Autorefleksja
Patrzmy w przeszłość, aby widok na przyszłość był jeszcze wyraźniejszy.
Patrzmy w przeszłość, aby widok na przyszłość był jeszcze wyraźniejszy.
Brak samoświadomości jest jak trucizna. Refleksje i rewizje są antidotum.
(James Clear)
Poznanie siebie jest początkiem wszelkiej mądrości
(Arystoteles)
Korzyści z autorefleksji
Jaka jest wartość autorefleksji? Dlaczego jest tak ważna?
Autorefleksja to sztuka samopoznania, która pozwala nam uzyskać lepszy wgląd w siebie poprzez introspekcję. Pozwala nam rozwijać się jako istoty ludzkie. Dzięki niej możemy dowiedzieć się, co działa na naszą korzyść, a co nie. Możemy odkryć, czego naprawdę chcemy i jakie są źródła naszego niezadowolenia. Jeśli zostaną one rozpoznane - można je zmienić, abyśmy nie utknęli w rutynie życiowej, która ani nam nie służy, ani nie przyczynia się do naszego dobrego samopoczucia.
Co możemy osiągnąć dzięki ćwiczeniu autorefleksji?
Wśród wielu powodów, możemy wymienić:
Stawanie się bardziej rozsądnymi, bycie bardziej świadomymi "danej chwili" i rozwijanie większego poczucia kontroli;
Poprawę naszej komunikacji – stać się bardziej empatyczni, wyrażać nasze myśli w jaśniejszy sposób, a tym samym poprawić nasze relacje;
Lepsze zrozumienie naszych prawdziwych przekonań i podstawowych wartości – mówiąc prościej, lepiej zrozumieć siebie;
Poprawę naszych umiejętności podejmowania decyzji;
Uzyskanie nowej perspektywy – abyśmy mieli pewność, że nasz osąd jest jasny i nie jest w żaden sposób stronniczy;
Ułatwienie nauki – m.in. uczenie się na podstawie własnych doświadczeń, a nawet błędów;
Naukę reagowania świadomie, a nie pod wpływem impulsu – jak radzić sobie w trudnych sytuacjach w zdrowy sposób.
Co można zrobić, aby poprawić swoją autorefleksję?
Szczególnie te otwarte. Wydają się łatwe? Idealnie! Spróbuj! W tym celu możesz skorzystać z ĆWICZEŃ 1 i 2 z sekcji ĆWICZENIA.
Prowadź dziennik. Zapisuj swoje myśli, aby mieć jasny obraz tego, co dzieje się w Twojej głowie.
Co powiesz na medytację? Poświęć trochę czasu na refleksję nad sobą i swoim życiem, poćwicz głębokie oddychanie.
Tablica autorefleksji. Utwórz ją – będzie jak mapa myśli dla Twojej samoświadomości.
Zastanów się nad sytuacjami i wydarzeniami – pomoże Ci to przepracować emocje i uczucia związane z tym, co się wydarzyło. Jak to zrobić? Możesz skorzystać z ĆWICZENIA 3 z sekcji ĆWICZENIA.
Miej kontakt z naturą.
Spędź trochę czasu na świeżym powietrzu. Idź na spacer. Pomoże Ci to usunąć niechciane czynniki rozpraszające i wyzwalacze.
Okazuj wdzięczność. Pomyśl o wszystkich rzeczach, za które jesteś wdzięczny. Wypisz, co sprawia, że się uśmiechasz. Doceń to, co już udało ci się osiągnąć.
Ustalaj cele.
Spróbuj określić swoje osobiste cele. Bądź konkretny – pomoże Ci to skutecznie je osiągnąć. Postępuj zgodnie z metodą SMART (więcej dowiesz się w zakładce „Motywacja”).
Innym sposobem na zwiększenie samoświadomości jest przyjrzenie się różnym typom osobowości i sprawdzenie, który z nich najlepiej do nas pasuje.
Tradycyjnie, według starożytnych greckich lekarzy – Hipokratesa, a później także Galena – możemy wyróżnić cztery główne „humory”. Każdy z nich odpowiadał za określony typ osobowości: temperament wesoły („sangwinik”), temperament depresyjny („melancholijny”), gniewny („choleryk”) i spokojny („flegmatyczny”) (Ashton, 2022).
Jednak dwie Amerykanki, Isabel Briggs Myers i jej matka, Katharine Cook Briggs, zafascynowane teorią Carla G. Junga opisaną w jego książce „Typy psychologiczne”, postanowiły przyjrzeć się bliżej "osobowości" człowieka. W rezultacie, rozszerzyły teorię i stworzyły test osobowości, który pozwala nam zobaczyć, z jakimi zasobami się urodziliśmy. Test 16 typów osobowości jest jednym z najpopularniejszych narzędzi służących do oceny typu osobowości u człowieka.
