• Aplikasi eKira merupakan sebuah inovasi berasaskan AppSheet yang dibangunkan khas untuk memudahkan Pembantu Makmal dalam urusan penyediaan larutan bahan kimia secara lebih teliti dan tepat. Aplikasi ini turut menyediakan paparan visual serta gambaran awal pemilihan jenis larutan secara interaktif.

• Terima kasih dan setinggi-tinggi penghargaan diucapkan kepada senior Pembantu Makmal atas usaha perkongsian mereka. Kredit penuh bagi semua kandungan video adalah milik pencipta asal di saluran laman sosial berkenaan 

Penggunaan eKira berasaskan AppSheet membantu memperkemas pengurusan stok dan penyediaan reagen di makmal sains sekolah.

Objektif utama eKira dibangunkan khusus untuk Pembantu Makmal Malaysia:

1. Automasi Pengiraan Kimia: Menghapuskan ralat pengiraan manual bagi nisbah pencairan, penyediaan larutan piawai daripada pepejal, cecair tidak tulen, dan larutan peratusan.

2. Penjimat Masa Penyediaan Reagen: Mempercepat proses penyediaan bahan praktikal sains bagi amali SPM/KSSM dengan paparan formula dan sukatan yang tepat secara automatik.

3. Pengurusan Stok & Inventori Bahan Kimia: Memudahkan pemantauan baki stok cecair/pepejal dan mengelakkan pembaziran bahan kimia di bilik simpanan/stok.

4. Standardisasi Prosedur Makmal: Memastikan semua penyediaan reagen mengikut piawaian ketepatan dan keselamatan (seperti peringatan kebuk wasap dan tatacara eksotermik) yang seragam di makmal.

5. Capaian Mudah & Kebolehoperasian Mobile: Membolehkan Pembantu Makmal membuat semakan pengiraan secara real-time terus melalui telefon bimbit sewaktu membuat kerja-kerja praktikal di meja makmal.

PANDUAN PENYEDIAAN LARUTAN BAHAN KIMIA (KSSM)

1. LARUTAN DARIPADA PEPEJAL TULEN

Digunakan apabila penyediaan larutan piawai dibuat daripada bahan kimia berbentuk pepejal tulen atau serbuk.

• Formula Jisim (g) = Molariti x Isipadu (mL) x Jisim Molar) / 1000

• Contoh Bahan Kimia Sekolah:

• • 1. 1. Kuprum(II) sulfat terhidrat, CuSO4.5H2O (MW = 249.68 g/mol)

• • 1. 2. Natrium hidroksida, NaOH (MW = 40.00 g/mol)

• • 1. 3. Natrium karbonat, Na2CO3 (MW = 105.99 g/mol)

• Deskripsi Praktikal: Pepejal ditimbang menggunakan penimbang digital, dilarutkan dalam sedikit air suling di dalam bikar, kemudian dipindahkan ke dalam kelalang volumetrik dan ditambah air suling sehingga tanda senggatan.

2. LARUTAN DARIPADA CECAIR TIDAK TULEN (ASID/BASA PEKAT KOMERSIAL)

Digunakan untuk menentukan isipadu cecair pekat (mL) yang perlu disukat daripada botol stok pekat untuk menyediakan molariti yang dikehendaki.

• Formula Isipadu Cecair Pekat (mL) = (Molariti x MW / Ketumpatan C) x (100 / Peratus Ketulenan) x (Isipadu Larutan Disasar / 1000)

• Contoh Bahan Kimia Sekolah:

1. Asid hidroklorik pekat, HCl (anggaran 37%, ketumpatan 1.19 g/mL)

2. Asid sulfurik pekat, H2SO4 (anggaran 98%, ketumpatan 1.84 g/mL)

3. Asid nitrik pekat, HNO3 (anggaran 68%, ketumpatan 1.42 g/mL)

4. Larutan ammonia pekat, NH3(aq) (anggaran 25%, ketumpatan 0.91 g/mL)

• Deskripsi Praktikal: Penyukatan cecair pekat wajib dijalankan di dalam kebuk wasap. Sentiasa tambahkan asid pekat ke dalam air suling (bukan sebaliknya) untuk mengelakkan percikan akibat tindak balas eksotermik.

3. LARUTAN MENGIKUT PERATUSAN W/V (BERAT/ISIPADU)

Digunakan untuk bahan biologi atau reagen penunjuk yang disediakan berdasarkan gram bahan per 100 mL larutan, bukannya nisbah mol.

• Formula:

• Jisim Bahan (g) = (Peratus Disasar x Isipadu Larutan) / 100

• Contoh Bahan Kimia Sekolah:

1. 1. 1. Larutan Glukosa (contoh: 1% atau 10% untuk ujian makanan/respirasi)

1. 1. 2. Larutan Kanji (contoh: 1% untuk ujian iodin/enzim amilase)

1. 1. 3. Pewarna DCPIP (contoh: 0.1% untuk ujian Vitamin C)

1. 1. 4. Larutan Sukrosa (contoh: peratusan w/v untuk osmosis tisu tumbuhan)

1. 1. 5. Larutan Natrium Klorida, NaCl (contoh: 0.9% untuk ujian osmosis eritrosit)

• Deskripsi Praktikal: Timbang jisim fizikal mengikut formula, larutkan dengan sedikit air suling, kemudian genapkan isipadu akhir mengikut sasaran.
  
  

4. LARUTAN PENCAIRAN (M1V1 = M2V2)

Digunakan untuk menurunkan kepekatan (molariti) sesuatu larutan pekat kepada larutan yang lebih cair dengan menambah air suling.

• Formula Pencairan Mol Larutan : V1 = (M2 x V2) / M1

• • M1 = Molariti asal (pekat)

• • V1 = Isipadu larutan pekat yang perlu disukat (mL)

• • M2 = Molariti sasaran (cair)

• • V2 = Isipadu akhir larutan cair yang dikehendaki (mL)

• Pengiraan Contoh (Pencairan HCl 2M kepada 1M sebanyak 500 mL):
  
  

  • M1 = 2M, M2 = 1M, V2 = 500 mL

• • V1 = (1 x 500) / 2 = 250 mL

• Deskripsi Praktikal: Sukat 250 mL larutan HCl 2M menggunakan silinder penyukat. Tuangkan ke dalam kelalang volumetrik 500 mL, kemudian tambah air suling sehingga menyentuh tanda senggatan 500 mL (iaitu penambahan 250 mL air suling) dan goncang sehingga sebati.