หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 เรื่อง อาชีพในยุคดิจิทัล

เทคโนโลยีส่งผลกระทบต่อสังคมรวมไปถึงอาชีพ เนื่องจากเทคโนโลยีหุ่นยนต์ ระบบอัตโนมัติ และปัญญาประดิษฐ์ สามารถทดแทนการทำงานของมนุษย์ได้ งานที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงที่เทคโนโลยีเหล่านี้จะเข้ามาทดแทนจะเป็นงานประจำที่มีลักษณะการทำงานซ้ำๆ หรืองานที่ไม่ต้องใช้การตัดสินใจที่ซับซ้อน เช่น งานเอกสาร งานขับรถ 

เนื่องจากความสามารถที่เพิ่มขึ้นของปัญญาประดิษฐ์ งานที่ใช้ทักษะและความรู้เฉพาะทางขั้นสูง ก็อาจจะความเสี่ยงต่อการถูกทดแทนได้เช่นเดียวกัน 

ในปี พ.ศ. 2560 แอนดรูว์ แมคอาฟี (Andrew McAfee) และเอริก บรินโจล์ฟสัน (Erik Brynjolfsson) ได้ระบุว่าปัจจัยที่ใช้พิจารณาลักษณะของงานที่เสี่ยงจะถูกทดแทน คือ งานที่มีลักษณะดังนี้

• น่าเบื่อ ซ้ำซาก (Dull) – งานกลุ่มนี้ระบบอัตโนมัติสามารถทดแทนได้ง่าย 

• สกปรก ยากลำบาก (Dirty) – เป็นงานที่มนุษย์ไม่ชอบและพยายามหลีกเลี่ยง 

• ทำเงินได้ดี (Dear) – การพัฒนาระบบอัตโนมัติมาทดแทนต้องใช้เงินทุนสูง งานที่สร้างรายได้ไม่มากจึงไม่เป็นเป้าหมายของการพัฒนาระบบอัตโนมัติมาทดแทน 

• อันตราย (Dangerous) – งานที่มีอันตราย มนุษย์ไม่สามารถทำได้ หรือถ้าทำก็จะเป็นอันตรายต่อชีวิต

จากเกณฑ์ดังกล่าว นักเรียนลองพิจารณาความเสี่ยงของอาชีพต่าง ๆ ได้ เช่น

การวิเคราะห์เกี่ยวกับอาชีพในอนาคตโดย Pricewaterhouse Coopers (PwC) ได้วิเคราะห์สถานการณ์ในประเทศอังกฤษและประเทศจีน พบว่าตำแหน่งงานที่จะถูกทดแทนด้วยระบบอัตโนมัติน่าจะมีประมาณ 20% ของตำแหน่งงานทั้งหมด แต่จะมีตำแหน่งงานใหม่เกิดขึ้นในอัตราใกล้เคียงกันในประเทศอังกฤษ สำหรับในประเทศจีนนั้นได้คาดการณ์ว่าจะมีตำแหน่งงานทดแทน 26% แต่จะมีตำแหน่งงานใหม่เกิดขึ้นถึง 38% ทำให้โดยรวมแล้วมีตำแหน่งงานเพิ่มขึ้น

ถ้าดูในรายละเอียดพบว่าในหลายกลุ่มอาชีพจะมีตำแหน่งงานใหม่เกิดขึ้นจำนวนมากเช่นกลุ่มสุขภาพแต่มีบางกลุ่มที่ตำแหน่งงานหายไปกับตำแหน่งงานใหม่เกิดขึ้นใกล้เคียงกันเช่นกลุ่มค้าปลีกและค้าส่งและกลุ่มงานธุรกิจ

กลุ่มอาชีพที่จะมีการเสียตำแหน่งงาน

• -38% การขนส่ง

• -30% การผลิตในโรงงาน

• -28% ค้าปลีกค้าส่ง

• -24% การบริการและการบริหารจัดการ

• -20% การบริหารจัดการสาธารณะและการป้องกัน

• -5 เปอร์เซ็นต์การ

กลุ่มอาชีพที่จะมีตำแหน่งงานใหม่

•  34% การสาธารณสุขและการบริการสังคม

•  33% งานทางด้านวิทยาศาสตร์และทางเทคนิคเฉพาะ

•  27% ระบบสารสนเทศและการสื่อสาร

•  26% การค้าปลีกค้าส่ง

•  23% การให้บริการและการบริหารจัดการ

•  22% การให้บริการที่พักและการบริการอาหาร

•  12% การศึกษา