Nam 57 tuổi, có
Triệu chứng sau:
Người lạnh, chân tay lạnh,
Tâm phiền, hay hồi hộp đánh trống ngực,
Tiểu ít
Phù 2 chi dưới, môi xanh tím,
Rêu lưỡi trắng nhuận, sắc mặt nhợt
Phân tích:
Người lạnh, tay chân lạnh: dương khí suy
Tâm phiền, hay hồi hộp, đánh trống ngực: tâm khí hư, tâm chủ thần minh
Môi xanh tím, chất lưỡi xanh tím: tâm khai khiếu ra lưỡi, môi xanh tím, lưỡi xanh tím ngoài chứng tâm hư ra còn ứ huyết
Tiểu ít, phù 2 chi dưới: thận chủ thủy, thận dương hư không khí hóa được thủy dịch. Thanh khí của trọc khí được thận khí hóa thành khí, phần trọc của trọc hóa thành nước tiểu xuống dưới. Do sự thay mới đổi cũ của thủy dịch bị trở ngại mà phù thũng.
Rêu lưỡi trắng nhuận : Vị khí bị hàn.
Tâm ở trên, thận ở dưới, Dương khí ở thận là căn bản của con người. Dương khí của tâm thận hỗ trợ hợp tác nhau, thì có thể sưởi ấm cho tạng phủ, tay chân, gân cốt. Khi tâm thận dương hư thì thấy âm hàn thịnh ở trong, và những bệnh về huyết ứ, nước đọng. Tâm thận dương hư làm hàn tuỷ ở hạ tiêu không hoá được gây thủy tà tràn lên, thủy khí lăng tâm thì tâm quý, chính xung. Dương suy không ôn dưỡng được cơ thể, cho nên người lạnh, chân tay lạnh. Tâm thận dương hư, khí huyết không nuôi dưỡng lên đầu mặt được cho nên đầu mặt làm lưỡi bệu sắc lưỡi nhợt. Khí hư không vận được huyết mạch thì môi xanh tím. Dương khí hư nhược, khí hoá thất thường, thủy dịch đọng lại cho nên tiểu tiện không lợi, thủy thấp tràn ra ngoài da, thì toàn thân phù thũng.
Chẩn đoán:
Bát cương: Lý hư hàn.
Tạng phủ : tâm thận dương hư.
Pháp trị: ôn bổ thận dương, dưỡng tâm an thần
Bài thuốc: “Linh quế truật cam thang” phối hợp với bài “Tứ nghịch thang” .
hoặc bài thận khí hoàn
Huyệt : Khúc cốt (CV.2) Quan nguyên (CV.4) Khí hải (CV.6) Túc tam lý (ST.36) Trung cực (CV.3) Dương lăng tuyền (GB.34) Quy lai (ST.29) Tam âm giao (SP.6)
hoặc quan nguyên, khí hải, trung cực, bàng quang du, tam tiêu du, tam âm giao.
Nữ 22 tuổi sau khi tham gia đêm nhạc hội ngoài trời 3 ngày trước. Ngày hôm qua xuất hiện các triệu chứng sau:
+ Phù mặt và nửa người trên,
+ Gai rét, sợ lạnh,
+ Tiểu tiện ít và khó.
+ Ăn uống bình thường
+ Chảy nước mũi trong, tắc mũi, ngứa hong
+ Rêu lưỡi trắng.
Phân tích:
+ 3 ngày trước show diễn, bạn có sự chuẩn bị nên có thể cơ thể bị suy nhược, ngoài ra nhiệt độ thời tiết miền bắc buổi tối 12oC làm cho khí lạnh vào phế gây bó ở biểu (da) , phế khí không tuyên thông gây các khiếu ( Mũi) bị tắc ==> Tắc mũi.
+ Hàn lạnh gầy giảm chức năng của phế làm cho phế không thực hiện được chức năng thông điều thuỷ đạo gây ra tình trạng tiểu ít, nước tiểu nhỏ giọt. Phần thuỷ bị ứ động không thoát được ra da ( vì lạnh) và phần tiểu tiện ( tiểu tiện khó) nên gây chứng thuỷ thũng (phù nửa người trở lên).
+ Sợ lạnh gai rét: Phế khí yếu làm chức năng chủ bì mao suy giảm gây phần biểu không bền, tấu lý không kín đáo, hàn tà xâm nhập vào cơ thể gây lên sợ lạnh, lông tóc dựng đứng.
+ Rêu lưỡi trắng: Phần biểu bị hàn.
Vậy tên bệnh là cảm mạo phong hàn. Bệnh này thuộc thể bệnh nhẹ.
Phương pháp điều trị: Khu phong tán hàn, Tân ôn giải biểu
Nguyên nhân : Ngoại nhân
Bát cương : Biểu thực hàn
+ Khu phong tán hàn: Giác hơi, xoa bóp bấm huyệt, cứu
+ Huyệt: Đại chuỳ, phong trì, liệt khuyết, ngoại quan, khúc trì, hợp cốc.
(Nếu ngạt mũi, chẩy nước mũi: Nghinh hương, ty thông )
+ Thuốc : Ngọc Bình Phong tán