Embedded Files
HỘI ĐỒNG THỰC SỰ MUỐN THẤY GÌ Ở MỘT BUỔI BẢO VỆ PROPOSAL?
HỘI ĐỒNG THỰC SỰ MUỐN THẤY GÌ Ở MỘT BUỔI BẢO VỆ PROPOSAL?
Gần đây, mình nhận được những chia sẻ lo lắng của các bạn học viên MA: "Cô ơi, em run quá, nhỡ Hội đồng bác bỏ đề cương của em thì sao?". Mình muốn nói rằng nỗi sợ thực ra là một dấu hiệu tốt của sự tâm huyết, nhưng để biến nỗi sợ thành sự tự tin, chúng ta cần một chiến thuật trình bày thông minh thay vì chỉ chuẩn bị nội dung.
Trước hết, bạn cần hiểu rằng Hội đồng không tìm cách làm khó bạn, họ đang giúp bạn rà soát lại tính khả thi. Đừng chỉ tập trung vào việc bạn sẽ làm cái gì (What), mà hãy chuẩn bị kỹ câu trả lời cho việc tại sao (Why) nghiên cứu này lại cần thiết và có ý nghĩa. Khi bạn nắm chắc ý nghĩa công việc mình làm, sự tự tin sẽ tự nhiên đến.
Tiếp theo là câu chuyện về những chiếc slides trong 10 phút trình bày. Một sai lầm phổ biến là các bạn quá sa đà vào phần Literature Review để kể lể lý thuyết, trong khi Methodology mới chính là cốt lõi của một buổi bảo vệ Proposal. Hãy dành thời lượng tối đa để làm rõ bạn chọn phương pháp nào, tại sao, thu thập và phân tích dữ liệu ra sao. Một phần trình bày súc tích, trực quan và kết thúc đúng giờ sẽ giúp bạn ghi điểm về sự chuyên nghiệp trong mắt Hội đồng.
Cuối cùng, hãy đón nhận những câu hỏi phản biện với tâm thế của một người đi học. Thay vì cố gắng cãi để chứng minh mình đúng, hãy lắng nghe để làm cho nghiên cứu của mình tốt hơn. Những góp ý hóc búa nhất đôi khi lại là những chỉ dẫn quý báu để bạn không phải đập đi xây lại khi đã đi được nửa đường luận văn. Vượt qua cửa ải Proposal thành công nghĩa là bạn đã hoàn thành 50% chặng đường nghiên cứu rồi.
Chúc các bạn học viên của mình thật bình tĩnh và bản lĩnh! Sau này, mình sẽ tiếp tục chia sẻ các bí kíp cho buổi bảo vệ cuối cùng (Final Defense) để về đích thật tự tin nhé!
ĐỪNG ĐỂ TRÍCH DẪN TRỞ THÀNH CƠN ÁC MỘNG TRONG NGHIÊN CỨU
ĐỪNG ĐỂ TRÍCH DẪN TRỞ THÀNH CƠN ÁC MỘNG TRONG NGHIÊN CỨU
Nhiều bạn sinh viên và học viên cao học thường đợi đến khi bắt tay vào viết Luận văn mới loay hoay tìm cách quản lý tài liệu. Nhưng tin mình đi, nếu muốn "sống sót" qua các bài assignments hàng tuần hay các dự án nghiên cứu một cách thong dong nhất, hãy kết bạn với Zotero ngay từ ngày đầu.
Trong ngành Applied Linguistics hay TESOL của chúng mình, APA 7th edition là luật chơi bắt buộc. Thay vì ngồi gõ từng dấu chấm, dấu phẩy hay lo lắng xem Reference list đã khớp với In-text citation chưa, hãy để Zotero làm điều đó tự động cho bạn trong một cú click.
Điều mình tâm đắc nhất ở Zotero không chỉ là trích dẫn tự động, mà là khả năng kết nối. Bạn hoàn toàn có thể tạo các Group Libraries để chia sẻ toàn bộ bộ sưu tập tài liệu (Reference collection) với Supervisor hoặc cộng sự. Việc cập nhật nguồn đọc, ghi chú (notes) trực tiếp trên file PDF và chia sẻ tức thì giúp quá trình làm việc nhóm hay trao đổi với người hướng dẫn trở nên minh bạch và hiệu quả hơn rất nhiều.
Tại các lớp học làm nghiên cứu của Pathway, bọn mình luôn đặt yêu cầu làm chủ Zotero là một trong những bước đi đầu tiên. Các bạn phải làm bài tập để biến việc sử dụng công cụ này thành một bản năng viết. Khi kỹ thuật đã thành thạo, bạn mới có thể tập trung 100% trí tuệ vào nội dung và lập luận nghiên cứu.
Gợi ý cho các bạn bắt đầu:
1. Tải Zotero (Free): https://www.zotero.org/
2. Zotero Manual: https://www.zotero.org/support/quick_start_guide
3. APA 7th Style: https://owl.purdue.edu/.../apa_formatting_and.../index.html
Hãy để công cụ làm thay bạn những việc lặp đi lặp lại, để bộ não của bạn được dành cho những tư duy học thuật cao hơn!
FINAL DEFENSE - KHÁC GÌ SO VỚI BẢO VỆ ĐỀ CƯƠNG?
FINAL DEFENSE - KHÁC GÌ SO VỚI BẢO VỆ ĐỀ CƯƠNG?
Nếu bảo vệ đề cương là lúc bạn thuyết phục Hội đồng về một lộ trình nghiên cứu, thì bảo vệ chính thức là lúc bạn trình bày về một thành phẩm hoàn chỉnh. Bên cạnh những lưu ý về việc chuẩn bị slides và tâm thế đứng trước HĐ như mình đã ở chia sẻ ở post trước (khá tương đồng với buổi bảo vệ đề cương), mình muốn nói thêm về quy trình bảo vệ.
