sĩ kêu phải nghỉ.
Năm 2003, nha thờ VN cần dạy tiếng Việt. Thầy Cô dạy rất đông học sinh. Học sinh cac nha thờ ở xa cũng đến. Năm 2007, Thầy Cô mở trường cho thanh phố tên: Trường Việt Ngữ EDMONTON, ALBERTA.
Trường co 250 học sinh, từ Mẫu giao tới lớp 5. Sau đo được Bộ Giao dục mời thanh lập trường cấp "Tin chỉ". Cộng đồng người Việt mừng lắm, ủng hộ tiền rất nhiều. Sắp co tiền nha nước cho vi kết quả tốt, nên co kẻ tranh gianh. Thầy Cô bỏ từ năm 2009.
Hiện tại, Thầy có 4 đứa cháu nội, ngoại. Theo quan niệm Đông phương xưa, con người sống đến 70 tuổi la quý hiếm. Nhưng ngay nay, với đa khoa học tiến bộ, nhiều người đã vượt qua ranh giới đo. Du vậy, qua tuổi 80, Thầy con minh mẫn, khỏe mạnh la điều đang mừng. Gia đình của Thầy đã tổ chức tiệc mừng sinh nhật thứ 80 cho Thầy ngày 15/4/2017.
Thầy đã nhận Edmonton AB, Canada là quê hương thứ hai từ 35 năm nay. Thầy Cô đã nghỉ hưu và sống hạnh phúc, an nhàn bên đàn con cháu. Thời gian rảnh, Thầy Cô đi nha thờ mỗi ngay du trời tuyết va tập dưỡng sinh. Thầy Cô cảm tạ ơn Chua, đến nay con khỏe, co thể về VN, đi Phap thăm gia đinh nhiều hơn, vui hơn.
Những đồng nghiệp cùng thời với Thầy ở các trường Trung học Ngô Quyền, Trung học Kiến Hòa và Sư Phạm Saigon năm xưa cũng đã trải qua nhiều thăng trầm trong cuộc đời dạy học. Nhất là sau biến cố tháng 4/75, mọi người tản mác khắp nơi, người còn ở chốn quê nhà, kẻ sống tha hương nơi đất khách.
Thầy ước mong có cơ duyên liên lạc hay gặp lại những đồng nghiệp xưa, học trò cũ. Đồng nghiệp thì một số đã ra đi vĩnh viễn vì tuổi cao hay bệnh tật. Còn học trò cũ thì nay tóc cũng đã điểm sương và trở thành ông bà nội ngoại của đàn cháu nhỏ. Nếu còn có duyên hội ngộ thì thật may mắn và là niềm vui của tuổi xế chiều khi có cơ hội nhắc nhớ những kỷ niệm xưa và kể cho nhau nghe những dâu bể của cuộc đời.
Mong lắm thay!
Trương Minh Liên
10466-157 st, Edmonton, AB
T5P-2V5, CANADA
PH :780-444 2398
Email: minhlienhome@hotmail.com
Hát Bình Phương
(Viết theo lời kể của Thầy Trương Phan Nam Minh và Cô Dương Bích Liên)
Anh Xuân thân mến,
Thật là bất ngờ khi hay tin anh bị bệnh và phải nằm điều trị ở bệnh viện cả tháng qua!
Em mong anh Xuân mau chóng bình phục để trở lại nếp sống bình thường như trước.
Gửi anh cái postcard nầy với lời chúc lành...
Em Hạnh
Date: Mon, 29 Oct 2012 09:51:51 +0700
Subject: Come back home from hospital
From: ngngocxuan@gmail.com
To: hanhhoi25@msn.com
Cô Hạnh thân mến,
Hơn một tháng qua, tôi bị bệnh, phải nhờ đến sự chăm sóc sức khỏe của Bác Sỹ ở bệnh viện, cũng như sự theo dõi của Bác sỹ ở gia đình. Không đụng đến bác sỹ thì thôi, nhưng hễ đụng đến, thì chỗ nào cũng toàn thấy là vi trùng hoặc nguy cơ xâm hại sức khỏe. Tôi bị cấm đủ thứ, cấm xài điện thoại di động, cấm thức khuya, suy nghĩ nhiều, làm việc nhiều với computer...Chưa bao giờ tôi thấy mình buồn như thời gian qua. Suốt ngày, tôi thơ thẩn trong vườn cây, hoặc bên bờ biển vắng...
Xin thành thật mong HẠNH thông cảm, vì tôi đã không kịp hồi âm thư của HẠNH.
Hiện nay, tôi chẳng viết lách gì được. Trí óc rỗng tuếch. Chắc là phải cần thêm thời gian nữa.
Cảm ơn HẠNH về tất cả những điều HẠNH đã giúp cho tôi.
Chúc HẠNH và quý quyến an vui.
Thân ái,
NNX.
--
NGUYEN NGOC XUAN
Tel : 0906 43 22 51