Według wskaźnika typu Myers-Briggs różnice w ludzkich zachowaniach i typach osobowości można opisać za pomocą czterech wymiarów:
1. E, ekstrawersja vs. Ja, introwersja
2. S, poznanie vs. N, intuicja
3. T, myślenie vs. F, odczuwanie
4. J, osądzanie vs. P, obserwacja
ĆWICZENIA
Czy w pełni wykorzystuję swój czas? Czy działam produktywnie?
Co ma dla mnie największe znaczenie?
Co mnie najbardziej uszczęśliwia?
Czy moje wartości i cele idą ze sobą w parze?
Czy wyznaczone przeze mnie cele są nadal aktualne i właściwe z punktu widzenia ich realizacji?
Czy opinie innych ludzi mają dla mnie znaczenie?
Czy boję się porażki do tego stopnia, że powstrzymuje mnie to przed podejmowaniem jakichkolwiek prób?
Gdzie wyobrażam sobie siebie za dziesięć lat?
ĆWICZENIE 1: Pytania służące autorefleksji na dużą skalę
ĆWICZENIE 2: Pytania służące do autorefleksji na małą skalę
Jakie są 3 rzeczy, które dziś przebiegły pomyślnie?
Jakie 3 rzeczy w tym tygodniu przebiegły pomyślnie? (OPCJONALNIE)
Co Cię dzisiaj uszczęśliwiło? Dlaczego?
Co Cię dzisiaj zdenerwowało? Dlaczego?
Co sprawiło Ci dzisiaj smutek? Dlaczego?
Co było dzisiaj największym wyzwaniem?
Co było dla Ciebie największym wyzwaniem w tym tygodniu? (OPCJONALNIE)
Co mogło pójść lepiej dzisiaj/w tym tygodniu? Jakie są sposoby na poprawę?
ĆWICZENIE 3: Refleksja dotycząca zdarzenia
Co się stało?
Kiedy i gdzie to się stało?
Kto tam był?
Co Ty i inni ludzie zrobiliście?
Itp.
Czy było to doświadczenie pozytywne czy negatywne?
Co było w tym dobrego?
Co poszło źle?
Czego nauczyło mnie to doświadczenie?
Co jeszcze/jak inaczej można było (to) zrobić?
Czy zmienił(a)bym swoje zachowanie / jak mogę nauczyć się lepiej radzić sobie z tym w przyszłości?
Dlaczego wszystko poszło dobrze/źle?
Co mogę zrobić, aby lepiej zrozumieć sytuację?
Co ta sytuacja/wydarzenie mówi Ci o Tobie?
Jakie uczucia i emocje były związane z tym wydarzeniem? / Co wtedy czułeś/aś?
Jak czuli się inni ludzie?
Jak możesz znów doświadczyć tego uczucia (jeśli było pozytywne) lub co możesz zrobić inaczej następnym razem (jeśli było negatywne)?
Na podstawie Cyklu refleksyjnego Gibbsa
(ŹRÓDŁO: https://www.ed.ac.uk/reflection/reflectors-toolkit/reflecting-on-experience/gibbs-reflective-cycle ).
Dodatkowe informacje i pomoce edukacyjne
· https://www.betterup.com/blog/self-reflection
· https://www.verywellmind.com/self-reflection-importance-benefits-and-strategies-7500858#citation-2
· https://hbr.org/2022/03/dont-underestimate-the-power-of-self-reflection
· Nowak A, Vallacher RR, Bartkowski W, Olson L. Integration and expression: The complementary functions of self-reflection. J Pers. 2022;10.1111/jopy.12730. doi:10.1111/jopy.12730
· Dishon N, Oldmeadow JA, Critchley C, Kaufman J. The effect of trait self-awareness, self-reflection, and perceptions of choice meaningfulness on indicators of social identity within a decision-making context. Front Psychol. 2017;8:2034. doi:10.3389/fpsyg.2017.02034
· Drigas AS, Papoutsi C. A new layered model on emotional intelligence. Behav Sci (Basel). 2018;8(5):45. doi:10.3390/bs8050045
· https://www.minimalismmadesimple.com/home/self-reflection/
· https://www.trackinghappiness.com/how-to-self-reflect/
· https://positivepsychology.com/introspection-self-reflection/
· https://www.verywellmind.com/the-myers-briggs-type-indicator-2795583
· Ashton, M. C. (2022), Individual Differences and Personality. 4th Edition. Academic Press
· https://www.nytimes.com/2022/10/14/obituaries/katharine-briggs-and-isabel-myers-overlooked.html
· https://zwierciadlo.pl/psychologia/521726,1,test-myers-briggs--16-typow-osobowosci.read
· https://www.ed.ac.uk/reflection/reflectors-toolkit/goals-objectives-habits