Như bạn đã biết, các thầy cô phản biện thường nhận được luận văn của bạn trước cả tháng trời để đọc và soi xét từng nội dung trước khi viết bản nhận xét chi tiết. Tại buổi bảo vệ, bản nhận xét này sẽ được đọc lên kèm theo các câu hỏi chất vấn. Đây là quy trình formal thường gặp ở các HĐ bảo vệ chính thức.
Với cá nhân mình, khi ngồi ở vị trí phản biện, mình luôn mong muốn buổi bảo vệ là một cuộc trò chuyện chuyên môn để hiểu rõ hơn ý đồ nghiên cứu của các bạn. Điều mình tìm kiếm không phải là một công trình không có khiếm khuyết, mà là sự xác nhận: Bạn chính là chủ nhân thực sự của đề tài.
Một nghiên cứu có thể có những thiếu sót, nhưng nếu bạn nhận thức được những thiếu sót đó và giải thích được lý do cho mọi sự lựa chọn trong bài viết của mình (vì sao chọn lý thuyết này, vì sao dùng phương pháp kia...), thì đó chính là lúc bạn đã bảo vệ thành công. Hãy luôn nhớ rằng: Không ai hiểu nghiên cứu của bạn hơn chính bạn. Hội đồng có thể là những chuyên gia về lý thuyết và phương pháp luận, nhưng chính bạn mới là người đã sống cùng dữ liệu và bối cảnh nghiên cứu đó hàng tháng trời. Hãy thể hiện đúng sự tự tin và hiểu biết sâu sắc đó trong từng câu trả lời.
Để các bạn bớt bỡ ngỡ, mình tóm tắt một số câu hỏi mà các phản biện thường xoáy vào:
- Tại sao bạn chọn khung lý thuyết này mà không phải là một khung khác phổ biến hơn?
- Tại sao bạn chọn phương pháp này (định lượng/định tính/mixed-methods) để trả lời cho câu hỏi nghiên cứu cụ thể của đề tài? Liệu có phương pháp nào tối ưu hơn không?
- Bạn dựa trên cơ sở nào để khẳng định công cụ nghiên cứu của mình đủ độ tin cậy?
- Phương pháp chọn mẫu của bạn có đảm bảo tính đại diện để đưa ra kết luận này không?
- Bạn đã giải quyết được khoảng trống nào so với các nghiên cứu trước đây đã nêu trong phần Literature Review?
- Tại sao kết quả nghiên cứu của bạn lại khác biệt với các nghiên cứu trước đây trong cùng lĩnh vực?
- Nếu kết quả này được áp dụng vào thực tế giảng dạy, trở ngại lớn nhất sẽ là gì?
Chúc các bạn chuẩn bị thật tốt để bước vào buổi bảo vệ với tâm thế của một người làm chủ hoàn toàn công trình của mình!
MẸO LỌC TÀI LIỆU XỊN TỪ GOOGLE SCHOLAR
MẸO LỌC TÀI LIỆU XỊN TỪ GOOGLE SCHOLAR
Trong các bài viết trước, mình từng chia sẻ về tầm quan trọng của việc đọc các nghiên cứu từ các tạp chí Q1 - nơi được coi là thước đo chuẩn mực cho sự nghiêm túc và chất lượng trong học thuật. Tuy nhiên, giữa một biển tài liệu đồ sộ, làm thế nào để chúng ta nhanh chóng nhận diện được đâu là những công trình tiềm năng?
Để hỗ trợ quá trình này, mình sử dụng một công cụ bổ trợ (add-on) trên trình duyệt có tên là ExCITATION. Công cụ này cho phép hiển thị trực tiếp chỉ số xếp hạng (Quartile/Ranking) của các tạp chí ngay trên giao diện Google Scholar. Thay vì phải tra cứu thủ công từng nguồn, việc quan sát các nhãn Q1 hiển thị trực quan ngay cạnh kết quả tìm kiếm giúp chúng ta tiết kiệm đáng kể thời gian trong việc chọn lọc nguồn tài liệu có độ uy tín cao.
Ở các lớp học nghiên cứu của Pathway, bọn mình luôn rèn luyện cho học viên thói quen chọn lọc nguồn tài liệu ngay từ những ngày đầu. Nếu bạn đang cảm thấy choáng ngợp trước danh sách tài liệu tham khảo dài dằng dặc, hãy thử cài đặt công cụ này. Nó không chỉ giúp bạn sàng lọc nguồn đọc nhanh hơn mà còn hình thành thói quen kiểm chứng chất lượng nguồn thông tin.
- Cài đặt công cụ Excitation tại: https://excitation.tech/
CÂU HỎI NGHIÊN CỨU DẠNG YES/NO CÓ PHẢI LÀ MỘT ĐIỀU CẤM KỴ?
CÂU HỎI NGHIÊN CỨU DẠNG YES/NO CÓ PHẢI LÀ MỘT ĐIỀU CẤM KỴ?
Có lẽ các bạn SV, học viên khi làm nghiên cứu đã từng nghe được lời khuyên rằng câu hỏi nghiên cứu không nên đặt ở dạng đóng như Yes/No vì chúng thiếu tính khơi gợi và chiều sâu phân tích. Đây là một lời khuyên phổ biến và rất có giá trị đối với các nghiên cứu mang tính khám phá hoặc định tính. Tuy nhiên, việc áp dụng quy tắc này cần sự linh hoạt và hiểu rõ bản chất của từng loại hình nghiên cứu thay vì thực hiện một cách máy móc.
Trong nghiên cứu định lượng, đặc biệt là các nghiên cứu về mối tương quan (correlation) hoặc thực nghiệm kiểm chứng, việc sử dụng câu hỏi đóng đôi khi lại là lựa chọn tối ưu để đảm bảo tính khách quan. Nếu chúng ta đặt một câu hỏi mở như "How does the use of Quizizz affect students' vocabulary retention?", chúng ta vô tình mặc định rằng sự ảnh hưởng đó chắc chắn tồn tại. Điều này dễ dẫn đến định kiến xác nhận, khiến người nghiên cứu có xu hướng diễn giải dữ liệu theo hướng tìm kiếm sự ảnh hưởng ngay cả khi các chỉ số thống kê không có ý nghĩa. Ngược lại, một câu hỏi dạng "Is there a significant correlation between Quizizz usage and vocabulary test scores?" đặt nhà nghiên cứu vào một vị thế trung lập, buộc chúng ta phải chấp nhận cả hai khả năng có hoặc không dựa trên bằng chứng số liệu.
