Kamp Amersfoort (Duits: Polizeiliches Durchgangslager Amersfoort; PDA) was een concentratiekamp in Leusden aan de zuidrand van Amersfoort. Het kamp was in gebruik vanaf 18 augustus 1941 tot 19 april 1945 als concentratiekamp, doorgangskamp. In het kamp verbleven in de jaren 1941-1945 in totaal 37.000 geregistreerde gevangenen, voornamelijk politieke gevangenen, onderduikers en zwarthandelaren, waarvan er circa 20.000 werden gedeporteerd naar Duitse concentratiekampen of Westerbork. Daarnaast verbleven er 13.000 ongeregistreerde gevangenen in het kamp voor korte tijd.
Research:
Mail ontvangen met informatie van Werkgroep documentatie Kamp Amersfoort in Leusden (8-2-2021)
Na het verblijven in het "Oranjehotel en Kamp Vught (Nr. 217), waar uw grootvader (afgaande op een naoorlogse inschrijfkaart welke destijds is opgesteld door het Rode Kruis) werd binnengebracht op 12-08-`43, de reden van zijn arrestatie is ons niet bekend, werd uw grootvader op 01-03-`44 binnengebracht in het Polizeiliches Durchgangslager Amersfoort, in de volksmond beter bekend als Kamp Amersfoort.
Bij binnenkomst in Kamp Amersfoort moesten de gevangenen hun persoonlijke bezittingen inleveren en kregen in plaats daarvoor de geëigende kampkleding met klompen en het daarbij behorende kampnummer. Het kampnummer van uw grootvader was 7749. Vanaf dat moment was hij dus niet langer meer Wilhelmus Theodorus Antonius Dinkgreve, maar Häftling (gevangene) Nr. 7749. De gevangenen verloren dus hun identiteit en werden vanaf dat moment aangesproken met hun nummer, hetgeen zij ook dienden te doen als zij zich moesten melden bij de kampleiding.
Vanaf de Schreibstube, waar de gevangenen werden ingeschreven en wat zich bevond in het SS-bewakingsgedeelte van het kamp, werd men door de poort naar het gevangenenkamp gebracht. Vandaar ging het dan naar de Bekleidungskammer, waar de gevangenen hun kampkleding en klompen ontvingen. De klompen waren vaak te klein en de kleding (voor zover je van kleding kunt spreken) paste ook niet altijd. Vanuit de Bekleidungskammer ging het vervolgens naar de kapper en vandaar door naar de doucheruimte. Pas daarna kon je naar de toegewezen barak (Block) waar je vervolgens maar een plekje moest zien te vinden, waarvan de beste plek toch wel het bovenste gedeelte van de stapelbedden was. De reden hiervan laat zich raden.
Gevangenen mochten 1x per maand een brief naar huis schrijven en 1x per maand een brief van thuis ontvangen. Ook was het toegestaan om een postwissel van maximaal 20 gulden van thuis te ontvangen. U zult zich wellicht afvragen wat moeten gevangenen nu met geld in een kamp. Dit is eenvoudig uit te leggen, want met dit geld kon men o.a. wat extra voedsel in de vorm van smerige meelkoeken kopen, maar ook moesten de gevangenen betalen voor kwijtgeraakte (lees gestolen) spullen zoals hun muts, mok, lepel enz. enz. Indien een gevangene last had van kiespijn, dan werd hij overgebracht naar de tandarts. Deze diende uiteraard betaald te worden, wat dus mede mogelijk was dankzij de postwissels van thuis. Op 19-07-`44 en 01-11-`44 heeft uw grootvader zo`n postwissel van thuis ontvangen. Die laatste is zeer waarschijnlijk weer geretourneerd.
Gevangen van Kamp Amersfoort werden ingedeeld in de diverse arbeidskommandos. Dit kon in het bos Kommando zijn, waar de gevangenen bomen moesten rooien t.b.v. het Kleinholz Kommando, Strovlecht Kommando, aardappelschil Kommando, maar het kon ook in één van de vele andere kommandos zijn. Niets doen was er hoe dan ook niet bij, want dan kwam je terecht in het zogenaamde marcheer Kommando. De gevangenen liepen dan urenlang over de appelplaats rondjes. Het beste Kommando waar je in terecht kon komen was het N.S.F. (Nederlandse seintoestellen fabriek) Kommando. Werkte je in dit Kommando, dan hoefde je in ieder geval één keer minder op appel per dag te staan, kreeg je extra te eten en bovendien werd je betaald voor het werk. Uw grootvader maakte in ieder geval deel uit van het N.S.F. kommando van 01-07-`44 t/m 25-08-`44.
Op 19-08-`44 werd uw grootvader opgenomen in de ziekenbarak met dysenterie. Deze opname duurde t/m 16-09-`44.
Op 19-09-`44 zou uw grootvader op transport worden gesteld naar Witten (Dld), maar is toen niet vertrokken vanwege de slag om Arnhem. Een week later vertrok dit transport alsnog. Een groot deel van de gevangenen werd op die datum overgebracht naar Zwolle om o.a. tankgrachten te graven en een 60-tal gevangenen werd naar Wageningen gebracht. Een ander deel werd op 11-10-`44 overgebracht naar Neuengamme waaronder dus uw grootvader.
Op 11 oktober 1944 vertrekt zoals gezegd vanuit Amersfoort het grootste transport richting Neuengamme. Onder de 1440 namen bevinden zich o.a. de mannen uit Putten en dus ook uw grootvader. Dit transport komt in Hamburg aan op 14-10-`44, waarna de gevangenen worden ingeschreven. In Neuengamme aangekomen kregen zij een nummer tussen de 56080 en 57520 (Bron: het boek Nederlanders in Neuengamme, pagina 186). Het kampnummer van uw overgrootvader in Neuengamme was 56328. Op 11-01-`45 werd uw grootvader op transport gesteld naar Buchenwald waar hij wordt ingeschreven onder nummer 65740. Op 11-04-`45 werd Buchenwald bevrijd, maar helaas is uw grootvader daar alsnog op 15-04-`45 overleden.
Opnamekaart ziekenbarak
Transportlijst naar Witten -Westfalen. Het kamp in Westfalen was een kamp voor dwangarbeid i.p.v. een concentratiekamp. Zijn overlevingskansen zouden daar veel groter geweest zijn. Zie verder tekst van Kamp Amersfoort over transport.
Transportlijst naar Neuengamme
11 oktober 1944: Wim Dinkgreve wordt op het zgn. "Putten" transport gezet naar Neuengamme.
Het is het grootste transport uit Kamp Amersfoort naar Duitsland, het transport van woensdag 11 oktober 1944. Ruim 1400 gevangenen moeten om 18.00 uur 's avonds, na een urenlang appèl, de ruim vier kilometer van kamp Amersfoort naar het station lopen. Daar staat een trein met goederenwagons klaar om de gevangenen naar Neuengamme af te voeren. Onder hen ook 601 mannen die tijdens de Puttense razzia zijn opgepakt.
Dertien mannen weten te ontkomen tijdens de treinreis tussen Amersfoort en Almelo, daar wordt de trein vergrendeld en is vluchten onmogelijk geworden. 589 mannen die tijdens de razzia in Putten zijn opgepakt komen in kamp Neuengamme aan.
Dit is de laatste brief die de familie van hem heeft ontvangen, d.d. 29-08-1944