ชื่อบทเรียน : หลักการเขียนสารคดี
จุดประสงค์การเรียนรู้ :
1 ด้านความรู้ (K)
1. มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับหลักการเขียนสารคดี
2 ด้านทักษะ (S)
1. อธิบายหลักการเขียนสารคดีแต่ละประเภทได้
3 ด้านคุณลักษณะ (A)
1. มีวินัย
2. ใฝ่เรียนรู้
3. มีจิตสาธารณะ
กิจกรรมก่อนเรียน (ทบทวนความรู้เดิม หรือกระตุ้นความสนใจ เช่น แบบทดสอบก่อนเรียน คลิปสั้น เป็นต้น โดย Link ไปหาสื่อนั้น)
การสอนการเขียนสารคดีโดยใช้เทคนิคการสอนแบบ saw-map-line คือ เทคนิคการสอนที่เน้นให้ผู้เรียนเรียนรู้หลักการหรือรูปแบบการเขียนด้วยตนเอง โดยอาศัยกระบวนการกลุ่ม จากนั้นหาข้อมูลสำหรับ การเขียนโดยใช้วิธีการระดมสมอง และวางโครงเรื่องในการเขียนอย่างมีหลักการและถูกต้องเพื่อให้งานเขียนมีประสิทธิภาพ โดยเทคนิคการสอนแบบ saw-mind-line ประกอบด้วย
1. saw (ขั้นเรียนรู้รูปแบบงาน) มาจากคำว่า jigsaw ซึ่งเป็นเทคนิคการสอนรูปแบบหนึ่งของการเรียน
การสอนแบบร่วมมือ เทคนิคการสอนนี้ได้รับการพัฒนาโดยเอลลิออต อารอนสัน โดยเทคนิคจิกซอว์เป็นการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนในห้องเรียนที่ช่วยผู้เรียนให้ประสบความสำเร็จไปพร้อม ๆ กัน การเรียนการสอนตามเทคนิคนี้จะแบ่งนักเรียนออกเป็นกลุ่ม และให้นักเรียนแต่ละคนของกลุ่มศึกษาเนื้อหาสาระของแต่ละส่วน เพื่อให้นำเนื้อหาสาระที่ศึกษามาประกอบกันเป็นความรู้เรื่องหนึ่ง ๆ ได้ ซึ่งเปรียบเสมือนการต่อจิกซอว์
2. map (ขั้นเรียนรู้การหาข้อมูลสำหรับเขียน) มาจากคำว่า mind map หรือแผนผังความคิด คือ ไดอะแกรมแผนภาพที่แสดงให้เห็นถึงความเชื่อมโยงและการจัดระเบียบของข้อมูล ซึ่งเครื่องมือด้านความคิดที่ออกแบบโดยเลียนแบบการทำงานของสมอง โดยการจดบันทึกใช้เพื่อถ่ายทอดความคิดหรือข้อมูลออกมาเป็นแผนภาพ (Visual Tool) แบบเป็นรัศมีล้อมรอบความคิดนั้นหรือที่เรียกว่า Radiant Thinking ซึ่งคิดค้นโดยชาวอังกฤษชื่อ Tony Buzan เครื่องมือนี้ คือ “ภาษาของสมอง”เป็นวิธีเดียวกับที่สมองคิด ใช้ได้ทั้งการนำข้อมูลเข้า (จดบันทึก) และออกจากสมอง (ระดมสมอง แสดงความคิด) ถือได้ว่าเป็นเครื่องมือที่ช่วยใน
การจัดการระบบความคิดที่มีประสิทธิภาพสูงสุดและเรียบง่ายที่สุด มีรูปแบบการจดบันทึกที่สร้างสรรค์และมีประสิทธิภาพ
3. line (ขั้นเรียนรู้การแก้ปัญหาการเขียน) มาจากคำว่า outline คือ การวางโครงเรื่องสำหรับการเขียนเรื่องนั้น ๆ ไว้ ซึ่งจะทำให้มีแผนงาน แผนการเขียน การเกริ่นนำเรื่อง การร่างรายละเอียดของเนื้อเรื่อง