Lời khuyên của mình là hãy tập trung vào việc liệu câu hỏi nghiên cứu có phản ánh chính xác mục tiêu nghiên cứu và có định hướng rõ ràng cho các phép kiểm định thống kê hay không. Hy vọng chia sẻ này giúp các bạn cởi bỏ được áp lực về mặt hình thức để tập trung vào bản chất của vấn đề.
HỌC ĐƯỢC GÌ TỪ CÁC TẠP CHÍ Q1?
HỌC ĐƯỢC GÌ TỪ CÁC TẠP CHÍ Q1?
Với những ai đang học cách làm nghiên cứu, các tạp chí Q1 là một nguồn tài liệu học thuật cực kỳ hữu ích, tiếp cận càng sớm càng có lợi.
Ở mức cơ bản, đọc các nghiên cứu được xuất bản trên tạp chí Q1 giúp đảm bảo độ tin cậy về mặt học thuật. Chỉ những nghiên cứu thực sự mạnh về phương pháp, cách viết, cách lập luận và có đóng góp giá trị cho lĩnh vực mới có thể vượt qua hàng rào phản biện vô cùng khắt khe. Đọc những nghiên cứu này không chỉ giúp ta tiếp cận kiến thức cập nhật mà còn rèn luyện cách viết theo văn phong học thuật. Rất nhiều cách diễn đạt hay ho có thể học được và áp dụng cho nhiều bài viết khác nhau mà không lo lỗi đạo văn.
Ở mức nâng cao, được làm phản biện cho các tạp chí Q1 là một cơ hội tốt để rèn luyện tư duy phản biện. Đa số các bài báo gửi đến Q1 đều có chất lượng nhất định, vì tác giả sẽ không muốn mất thời gian chờ đợi lâu chỉ để nhận một kết quả không khả thi. Vậy nên, việc tìm ra điểm mạnh, điểm yếu để góp ý cho tác giả không hẳn là dễ dàng. Điều thú vị là sau đó ta có thể so sánh nhận định của mình với các phản biện khác: họ có cùng quan điểm không, hay có góc nhìn khác? Đây cũng là một cách học rất hiệu quả.
Ở mức "thượng thừa", xuất bản được bài báo trên tạp chí Q1. Để đạt được điều này, tất nhiên cần có kỹ năng từ hai mức trước, cộng thêm sự kiên trì và cả một chút may mắn. Mình rất ngưỡng mộ những tác giả có thể xuất bản Q1 đều đặn, còn mỗi bài Q1 của mình thì phải mất đến vài năm. Nhưng nếu một nghiên cứu được đầu tư bài bản mà không được đăng trên một tạp chí uy tín thì cũng tiếc, vậy nên mình cứ chọn cách đi chậm mà chắc!
Dưới đây là danh sách một số tạp chí Q1 trong ngành Applied Linguistics mà mình thường đọc và trích dẫn:
- Studies in Second Language Learning
- TESOL Quarterly
- Language Teaching Research
- Language Learning
- Language Testing
- System
- ITL - International Journal of Applied Linguistics
- The Modern Language Journal
- Journal of English for Academic Purposes
- English for Specific Purposes
- RELC Journal
- Language Assessment Quarterly
- Applied Linguistics
- ...
Chưa cần biết chất lượng bài viết thế nào, chỉ cần nhìn vào danh sách tài liệu tham khảo toàn những bài báo từ các tạp chí này là đã nói lên phần nào chất lượng đọc của tác giả rồi!
SINH VIÊN NĂM CUỐI CÓ NÊN LÀM LUẬN VĂN?
SINH VIÊN NĂM CUỐI CÓ NÊN LÀM LUẬN VĂN?
Đây có lẽ là câu hỏi nhiều bạn đang băn khoăn chưa đưa ra được quyết định. Câu trả lời có thể là “Có” hoặc “Không” tùy thuộc vào việc bạn có cần những lợi ích của luận văn đem lại và liệu bạn có vượt qua được những thử thách đi kèm hay không.
Trước hết, lựa chọn làm luận văn sẽ đem lại các lợi ích sau:
• Rèn luyện và phát triển năng lực tư duy bậc cao, từ phân tích, tổng hợp đến đánh giá và sáng tạo.
• Có trải nghiệm thực tế để hiểu rõ hơn về quá trình làm nghiên cứu, cũng như nhận ra những điểm mạnh yếu của bản thân và có định hướng trau dồi thêm.
• Làm đẹp CV, đặc biệt nếu bạn có thể biến luận văn của mình thành một bài báo khoa học được xuất bản trên một tạp chí uy tín.
• Mở rộng các lựa chọn cho tương lai, có thêm lợi thế khi xin học bổng hoặc học sau đại học, tham gia các hội thảo, seminar chuyên ngành một cách am hiểu và tự tin hơn.
Tuy nhiên, đi kèm với lựa chọn làm luận văn là những thử thách mà bạn phải vượt qua được, gồm:
• Đọc rộng và sâu trong khoảng thời gian ngắn tài liệu chuyên ngành mà đôi khi khiến bạn cảm thấy mình đang đọc một ngôn ngữ hoàn toàn khác, chứ không phải thứ tiếng bạn đã thành thạo như tiếng Việt hoặc tiếng Anh.
• Nắm vững các kiến thức đã được truyền đạt trong bộ môn Phương pháp nghiên cứu khoa học. Chẳng hạn, hiểu và áp dụng được các phương pháp nghiên cứu, phân biệt được các loại số liệu cũng như cách phân tích số liệu, v.v…
• Viết và trình bày nghiên cứu theo loại văn phong học thuật với đặc thù riêng dành cho báo cáo khoa học. Kèm theo đó là việc phải sửa đi sửa lại nhiều lần tác phẩm đầy tâm huyết của mình theo ý kiến nhận xét của giáo viên hướng dẫn và các phản biện.
