Wszystko, co możesz sobie wyobrazić jest realne.
Wszystko, co możesz sobie wyobrazić jest realne.
Jeśli zmienisz sposób, w jaki patrzysz na rzeczy, rzeczy, na które patrzysz, zmienią się.
(W. Dyer)
Najlepszym sposobem na zaczęcie jest skończenie mówienia i podjęcie działania.
(Walt Disney)
Sam termin motywacja pochodzi od łacińskiego słowa „movere”, które oznacza poruszać się. Naszymi działaniami kierują określone motywy. Te motywy popychają nas do osiągnięcia naszych celów. Teorie motywacyjne wyjaśniają stosunek jednostki do pracy na różne sposoby i mają na celu zrozumienie ludzkich zachowań i wyjaśnienie ich przyczyn.
Motywacja obejmuje różne procesy: behawioralny/zewnętrzny, biologiczny, emocjonalny, myślenia i wolicjonalny.
Osiągnięcie pożądanych efektów
Naśladowanie pozytywnych zachowań
Unikanie nieprzyjemnych konsekwencji
Aktywacja zmysłów (węch, smak, słuch itp.)
Zmniejszenie odczuwania głodu, pragnienia, dyskomfortu
Wzrost poziomu pozytywnych uczuć (radość, zadowolenie, szczęście...)
Utrzymanie poziomu optymizmu
Zmniejszenie poziomu negatywnych uczuć (gniew, strach, smutek...)
Rozwiązywanie problemów
Podejmowanie decyzji
Skupianie uwagi na czymś interesującym
Podążanie za swoimi marzeniami
Kontrolowanie swojego życia
Eliminacja zagrożeń
Na przedstawione procesy składają się różne motywy (przyczyny działania). Motywy reprezentują nasze pragnienia i potrzeby oraz motywują nas do osiągnięcia pożądanego celu. Aby odnieść sukces w realizacji naszych celów, ważne jest również to, jak wiele chęci i wytrwałości wykazujemy.
Chęć i wytrwałość w dążeniu do celu zależą także od rodzaju motywacji, która może być wewnętrzna lub zewnętrzna. Motywacja wewnętrzna obejmuje motywy, które pochodzą z nas samych. W tym przypadku działanie jest celem samym w sobie. Jesteśmy wewnętrznie zmotywowani, gdy po prostu cieszymy się jakąś aktywnością, postrzegamy ją jako okazję do eksploracji i dlatego nie oczekujemy zewnętrznych korzyści. Nagrodą są przyjemne uczucia i satysfakcja.
Motywacja zewnętrzna ma miejsce, gdy wykonujemy jakąś czynność, aby osiągnąć inny (zewnętrzny) cel. Ważny jest nie tyle sam proces, ile oczekiwany rezultat. Motywacja zewnętrzna jest ważna i często obejmuje nagrody (wynagrodzenie, medale, pochwały, pieniądze). Motywacja zewnętrzna często nie jest trwała.
Najwyższą motywację można osiągnąć wtedy, gdy oba rodzaje motywacji współdziałają w harmonii. W przeciwnym razie motywatory wewnętrzne są bardziej trwałe w dłuższej perspektywie czasu, niż motywatory zewnętrzne.
Motywacja jest również powiązana z naszymi wartościami. Cele wyznaczamy w oparciu o ważne dla nas wartości.
Wskazówki, jak możemy zwiększyć motywację
Stwórz plan, który doprowadzi nas do konkretnego celu;
Zidentyfikujmy nasze motywacje wewnętrzne i zewnętrzne (zapisz na kartce - zachęta w przypadku braku motywacji);
Wyznaczanie realistycznego i osiągalnego celu.
Czy mam jasne cele?
Odpowiadając na poniższe pytania, pomyśl o sobie.
Możesz zapisać swoje odpowiedzi i omówić je z doradcą.
Co stoi za moim celem?
Jak się czuję po osiągnięciu swojego celu?
Jak zmieniłoby się moje życie, gdybym osiągnął swój cel?
Co jest moją najmocniejszą stroną, jakie są obszary w których czuję się pewnie?
Jak wygląda mój wymarzony zakres obowiązków?