การเขียนสรุป ในการเขียนของแต่ละเรื่องออกมาได้อย่างเป็นลำดับ ทำให้รู้ว่าเรื่องที่เขียนนั้นจะมีทิศทางหรือรูปแบบใด อีกทั้งยังเป็นการตรวจสอบถูกต้องของการเขียนตามรูปแบบที่ตั้งไว้อีกด้วย
ซึ่งการจัดการเรียนการสอนการเขียนสารคดีในแผนการจัดการเรียนรู้นี้จะใช้เทคนิคการสอนแบบ saw-map-line ในขั้นตอน saw ดังนี้
- saw (ขั้นเรียนรู้รูปแบบงาน)
1. นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง การเขียนสารคดี
2. นักเรียนแบ่งกลุ่ม 5 กลุ่ม กลุ่มละ 8 คนโดยประมาณ สมาชิกกลุ่มแต่ละคนจะมีหน้าที่ของตนเอง ดังนี้
- สมาชิกลำดับที่ 1 ศึกษาเรื่อง ความหมายของสารคดี
- สมาชิกลำดับที่ 2 ศึกษาเรื่อง ประเภทของสารคดี
- สมาชิกลำดับที่ 3 ศึกษาเรื่อง องค์ประกอบของสารคดี
- สมาชิกลำดับที่ 4 ศึกษาเรื่อง หลักการเขียนสารคดี
- สมาชิกลำดับที่ 5 ศึกษาเรื่อง การลงมือเขียนสารคดี
- สมาชิกลำดับที่ 6 ศึกษาเรื่อง กลวิธีการเขียนเนื้อเรื่อง
- สมาชิกลำดับที่ 7 ศึกษาเรื่อง กลวิธีการเขียนสรุป
- สมาชิกลำดับที่ 8 ศึกษาเรื่อง แนวการเขียนสารคดีแบบต่าง ๆ
3. สมาชิกที่ได้ลำดับเดียวกันของแต่ละกลุ่ม จะแยกตัวออกมารวมกันเพื่อศึกษาความรู้ อภิปรายและแลกเปลี่ยนความรู้เกี่ยวกับประเด็นเรื่องหลักการเขียนสารคดีตามที่ได้รับมอบหมาย
4. สมาชิกที่ได้ลำดับเดียวกันของแต่ละกลุ่ม กลับมายังกลุ่มเดิมของตนเพื่อถ่ายทอดความรู้ที่ตนเองได้ศึกษามาให้เพื่อนสมาชิกในกลุ่มเดิมฟัง แล้วร่วมกันอภิปรายและซักถามหากมีข้อสงสัย เพื่อสร้างความรู้
ความเข้าใจร่วมกันในการเขียนสารคดี
5. ตัวแทนของแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอความรู้เรื่องการเขียนสารคดีจากการฟังสมาชิกแต่ละคนในกลุ่มหน้าชั้นเรียน เมื่อนำเสนอครบทุกกลุ่มแล้ว ครูอธิบายเพิ่มเติมเนื้อหาในส่วนที่ขาดไปให้ครบถ้วน
6. นักเรียนพูดสรุปความรู้ที่ได้จากการเรียนอีกครั้งหนึ่ง
เนื้อหา (ใส่เนื้อหาของแผนการเรียนรู้นี้)
การจัดการเรียนการสอนการเขียนสารคดีในแผนการจัดการเรียนรู้นี้จะใช้เทคนิคการสอนแบบ saw-map-line ในขั้นตอน saw ดังนี้
- saw (ขั้นเรียนรู้รูปแบบงาน)
1. นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง การเขียนสารคดี
2. นักเรียนแบ่งกลุ่ม 5 กลุ่ม กลุ่มละ 8 คนโดยประมาณ สมาชิกกลุ่มแต่ละคนจะมีหน้าที่ของตนเอง ดังนี้
- สมาชิกลำดับที่ 1 ศึกษาเรื่อง ความหมายของสารคดี