• Có tính kỷ luật, tôn trọng deadline và giáo viên hướng dẫn.
Nếu những thử thách trên không làm khó được bạn thì hãy lựa chọn làm luận văn, đó sẽ là cánh cửa mở ra nhiều những cơ hội khác trong tương lai. Và hãy quan tâm đến cảm xúc của mình, nếu chỉ đọc thôi bạn đã thấy khổ ải, mệt mỏi, sẽ chỉ miễn cưỡng làm cho xong thì có lẽ đó không phải là lựa chọn đúng. Áp lực chắc chắn có, nhưng nếu bạn thấy có niềm vui và hào hứng với lựa chọn của mình thì bạn đã chọn ĐÚNG!
LUẬN VĂN VÀ NHỮNG LỖI THƯỜNG GẶP
LUẬN VĂN VÀ NHỮNG LỖI THƯỜNG GẶP
Có lẽ quá trình viết luận văn gây cho người học bị cảm giác “ngấy” khi đọc và viết mãi về một đề tài trong thời gian dài, dẫn đến việc người học không có quá trình chỉnh sửa kỹ và để lại nhiều sạn. Mình liệt kê những vấn đề thường gặp mà các bạn hoàn toàn có thể tự kiểm tra và sửa được trước khi gửi cho giáo viên hướng dẫn.
# Introduction
Chương này mục tiêu chính là nêu rõ mình sẽ thực hiện đề tài gì và vì sao lựa chọn hướng nghiên cứu đó. Nên đi thẳng vào mục tiêu, đừng dẫn dắt từ xa đến gần, đọc tới trang thứ 2 mới thấy chủ đề nghiên cứu là gì. Ngay từ đoạn đầu tiên, cần làm rõ trọng tâm nghiên cứu.
# Literature review
Lỗi thường gặp lớn nhất ở chương này chính là liệt kê thay vì TỔNG HỢP theo LUẬN ĐIỂM. Sẽ rất vô nghĩa nếu như chỉ kể ra ông A làm cái này, ông B làm cái kia, v.v… Hãy xuất phát từ luận điểm và dùng nghiên cứu của ông A, B, v.v… làm căn cứ cho các luận điểm, và từ các luận điểm, chỉ ra “research gap”, dẫn đến việc cần thực hiện đề tài nghiên cứu đã chọn.
# Methodology
Đây là chương mình thường đọc trước và đọc rất kỹ, linh hồn của cả cuốn luận văn nằm hết ở đây. Kết quả tìm được có đáng tin cậy hay không phụ thuộc vào phương pháp nghiên cứu. Vì vậy, các phần mô tả về participants, research instruments, data collection và data analysis phải thật rõ ràng, chi tiết, cùng với lý giải vì sao có những lựa chọn như vậy. Lỗi thường gặp là thông tin bị đặt sai mục và lặp lại nhiều lần, chẳng hạn khi miêu tả công cụ nghiên cứu, thường có xu hướng nhắc đến các bước dùng công cụ - đáng ra phải nằm ở mục Data collection.
# Findings
Chương kết quả mình thường gặp 2 lỗi phổ biến. Thứ nhất, kết quả định lượng không được trình bày lại dưới dạng bảng biểu trong Word mà lại là ảnh chụp màn hình từ công cụ phân tích số liệu SPSS. Thứ hai, kết quả định tính được trình bày dưới dạng liệt kê hết các trích dẫn Participants A, B, C, … nói gì mà không rút ra được luận điểm chính từ dữ liệu thu được (tương tự lỗi ở chương Literature review nói trên).
# Discussion
Lỗi phổ biến nhất ở chương này là việc lặp lại kết quả ở chương trước và hầu như không đưa thêm được góc nhìn mới, không liên kết với các nghiên cứu đã được đề cập trong chương Literature review.
# Conclusion
Chương này một lần nữa thường lặp lại kết quả nghiên cứu, trong khi 2 điểm chính yếu nhất cần highlight đó là Contributions of the study và Implications, bên cạnh những điểm phụ về Limitations và Future research directions.
# References
Tới bước này thì nếu dùng các phần mềm quản lý tài liệu tham khảo sẽ không sợ bị sai về format. Thường mình sẽ có cái nhìn tổng quan xem các trích dẫn có tính currency không (nghĩa là không bị quá lạc hậu) và các nguồn trích dẫn có đáng tin cậy không (dựa vào tên tuổi nhà xuất bản).
Mục lục thường dành cho những bảng biểu quá dài, hoặc bản đầy đủ của những công cụ nghiên cứu (ví dụ bài test, survey, interview). Điểm duy nhất cần lưu ý là luôn nhắc đến Appendix trong bài viết phía trên ở vị trí bảng biểu hoặc công cụ nghiên cứu được nhắc đến. Không mặc định người đọc sẽ tự đọc đến cuối và tự liên kết được Appendix với nội dung trong bài. Áp dụng tương tự với Table/ Figure, luôn phải được nhắc ít nhất một lần trong bài viết.
Tất nhiên, không có luận văn nào là hoàn hảo và mỗi phản biện sẽ có những góc nhìn khác nhau. Nhiệm vụ của người viết chỉ là trau chuốt nhất có thể để thể hiện sự chỉn chu của bản thân, cũng như sự tôn trọng với các giám khảo hoặc phản biện.
BẢO VỆ ĐỀ CƯƠNG XONG RỒI, GIỜ LÀM GÌ TIẾP THEO?
BẢO VỆ ĐỀ CƯƠNG XONG RỒI, GIỜ LÀM GÌ TIẾP THEO?
Chắc hẳn nhiều bạn sẽ rơi vào trạng thái trống rỗng, thậm chí là bế tắc sau khi nghe những lời nhận xét của Hội đồng. Đừng quá hoang mang, sau đây là những việc bạn nên làm:
1. Cho phép mình được tạm quên 1-2 ngày
Nghe Hội đồng nhận xét đôi khi là một trải nghiệm rất overwhelming. Có thể bạn sẽ thấy tự ái, thất vọng về bản thân, hoặc đơn giản là thấy quá tải vì khối lượng yêu cầu quá lớn. Hãy cho phép mình được nghỉ ngơi hoàn toàn 1-2 ngày. Đi cà phê, ngủ một giấc thật sâu, hoặc làm bất cứ việc gì không liên quan đến nghiên cứu để cân bằng lại tâm lý.
2. Đọc biên bản/ notes với cái đầu lạnh và sự sàng lọc
Đây là bước quan trọng nhất. Bạn cần lắng nghe đầy đủ nhưng không nhất thiết phải tiếp thu mọi nhận xét. Hãy phân loại chúng thành các nhóm:
* Nhóm sửa ngay: Những lỗi về cấu trúc, thiếu hụt nội dung quan trọng, hay thiếu logic trong lập luận mà Hội đồng đã chỉ ra. Đây là khung xương của đề cương, cần ưu tiên gia cố trước.
* Nhóm gợi mở: Những ý kiến giúp bạn có thêm lựa chọn hoặc góc nhìn mới để cân nhắc.
* Nhóm cần phản biện: Những điểm bạn hoàn toàn có thể bảo vệ chính kiến nếu có đủ lập luận và cơ sở khoa học.
Việc phân loại giúp bạn biết cái nào cần sửa, cái nào cần bảo vệ, thay vì chỉ biết vâng lời một cách thụ động.
3. Kết nối với Giáo viên hướng dẫn (GVHD)
Sau khi đã tự phân loại, hãy đem danh sách đó thảo luận với GVHD. Thầy cô sẽ là người giúp bạn chốt xem hướng đi nào là tối ưu nhất. Một cuộc trao đổi cởi mở sẽ giúp bạn thoát khỏi cảm giác bế tắc nhanh nhất và tìm lại sự tự tin cho chặng đường tiếp theo.
Nghiên cứu là hành trình của sự trưởng thành, và bảo vệ đề cương chính là bài tập đầu tiên về bản lĩnh bảo vệ quan điểm của chính mình. Chúc các bạn sớm lấy lại năng lượng nhé!
BẠN CÓ ĐANG ĐỂ CÁC BÀI BÁO HAY NẰM IM TRONG THƯ MỤC DOWNLOADS?
BẠN CÓ ĐANG ĐỂ CÁC BÀI BÁO HAY NẰM IM TRONG THƯ MỤC DOWNLOADS?
Bạn đã bao giờ rơi vào cảnh thấy một bài báo cực xịn trên Google Scholar, hăm hở tải về, rồi... để nó mọc rêu trong folder Downloads vì không biết bắt đầu từ đâu? Hoặc tệ hơn, đến lúc cần viết lại chẳng nhớ đến nó để trích dẫn?
Trong nghiên cứu học thuật, khoảng cách từ tìm thấy đến viết vào bài thường là một hố đen làm tiêu tốn rất nhiều thời gian nếu chúng ta không có một quy trình khoa học. Để một tài liệu thực sự hóa thân thành luận điểm trong bài viết, mình thường đi qua 3 bước sau:
1. Sàng lọc nhanh: Đừng đọc từ đầu đến cuối ngay lập tức. Mình dùng công cụ ExCITATION (như mình từng chia sẻ) để xem thứ hạng tạp chí, sau đó đọc Abstract. Nếu nó thực sự khớp với hướng nghiên cứu, mình mới nạp nó vào hệ thống.
2. Lưu trữ thông minh với Zotero: Thay vì chỉ lưu file PDF, mình đẩy thông tin vào Zotero. Tại đây, mình gắn Tags theo chủ đề (ví dụ: #SLA, #Curriculum, #Assessment). Việc này giúp mình tìm lại tài liệu trong 3 giây thay vì 30 phút.
3. Đối thoại với tài liệu: Đây là bước quan trọng nhất. Thay vì chỉ highlight vàng khè cả trang giấy, mình tập thói quen viết Research Notes ngay trên Zotero.
* Tác giả này nói gì mới?
* Lập luận của họ có kẽ hở nào không?
* Mình sẽ dùng ý này cho phần Literature Review hay Discussion?
Khi bạn đã có những dòng note này, việc bê tài liệu vào bài viết chỉ còn là thao tác lắp ghép các mảnh ghép đã có sẵn. Trích dẫn lúc này là một sự thong dong, vì APA đã có phần mềm lo, còn tư duy phản biện đã được bạn chuẩn bị từ bước ghi chú.
Chính vì tầm quan trọng của việc đọc làm nền tảng cho quá trình viết sau này, trong buổi học đầu tiên của khóa Pathway 2026 tuần này, bọn mình và các bạn học viên đã dành thời gian thảo luận sâu về Critical Reading, học cách dùng Zotero và viết Annotations. Nghiên cứu giỏi không phải là người đọc nhiều nhất, mà là người quản trị tri thức hiệu quả nhất. Cuối tuần này, thay vì cố nhồi nhét thêm tài liệu mới, bạn thử dành 1 tiếng để dọn dẹp lại kho báu của mình xem sao nhé!
GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN CÓ THỰC SỰ “HƯỚNG DẪN” BẠN KHÔNG?
GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN CÓ THỰC SỰ “HƯỚNG DẪN” BẠN KHÔNG?
Nếu bạn đã quen với việc học các học phần và gặp được các thầy cô luôn nhiệt tình trả lời mọi câu hỏi, thì khi chuyển sang giai đoạn làm luận văn và làm việc riêng với GVHD, bạn có thể bị “khớp” vì không nhận được câu trả lời như mong đợi. Hỏi thầy cô một câu thì lại nhận về vô số câu hỏi khác chứ chẳng có đáp án nào cả. Thật ra, có một vài lý do khiến các GVHD thường có cách “đáp trả” bằng câu hỏi như vậy.
#1 Rèn luyện tư duy bậc cao
Khi lựa chọn làm luận văn, bạn đã chọn thực hành với tư duy bậc cao. Ở bậc này, mọi câu hỏi đều không dễ dàng có ngay đáp án mà không có sự tìm hiểu sâu. Hãy hình dung GVHD đang ném cho bạn một gợi ý thay vì một đáp án. Những câu hỏi của họ thật ra chính là mũi tên chỉ đường để bạn tiếp tục mở rộng các hướng suy nghĩ, tự mình tìm ra lỗ hổng kiến thức và đào sâu, đọc, ngẫm để tìm ra lời giải.
#2 Không có đáp án đúng duy nhất
Các câu hỏi của bạn có thể không có câu trả lời đúng/sai, hay chỉ có một đáp án mà đó là sự cân nhắc giữa nhiều lựa chọn. Đặc biệt, khi viết chương phương pháp nghiên cứu, bạn sẽ đối mặt với vô số quyết định quan trọng, chẳng hạn: nên dùng bài kiểm tra trắc nghiệm hay thi viết? Thu khảo sát trực tuyến hay phát giấy? Phỏng vấn cá nhân hay nhóm tập trung? v.v…Tất cả những điều này bạn đều phải tự mình quyết định. Mình thường khuyên học trò hãy vẽ ra hai cột Pros & Cons (Lợi ích và Bất cập) cho từng lựa chọn mà bạn đang băn khoăn. Từ đó, hãy cân nhắc xem lựa chọn nào sát với mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu nhất, đồng thời mang về nhiều lợi ích hơn. Quá trình này không chỉ giúp bạn đưa ra quyết định vững vàng mà còn rèn luyện khả năng lập luận - điều cực kỳ quan trọng trong nghiên cứu.
#3 Chuẩn bị cho buổi bảo vệ
Quá trình “bị hỏi” liên tục cũng chính là cách để bạn được rèn luyện cho buổi bảo vệ luận văn. Khi bạn đã hiểu rõ lý do đằng sau cho mọi quyết định của mình thì bất kỳ câu hỏi nào từ hội đồng bạn cũng có thể trả lời một cách tự tin, thể hiện đúng vai trò tự chủ và làm chủ kiến thức. Hãy nhớ, bạn chính là người hiểu sâu sắc nhất đề tài bạn đang làm chứ không phải GVHD của bạn!
#4 GVHD là cố vấn, bạn là chủ nhiệm đề tài
Cuối cùng, đừng bao giờ kỳ vọng GVHD sẽ là người cầm tay chỉ việc cho bạn mà hãy xem họ là cố vấn. Bạn vẫn là chủ nhiệm đề tài. Làm luận văn sẽ là quá trình để bạn rèn luyện khả năng làm việc độc lập và tự học suốt đời. Mọi đề xuất hay gợi ý từ GVHD cũng chỉ để bạn tham khảo và người quyết định cuối cùng vẫn là bạn.
Vậy nên, lần tới khi GVHD “đáp trả” bằng một loạt câu hỏi, đừng vội nản lòng. Hãy xem đó là cơ hội vàng để rèn luyện tư duy và “lớn lên” trong nghiên cứu! Bạn cũng sẽ học được cách tự đặt câu hỏi cho mình mỗi lần đứng trước các quyết định quan trọng đấy!
LÀM SAO ĐỂ "CHĂM SÓC" TỐT THẦY/CÔ HƯỚNG DẪN?
LÀM SAO ĐỂ "CHĂM SÓC" TỐT THẦY/CÔ HƯỚNG DẪN?
Trong buổi học cuối của khóa Pathway to Research Success vừa qua, cô Phương và mình đã nhắn nhủ các bạn học viên rằng sự kết thúc hôm nay sẽ là sự mở đầu cho hành trình các bạn bắt tay vào làm nghiên cứu, và hành trình đó không hề đơn độc. Bên cạnh sự đồng hành của các thành viên trong nhóm chúng ta, các bạn còn một sự trợ giúp vô cùng quan trọng đến từ các thầy/cô hướng dẫn. Có thể nói họ chính là những người nắm giữ chìa khóa thành công (bạn vẫn phải là người mở cửa và tự bước về phía trước) nếu biết cách "chăm sóc" các thầy/cô để bạn và luận án của bạn không trở thành một gánh nặng thêm vào lịch trình vốn đã dày đặc, bận rộn của họ.
Bí kíp đơn giản mà mình đã áp dụng thành công trong suốt 03 năm làm nghiên cứu sinh của mình, đó là: MEETING AGENDA & MEETING SUMMARY.
Mình thường gặp cô với tần suất 2-3 tuần/ lần, và 03 ngày trước mỗi buổi gặp, mình đều gửi cho cô Meeting agenda để nêu lên nội dung dự kiến của cuộc họp, những vấn đề mà mình muốn thảo luận cùng cô trong 01 tiếng đồng hồ. Điều này sẽ giúp mình khai thác tối đa thời gian cô dành cho mình và cũng giúp cô có sự chuẩn bị sâu hơn về những vấn đề mình đang thắc mắc.
Ngay sau cuộc họp, mình gửi cho cô Meeting summary, tóm tắt lại những nội dung có trong cuộc họp, những vấn đề đã thống nhất hoặc đang cần giải quyết. Việc này sẽ giúp đôi bên tránh những hiểu lầm không cần thiết, và nếu có ý nào quan trọng trong cuộc họp mà mình ghi chú bị thiếu, cô sẽ bổ sung giúp mình. Thỉnh thoảng, khi mình đọc lại Meeting summary, mình cũng hồi tưởng lại được quá trình mình đi đến những quyết định quan trọng trong luận án, những lựa chọn mình đã cân nhắc và đã từ bỏ, tránh bị đi vào lối mòn hay vòng luẩn quẩn.