Jakie są moje wartości? Czy wybrany przeze mnie cel łączy się z tymi wartościami? Czy osiągnę swój cel, aby zrealizować te wartości?
Co motywuje mnie do osiągnięcia celu?
Co inni, którzy dobrze mnie znają i którym mogę zaufać, myślą o moich celach?
Jakich umiejętności i kompetencji potrzebuję, aby osiągnąć swój cel?
Czy mój cel jest osiągalny?
Czy mój cel łączy się z szerszą perspektywą mojego życia?
Jasne cele są ważnym źródłem motywacji, zwłaszcza jeśli wyznaczasz je samodzielnie.
Cele są wizualizowane i tworzone z planem ich osiągnięcia. To odróżnia cele od aspiracji, które istnieją tylko w wyobraźni.
Metoda SMART to ustrukturyzowany sposób formułowania celów, który można wykorzystać w życiu osobistym i zawodowym. Jest ona powiązany z "Ramami wyznaczania celów".
Metoda SMART jest koncepcją pozwalającą w doskonały sposób formułować cele. Z kolei, Ramy wyznaczania celów to proces, który krok po kroku, pozwala zaplanować działania, dzięki którym wyznaczone cele można łatwo osiągnąć
Cele SMART powinny spełniać poniższe definicje:
Specyficzny. Czego dokładnie chcesz? Jak ten cel wygląda, jak brzmi i jak jest odbierany?
Samodoskonalenie i samokontrola. Czy potrafisz w 100% samodzielnie kierować i wpływać na cel?
Czy „prosty” cel jest sformułowany w prosty sposób?
Mierzalny.
Po czym rozpoznasz, że cel został osiągnięty (jakie są kryteria potwierdzające osiągnięcie celu)?
Osiągalny. Czy cel jest sformułowany w czasie teraźniejszym (czasownik w czasie teraźniejszym)?
Atrakcyjny. Czy chcesz go osiągnąć? Czy masz zamiar się w niego angażować? Czego potrzebujesz, aby to zrobić (zysk wtórny)? Jaką cenę musisz ponieść?
Akceptowalny: Czy cel jest racjonalny? W jakim kontekście go oczekujesz? W jakiej sytuacji / w jakich okolicznościach cel nie jest dla Ciebie akceptowalny?
Realistyczny.
Czy cel jest to dla Ciebie "możliwy do osiągnięcia"? Czy wydaje ci się wykonalny? Czy komuś się to wcześniej udało?
Określony w czasie.
Kiedy dokładnie cel zostanie osiągnięty?
Kierunek - czy cel można opisać pozytywnie i bez porównań?
Kiedy już sformułowaliśmy cel, korzystając z powyższego modelu, sprawdzamy go poprzez Ramy wyznaczania celów. Ramy wyznaczania celów to sprawdzenie celu w różnych, odpowiednich kontekstach sytuacyjnych. Sprawdzamy kontekst celu, jego ekonomiczność, zysk wtórny i cenę oraz ekologiczność celu. Bez tej kontroli cele SMART są często nierealne, ponieważ możemy przestać je realizować z powodu naszego autosabotażu.
Okoliczności
Kiedy tak? W jakich okolicznościach dążę do osiągnięcia celu?
Kiedy nie? Czy są okoliczności, w których nie będę dążyć do celu? Np. przy lepszej okazji.
Cena
Wiele ambitnych celów ma wysoką cenę ich osiągnięcia. Cena obejmuje pieniądze, czas, osobiste zaangażowanie i energię... Ważne jest, aby wcześniej ustalić cenę i mieć pewność, czy jesteśmy gotowi ją zapłacić.
Czy zysk jest większy niż cena do zapłacenia?
Czy jestem skłonny/a zapłacić tę cenę?
Racjonalność
Czy efekty są pozytywne dla mnie i otoczenia (moich bliskich)? Trzeba zdać sobie sprawę, że jeśli nie otrzymam wsparcia od najbliższych, w ten czy inny sposób utrudni mi to osiągnięcie celu. Oczywiście w takiej sytuacji należy zadać sobie pytanie: „Czy osiągnięty cel jest wart więcej niż relacje z najbliższymi?”
Dodatkowy zysk, z którego będę musiał/a zrezygnować, aby osiągnąć swój cel i jak go zrekompensuję? Tutaj identyfikujemy czas i bieżące inwestycje finansowe, które umożliwiają nam osiągnięcie celu. Czasami zdajemy sobie sprawę, że będziemy w stanie osiągnąć cel tylko wtedy, gdy poświęcimy mu czas i zasoby, które normalnie przeznaczamy na przyjemności, spotkania towarzyskie lub nasze ulubione hobby. Czy jestem na to gotowy/a?
Po sformułowaniu celu SMART i sprawdzeniu go pod kątem Ram wyznaczania celów, możemy zadać sobie następujące pytania, aby ocenić, czy na pewno chcemy osiągnąć wyznaczony cel.
Co się stanie, jeśli uda mi się osiągnąć cel?
Co się stanie, jeśli nie uda mi się osiągnąć celu?
Co się nie wydarzy, jeśli uda mi się osiągnąć cel?
Co się nie wydarzy, jeśli nie uda mi się osiągnąć celu?
Przedstawiona metoda pomaga nam sformułować cel, zastanowić się nad nim i uświadomić go sobie.
ĆWICZENIA
Dodatkowe informacje i pomoce edukacyjne
Często to, co staje nam na drodze jako przeszkoda, oferuje nam również nowe i lepsze możliwości. Aby jednak uznać przeszkodę za szansę, musimy być uzbrojeni w odwagę. Jak napisał Benjamin Franklin: "Te rzeczy, które bolą, pouczają".
Pokonywanie przeszkód można zatem rozumieć jako dyscyplinę charakteryzującą się trzema kluczowymi krokami:
1. Rozpoznanie własnego punktu widzenia na konkretne problemy, własnej postawy i podejścia.
2. Wykorzystanie energii i kreatywności do aktywnego rozwiązywania problemów.
3. Pielęgnowanie i utrzymywanie wewnętrznej woli stawiania czoła porażkom i trudnym chwilom.
Jeśli chcemy próbować nowych rzeczy i doświadczać sukcesu, ważne jest, abyśmy NIE spodziewali się przeszkód, ALE je akceptowali, ponieważ są one w rzeczywistości okazją do wypróbowania nowych rzeczy, a ostatecznie - do celebrowania i doświadczania sukcesu.
Każdy z nas stawia czoła i zmaga się z różnymi przeszkodami w życiu - autor sugeruje, aby w obliczu danej, trudnej do pokonania przeciwności, spróbować następujących rozwiązań:
Być osobą obiektywną (Gdybyśmy udawali, że trudna sytuacja nas nie dotyczy, że nie jest ważna, wówczas o wiele szybciej i bezstronniej ocenilibyśmy, co należy zrobić).
Kontrolować nasze emocje i zachować równowagę (Kiedy czujemy niepokój, pomaga powtarzanie następujących słów: "Nie pozwolę by to mnie przerosło". To zupełnie normalne, że odczuwamy emocje w obliczu przeszkód, ale jedynym sposobem na ich pokonanie jest kontrolowanie emocji i zachowanie spokoju).
Dostrzegać dobro w danej sytuacji (To my decydujemy, w jaki sposób patrzymy na rzeczy - tam, gdzie kieruje nami głowa, tam idzie i ciało).
Zachowywać spokój (Kiedy mierzymy wysoko, presja i stres zawsze stają nam na drodze. Mogą zdarzyć się rzeczy, które nas zaskoczą i wystraszą. W takich sytuacjach talent NIE jest najważniejszą cechą, potrzebujemy opanowania i prawidłowej postawy. Jak powiedział Voltaire: "Musimy mieć tę spokojną odwagę pośród zgiełku, ten spokój duszy w niebezpieczeństwie, który Anglicy nazywają chłodną głową").
Pozostać w chwili obecnej
Zwracać uwagę na to, co można kontrolować (Co mogę kontrolować jako jednostka? Moje emocje, osądy, kreatywność, postawy, punkt widzenia, pragnienia, decyzje).