PROJEKTY DLA MIAST

Stałym ważnym kierunkiem działań na rzecz wzmacniania kompetencji i wymiany doświadczeń w zarządzaniu miastami są projekty, na które pozyskujemy środki z innych źródeł niż składki członkowskie. Ich wielkość w 2025 r. blisko pięciokrotnie przekroczyła wpływy ze składek. Źródłem finansowania są fundusze unijne, norweskie/EOG oraz szwajcarskie, zarządzane przez poszczególne ministerstwa jako instytucje zarządzające, a Związek jest ich realizatorem lub współrealizatorem. Udział w projektach jest otwarty dla miast. Nabór wynika z warunków otwartego konkursu organizowanego przez instytucje zarządzające albo – gdy jest taka możliwość – bezpośrednio zapraszamy nasze miasta członkowskie.

Podejmując projekty, kierujemy się kilkoma generalnymi zasadami:

Projekty są adresowane do miast i ich przedstawicieli (burmistrzów, prezydentów, radnych i pracowników). W działaniach projektowych uczestniczyło w ostatnich latach ponad 200 miast członkowskich ZMP (w tym część w więcej niż jednym) oraz bardzo wielu pracowników samorządowych z tych miast.

Angażujemy się wyłącznie w projekty, które tworzą nowe rozwiązania, np. model zintegrowanej strategii terytorialnej, model struktury funkcjonalno-przestrzennej, lub tworzą nowe narzędzia, których nie ma na rynku, np. Monitor Rozwoju Lokalnego, systemy samooceny stanu rozwoju instytucjonalnego, System Monitorowania Usług Publicznych (SMUP), Forum Rozwoju Lokalnego, lub które promują ważne rozwiązania – np. włączanie społeczności lokalnych do uczestnictwa w sprawach samorządowych, szerokie wykorzystanie SMUP przez urzędy. Staramy się, aby elementem metody realizacji naszych projektów była wymiana doświadczeń, a nie tylko działania eksperckie. Sieci wymiany doświadczeń cieszą się dużym uznaniem uczestników, którzy najlepiej i najchętniej uczą się nawzajem od siebie, zwłaszcza od tych miast, które wprowadziły innowacyjne rozwiązania.

W ostatnich latach udało się nam wynegocjować z partnerami z Norwegii i Szwajcarii oraz z Ministerstwem Funduszy i Polityki Regionalnej programy, w ramach których beneficjenci realizują projekty rozwojowe, którym towarzyszą pokaźne granty inwestycyjne. Związek bierze na siebie „osłonę ekspercką”, zarówno w fazie przygotowawczej, jak i podczas realizacji inwestycji, natomiast konkursy na granty inwestycyjne odbywają się bez naszego udziału (przeprowadza je MFiPR z udziałem partnerów z Norwegii/EOG lub Szwajcarii).

Sposób realizacji projektów umożliwia oszczędności dla Związku, tzn. pozwala sfinansować i znacząco rozwinąć część działań statutowych. Dzięki realizowanym projektom wspieramy podstawową działalność Związku na rzecz miast (opinie, analizy, ekspertyzy, działania medialne itp.).

Inne formy wymiany doświadczeń to przede wszystkim posiedzenia komisji problemowych oraz konferencje, warsztaty, wizyty studyjne, których Związek jest organizatorem lub współorganizatorem. Po trudnym czasie pandemii od roku 2022 możliwy stał się powrót do organizowania spotkań bezpośrednich, jednak dla części z nich stosujemy formułę hybrydową, która znacząco zwiększa liczbę uczestników, a większość seminariów Forum Rozwoju Lokalnego odbywa się online.

Stopień zaangażowania miast w realizowane przez Związek projekty obrazuje poniższa mapa: