Refleksja.
Patrzmy w przeszłość, aby widok na przyszłość był jeszcze wyraźniejszy.
Refleksja.
Patrzmy w przeszłość, aby widok na przyszłość był jeszcze wyraźniejszy.
Brak samoświadomości jest jak trucizna. Refleksja i rewizja są antidotum.
(James Clear)
Poznanie siebie jest początkiem wszelkiej mądrości
(Arystoteles)
Orientacja na przyszłość
Orientację na przyszłość zdefiniowano jako „umiejętność wyznaczania przyszłych celów i planów” (Johnson i in., 2014: s.1). Silna orientacja na przyszłość pozwala wyobrazić sobie przyszłe kierunki studiów, cele zawodowe i inne istotne aspekty własnego życia. W szerszym ujęciu, orientacja na przyszłość może być postrzegana jako zdolność do wyobrażenia sobie siebie w przyszłości: kim zostanę w przyszłości? Co muszę zrobić, aby to osiągnąć?
W edukacji, orientacja na przyszłość ściśle wiąże się z tym, jakie cele uczniowie wybierają. Ogólnie rzecz biorąc, cele można podzielić na dwie grupy: cele uczenia się i cele związane z wynikami (Snyder et al., 2002). Podczas gdy cele związane z uczeniem się odnoszą się do chęci uczenia się nowych umiejętności lub opanowania nowych zadań, cele związane z wynikami odnoszą się do niższych celów związanych z wysiłkiem, które można łatwiej osiągnąć, ale które również z mniejszym prawdopodobieństwem doprowadzą do trwałego sukcesu w przyszłości.
Zgodnie z badaniami, uczniowie, którzy dążą do osiągnięcia celów edukacyjnych, są często bardziej zaangażowani w naukę i planują osiągnięcie swoich celów, podczas gdy uczniowie, którzy dążą do osiągnięcia celów związanych z wynikami, często wykazują bardziej bezradną reakcję w obliczu przeszkód (Snyder et al., 2002) lub mogą nie zwiększać wysiłków w celu przezwyciężenia wyzwań.
Wybierając przyszłe cele, ważne jest zatem, aby zastanowić się, które cele mogą lepiej pozwolić na zdobycie nowych umiejętności i zdolności, zamiast skupiać się na celach, które są łatwe do osiągnięcia. Idea nadziei może być postrzegana jako szczególnie ważna w rozwijaniu orientacji na przyszłość, ponieważ oferuje wyjaśnienie, dlaczego niektórzy uczniowie dążą do bardziej długoterminowych celów, podczas gdy inni dążą do bardziej krótkoterminowych lub mniej wymagających celów (Snyder et al., 2002).
Nadzieja pozwala uczniom wyobrażać sobie znaczące cele i wierzyć, że ich działania doprowadzą do pozytywnych rezultatów. Nadzieja ma kluczowe znaczenie w umożliwianiu uczniom rozważania różnych opcji na przyszłość i zachęcania ich do działania w celu ich osiągnięcia. Rozwijanie poczucia nadziei ma kluczowe znaczenie dla wzmocnienia orientacji na przyszłość: kiedy ktoś wierzy, że jego działania mogą prowadzić do pozytywnych rezultatów, jest bardziej zdolny do tworzenia długoterminowych planów, a także rozważania alternatywnych ścieżek do swoich celów.
ĆWICZENIA
Ćwiczenie na rozgrzewkę: Potencjalne przyszłe ja
Wyobraź sobie siebie za dwadzieścia lat. Co masz nadzieję robić w przyszłości? Jakich rzeczy wolał(a)byś nie robić? Możesz pomyśleć o wszystkich aspektach życia, takich jak wartości, postawy, styl życia, hobby, relacje itp.
Opisz swoją idealną przyszłość i sposób wyznaczania celu.
Jak dokładnie analizowałeś/aś różne opcje?
1.
Umiejętność adaptacji i kompetencje zorientowane na nadzieję
Na ile optymistycznie patrzysz w przyszłość?
Jakiego rodzaju wyborów edukacyjnych i zawodowych musisz dokonać a) teraz, b) w nadchodzących miesiącach, c) w nadchodzących latach, d) w późniejszym okresie życia?
Na ile dokładnie przeanalizowałeś/aś różne opcje?
Jakiego rodzaju wysiłku i wytrwałości wymagają te wybory?
Jakie umiejętności musisz zdobyć, aby zrealizować swoje wybory?
2.
Pomyśl o jednym lub dwóch celach związanych ze studiami lub karierą. Postaraj się zebrać jak najwięcej istotnych informacji.
Jakie są wymagania i kryteria przyjęcia na kurs/ do danej pracy?
Jakiego rodzaju umiejętności są wymagane?
Jak wyglądałby typowy dzień w szkole lub w pracy?
Jak myślisz, dlaczego ludzie wybierają właśnie te opcje?
Co może ich motywować do realizowania tych celów edukacyjnych lub wykonywania tej pracy?
Orientacja na przyszłość: od celów do planu działania
Wartościowanie przyszłych celów
Wybierz dwa lub więcej różnych celów na przyszłość.
Najpierw, w skali od 1 do 5, opisz, jak bardzo doceniłbyś osiągnięcie każdego z celów (1 = w niewielkim stopniu, 5 = w bardzo wysokim stopniu). Wymień rzeczy, które najbardziej docenisz w tych celach.
Następnie, w skali od 1 do 5, opisz, jak postrzegasz prawdopodobieństwo osiągnięcia swojego celu, jeśli włożysz w to wystarczająco dużo wysiłku (1 = bardzo mało prawdopodobne, 5 = bardzo prawdopodobne). Zastanów się nad rzeczami, które wpływają na Twoją ocenę prawdopodobieństwa. Wymień rzeczy, które możesz kontrolować (takie jak czas spędzony na nauce) i rzeczy, których nie możesz kontrolować (takie jak liczba kandydatów na wybrany kierunek studiów).
Na koniec porównaj wartości (1 - 5) i listy między poszczególnymi celami.
Pokonywanie przeszkód
Pomyśl o jednym lub kilku przyszłych celach. Jakie są według ciebie najczęstsze przeszkody w osiągnięciu tych celów? Dlaczego niektórym ludziom nie udaje się pokonać tych przeszkód? Jak próbował(a)byś je pokonać?
Przynależność społeczna
Pomyśl o przynajmniej jednym przyszłym celu.
Najpierw zastanów się nad powiązaniami społecznymi, które pomogą ci go osiągnąć. Sporządź listę kontaktów, które już masz.
Po drugie, wyobraź sobie wszystkie nowe kontakty społeczne, które nawiążesz, dążąc do celu. Co będziesz mieć wspólnego z tymi ludźmi? Sporządź listę kontaktów, które chciałbyś nawiązać, aby osiągnąć swój cel.
Tworzenie planu działania
Zacznij od jednego potencjalnego przyszłego celu. Ustal oś czasu. Kiedy zrealizujesz swój cel? Co trzeba będzie zrobić w najbliższej przyszłości, aby go osiągnąć? Co możesz zrobić dzisiaj, aby pomóc sobie w osiągnięciu celu w przyszłości?
Dowiedz się więcej o umiejętnościach istotnych dla poradnictwa opartego na nadziei i zapoznaj się z poniższymi zagadnieniami, które mogą Ci pomóc w orientacji na przyszłość.
Nadzieja wiąże się z wyobrażaniem sobie znaczących celów i wiarą w pozytywne rezultaty swoich działań. Poczucie nadziei pozwala ludziom rozważyć różne możliwości i zachęca ich do podjęcia działań.
Oparte na nadziei wyobrażanie, jest procesem, który obejmuje burzę mózgów i tworzenie list przyszłych możliwości, identyfikowanie pożądanych opcji poprzez samoświadomość oraz badanie i gromadzenie informacji w celu zdobycia dogłębnej wiedzy na ich temat (Niles, 2011).
Aby zobaczyć, co może oznaczać wizja oparta na nadziei w praktyce, spójrz na pytania i stwierdzenia w poniższej tabeli. Są one uporządkowane według tematu refleksji lub kompetencji.
Zastanów się nad poniższymi pytaniami. Porozmawiaj ze swoim doradcą.
Jaka była Twoja wymarzona praca w dzieciństwie?
Autorefleksja w szkole średniej.
Jak lata szkolne wpłynęły na Twoje plany na przyszłość?
W jaki sposób rodzice zachęcali lub zniechęcali Cię do edukacji i planowania przyszłości?
Na jaki kierunek studiów byś się zdecydował/a, gdybyś nie musiał/a martwić się o spełnienie kryteriów rekrutacyjnych?
Jaką zawodową ścieżkę byś wybrał/a, gdybyś nie musiał/a martwić się o pieniądze?
Czy masz pewność, że odniesiesz sukces na studiach / w nauce?
Czy sukces można bardziej przypisać talentowi czy ciężkiej pracy?
Dodatkowe informacje i pomoce edukacyjne
Amundson, N., Niles, S., Yoon, H. J., Smith, B., In, H., & Mills, L. (2013). Hope-centered career development for University/College students. Retrieved from Canadian Education and Research Institute for Counselling website: http://ceric. ca/wp-content/uploads/2012/10/CERIC_Hope-Centered-Career-Research-Final-Report. pdf.
Johnson SR, Blum RW, Cheng TL (2014). Future orientation: a construct with implications for adolescent health and wellbeing. Int J Adolesc Med Health, 26(4):459-68.
Niles, S. G. (2011). Career flow: a hope‐centered model of career development. Journal of Employment Counseling, 48(4), 173-175.
Niles, S. G., Yoon, H. J., Balin, E., & Amundson, N. A. (2010). Using a hope-centered model of career development in challenging times. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(34), 101-108.
Savickas, M. L., & Porfeli, E. J. (2012). Career Adapt-Abilities Scale: Construction, reliability, and measurement equivalence across 13 countries. Journal of vocational behavior, 80(3), 661-673.
Snyder SR, Shorey Hal, Cheavens Jennifer, Pulvers KM, Adams VH III, Wiklund Cynthia (2002): Hope and academic success in college. Published in: Journal of Educational Psychology, 94(4):820-826.