Có thể nói mình khá may mắn vì gặp được giáo sư hướng dẫn có cách làm việc rất khoa học và có tỉnh kỷ luật cao. Mình đã học được từ cô nhiều điều bổ ích bên cạnh việc làm nghiên cứu. Bây giờ, khi đã có cơ hội trở thành giảng viên hướng dẫn thì mình vẫn kỳ vọng sẽ gặp được những bạn sinh viên, học viên biết cách "chăm sóc" GVHD như vậy. Ít nhất cũng ko dồn GVHD vào những khung giờ vàng như nửa đêm, gần sáng với những tin nhắn thành khẩn như cô đọc giúp em, mai em phải nộp rồi ...; hay gửi cho GVHD bản first draft chứ ko phải best draft. Lúc xưa, mỗi lần soạn email cho cô thôi cũng mất của mình cả tiếng đồng hồ, trau chuốt từng ý tưởng, câu chữ, chưa kể cả mấy tuần đọc, viết, suy nghĩ ...
Là một người đã từng trải và giờ là GVHD, mình hy vọng những chia sẻ này sẽ hữu ích cho các bạn. Hãy nhớ rằng, sự chủ động và chuyên nghiệp từ phía học viên luôn là món quà quý giá nhất mà GVHD có thể nhận được, giúp đôi bên cùng nhau đạt được mục tiêu học thuật cao nhất!
CHIA NHỎ NHIỆM VỤ VÀ TÔN TRỌNG DEADLINE
CHIA NHỎ NHIỆM VỤ VÀ TÔN TRỌNG DEADLINE
Đó chính là bí kíp giúp mình vượt cửa PhD suôn sẻ: hoàn thành đề cương trong vòng 5 tháng (thời hạn quy định 1 năm), hoàn tất luận án và nộp quyển trong vòng 3 năm (thời hạn cho phép 4 năm), và được giáo sư hướng dẫn đánh giá cao (cô luôn chọn mức độ đánh giá cao nhất – outstanding cho tất cả các bản báo cáo tiến độ của mình trong suốt thời gian học).
Vậy chia nhỏ nhiệm vụ là gì? Chẳng hạn, nếu nói nhiệm vụ của mình là hoàn thành một luận án tiến sĩ trong vòng 4 năm, đó sẽ là “ a daunting task”, nghĩa là một nhiệm vụ quá mơ hồ, dễ nản chí, không biết bắt đầu từ đâu. Thay vào đó, mình có thể chia nhỏ nó ra thành các nhiệm vụ trong năm 1, 2, 3 và 4. Chưa đủ, các nhiệm vụ trong các năm cũng phải chia nhỏ thành các việc trong tháng, trong tuần và trong ngày. Ví dụ, hôm nay mình phải đọc xong 1 bài báo liên quan đến hướng nghiên cứu và viết tóm tắt phân tích. Nếu mỗi ngày mình đều hoàn thành các nhiệm vụ có trong to-do-list nghĩa là mình đang đến gần hơn tới mục tiêu cuối cùng.
Tôn trọng deadline là như thế nào? Điều này có nghĩa là chúng ta cố gắng hết sức để hoàn thành nhiệm vụ trong thời hạn đề ra. Tuy nhiên, nếu đã cố gắng nhưng vẫn không hoàn thành được thì cần báo lại sớm nhất có thể cho các bên liên quan lý do và đề xuất thời hạn mới. Đây không chỉ là tôn trọng deadline mà còn thể hiện sự tôn trọng đối với những người mình làm việc cùng.
Mình vẫn đang áp dụng 2 bí kíp này khi hướng dẫn các bạn sinh viên, học viên làm nghiên cứu khoa học và luận án. Việc chia nhỏ các nhiệm vụ giúp các bạn luôn biết việc mình cần làm và việc tôn trọng deadline giúp các bạn hoàn thành công việc đúng tiến độ, cũng như rèn luyện thói quen làm việc khoa học, kỷ luật.
CÓ PHẢI CHÚNG TA ĐANG QUÁ KHÉP KÍN VỚI KIẾN THỨC CỦA CHÍNH MÌNH?
CÓ PHẢI CHÚNG TA ĐANG QUÁ KHÉP KÍN VỚI KIẾN THỨC CỦA CHÍNH MÌNH?
Trong buổi học Pathway Advanced Writing cuối tuần trước cùng cô Thuỷ Minh, cô có chia sẻ với cả lớp một bài nghiên cứu rất thú vị của Zou & Hyland (2020) mang tên: "Think about how fascinating this is”: Engagement in academic blogs across disciplines.
Điều thú vị là bài báo này không phân tích các cấu trúc hàn lâm khô khan, mà nghiên cứu về cách các học giả giao tiếp với thế giới thông qua Blog. Nghiên cứu chỉ ra rằng, khi bước từ trang giấy tạp chí sang không gian blog, ngôn ngữ của người làm nghiên cứu đã thay đổi để tiếp cận độc giả tốt hơn. Cụ thể, ở 03 điểm nổi bật sau:
Thứ nhất, thay vì ẩn mình sau những câu bị động, các nhà nghiên cứu trên blog sử dụng đại từ "bạn" nhiều hơn hẳn. Họ coi độc giả là những người đồng hành cùng thảo luận thay vì chỉ là người tiếp nhận thụ động.
Thứ hai, những câu hỏi mở được tận dụng để khơi gợi suy nghĩ. Điều này tạo ra một không gian tương tác mà ở đó kiến thức được trao đổi đa chiều.
Thứ ba, cảm xúc cá nhân được đưa vào để tạo cảm giác gần gũi. Những dòng nhận xét bên lề như "Mình thấy điều này thực sự thú vị" hay "Đoạn này làm mình trăn trở" chính là sợi dây giúp độc giả thấy được bóng dáng của một con người thực thụ đằng sau những lý thuyết.
Một điểm cực kỳ hay mà nghiên cứu này chỉ ra là sự khác biệt giữa các "phe". Trong khi các nhà khoa học tự nhiên (Hard sciences) có phần tiết chế, thì dân khoa học xã hội (Soft sciences) chúng mình, đặc biệt là mảng Ngôn ngữ và Giáo dục, lại là những bậc thầy kết nối. Chúng mình dùng nhiều câu hỏi hơn, nhắc đến độc giả thường xuyên hơn và không ngại bộc lộ quan điểm cá nhân để xây dựng cộng đồng.