- สมาชิกลำดับที่ 2 ศึกษาเรื่อง ประเภทของสารคดี
- สมาชิกลำดับที่ 3 ศึกษาเรื่อง องค์ประกอบของสารคดี
- สมาชิกลำดับที่ 4 ศึกษาเรื่อง หลักการเขียนสารคดี
- สมาชิกลำดับที่ 5 ศึกษาเรื่อง การลงมือเขียนสารคดี
- สมาชิกลำดับที่ 6 ศึกษาเรื่อง กลวิธีการเขียนเนื้อเรื่อง
- สมาชิกลำดับที่ 7 ศึกษาเรื่อง กลวิธีการเขียนสรุป
- สมาชิกลำดับที่ 8 ศึกษาเรื่อง แนวการเขียนสารคดีแบบต่าง ๆ
3. สมาชิกที่ได้ลำดับเดียวกันของแต่ละกลุ่ม จะแยกตัวออกมารวมกันเพื่อศึกษาความรู้ อภิปรายและแลกเปลี่ยนความรู้เกี่ยวกับประเด็นเรื่องหลักการเขียนสารคดีตามที่ได้รับมอบหมาย
4. สมาชิกที่ได้ลำดับเดียวกันของแต่ละกลุ่ม กลับมายังกลุ่มเดิมของตนเพื่อถ่ายทอดความรู้ที่ตนเองได้ศึกษามาให้เพื่อนสมาชิกในกลุ่มเดิมฟัง แล้วร่วมกันอภิปรายและซักถามหากมีข้อสงสัย เพื่อสร้างความรู้
ความเข้าใจร่วมกันในการเขียนสารคดี
5. ตัวแทนของแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอความรู้เรื่องการเขียนสารคดีจากการฟังสมาชิกแต่ละคนในกลุ่มหน้าชั้นเรียน เมื่อนำเสนอครบทุกกลุ่มแล้ว ครูอธิบายเพิ่มเติมเนื้อหาในส่วนที่ขาดไปให้ครบถ้วน
6. นักเรียนพูดสรุปความรู้ที่ได้จากการเรียนอีกครั้งหนึ่ง
สื่อการเรียน (ใบความรู้ / สไลด์ / คลิป โดย Link ไปหาสื่อนั้น)
1) หนังสือเรียน ภาษาไทย : หลักภาษาและการใช้ภาษา ม.5
2) แบบทดสอบก่อนเรียน
3) power point เรื่อง หลักการเขียนสารคดี
กิจกรรมฝึกฝน (ใบงาน / แบบทดสอบ / แบบฝึกหัด โดย Link ไปหาสื่อนั้น)
กิจกรรมประเมินผล (ชิ้นงาน + เกณฑ์การประเมินผล / แบบทดสอบหลังเรียน )
12.1 วิธีการวัดและประเมินผล
1) ตรวจแบบทดสอบก่อนเรียน
2) ตรวจใบงาน
3) ประเมินการนำเสนอผลงาน
4) สังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม
12.2 เครื่องมือวัดและประเมินผล
1) แบบทดสอบก่อนเรียน
2) ใบงาน
3) แบบประเมินการนำเสนอผลงาน
4) แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม
12.3 เกณฑ์การประเมินผล
1) ทำแบบทดสอบก่อนเรียน ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 50
2) ทำใบงาน ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 50
3) นำเสนอผลงาน ผ่านเกณฑ์ระดับคุณภาพ 2 ขึ้นไป
4) มีพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม ผ่านเกณฑ์ระดับคุณภาพ 2 ขึ้นไป
แหล่งเรียนรู้เพิ่มเติม (อื่นๆ โดย Link ไปหาแหล่งนั้น)
1. ห้องสมุด
2. อินเทอร์เน็ต