Nhờ bài báo này, mình càng tin rằng việc chia sẻ những "know-how" hay những trăn trở nghề nghiệp lên mạng xã hội không phải là "sống ảo", mà là một cách thực hành tri thức. Đừng để những công trình tâm huyết chỉ nằm im trong các tạp chí kín cổng cao tường, hãy để chúng trở thành những cuộc trò chuyện thú vị với cộng đồng.
ĐỘ KHÓ CỦA CÁC BÀI ĐỌC HIỂU TRONG ĐỀ THI TỐT NGHIỆP THPT GIAI ĐOẠN 2015-2025 QUA GÓC NHÌN DỮ LIỆU
ĐỘ KHÓ CỦA CÁC BÀI ĐỌC HIỂU TRONG ĐỀ THI TỐT NGHIỆP THPT GIAI ĐOẠN 2015-2025 QUA GÓC NHÌN DỮ LIỆU
Trong nghiên cứu kiểm tra đánh giá ngôn ngữ, một trong những vấn đề thu hút sự quan tâm lớn của các nhà giáo dục chính là tính hợp lý của các bài đọc hiểu trong kỳ thi tốt nghiệp THPT Quốc gia. Với mong muốn tìm kiếm câu trả lời dựa trên bằng chứng thay vì cảm tính, nhóm nghiên cứu chúng mình đã thực hiện phân tích 22 văn bản đọc hiểu xuyên suốt giai đoạn 2015-2025. Bằng cách ứng dụng các công thức đo lường độ dễ đọc (readability formulas) kết hợp với kỹ thuật phân tích từ vựng (lexical profiling), chúng mình đã tiến hành đo đạc gánh nặng ngôn ngữ (lexical demands) mà thí sinh phải đối mặt trong các kỳ thi.
Kết quả nghiên cứu cho thấy một khoảng cách đáng kể giữa mục tiêu năng lực kỳ vọng và thực tế ngôn ngữ của các văn bản. Cụ thể, các chỉ số về độ dễ đọc thường rơi xuống dưới mức 50, kết hợp với yêu cầu từ vựng ở mức độ cao, đòi hỏi thí sinh cần nắm vững từ 3.000 đến 5.000 họ từ (word families) để đạt độ phủ 95% văn bản. Những con số này đặt ra một dấu hỏi lớn về tính phù hợp của đề thi trong bối cảnh xét tốt nghiệp phổ thông, đồng thời gợi mở những thảo luận cần thiết về việc điều chỉnh chiến lược giảng dạy cũng như định hướng thiết kế bài thi trong tương lai sao cho đảm bảo tính công bằng và hiệu quả hơn cho người học.
Nghiên cứu này không chỉ dừng lại ở việc đánh giá đề thi khó hay dễ, mà xa hơn là một nỗ lực để hiểu rõ hơn về trải nghiệm ngôn ngữ của người học. Nếu bạn là giáo viên tiếng Anh hoặc những người quan tâm đến lĩnh vực kiểm tra đánh giá, hy vọng những phân tích dữ liệu này sẽ là nguồn tư liệu tham khảo hữu ích cho công tác giảng dạy và nghiên cứu của mình.
Bài báo đã được đăng tải chính thức, mời bạn đọc tham khảo tại đây: https://jst-ud.vn/jst-ud/article/view/10335/6795
Đây là dự án nghiên cứu nhỏ mà cô Phương và mình cùng hướng dẫn cho em Linh Chi – một sinh viên năm cuối và là học viên lớp Pathway. Hy vọng hành trình nhỏ này sẽ tiếp thêm cảm hứng cho các giáo viên trẻ và sinh viên trên con đường dấn thân vào nghiên cứu giáo dục.
MÔ HÌNH ABCDE HUẤN LUYỆN HÀNH VI NHẬN THỨC ÁP DỤNG CHO KĨ NĂNG VIẾT
MÔ HÌNH ABCDE HUẤN LUYỆN HÀNH VI NHẬN THỨC ÁP DỤNG CHO KĨ NĂNG VIẾT
Đây là mô hình được nhắc đến trong bài báo của các tác giả Gardiner & Kearns (2012) giúp người viết vượt qua những trở ngại và cải thiện thói quen viết lách của mình. Mô hình này bao gồm:
A - Activating event (Sự kiện được kích hoạt)
Những tình huống hoặc sự kiện khiến bạn bắt đầu cảm thấy áp lực hoặc căng thẳng trong quá trình viết, chẳng hạn viết báo, viết luận án, v.v...
B - Beliefs (Niềm tin)
Đây là những suy nghĩ tiêu cực hoặc lo lắng mà người viết thường gặp phải như:
- "Mình chưa sẵn sàng"
- "Mình sẽ suy nghĩ rõ ràng trong đầu trước"
- "Mình không có đủ thời gian"
- "Bài viết sẽ không đủ tốt"
C- Consequences (Hậu quả)
Những niềm tin tiêu cực dẫn đến các hành vi không hiệu quả, ví dụ như:
- Không làm gì cả (Trì hoãn)
- Cam kết quá mức với những nhiệm vụ khác không liên quan (Né tránh)
- Làm những việc nhỏ nhặt, không có mục tiêu cụ thể (Tạo ra bận rộn không cần thiết)
D - Disputation (Tranh biện)
Đây là bước bác bỏ những niềm tin tiêu cực bằng cách thay đổi suy nghĩ, chẳng hạn như:
- Bạn phải bắt đầu viết trước khi cảm thấy sẵn sàng
- Viết giúp bạn làm rõ suy nghĩ
- Viết trong thời gian ngắn cũng có hiệu quả
- Những gì bạn đã viết trước đây đều ổn
E - Effective new outlook and behaviours (Quan điểm và hành vi mới hiệu quả)
Khi thay đổi niềm tin, bạn sẽ có những hành vi viết mới và hiệu quả hơn:
- Bắt đầu ngay lập tức theo phương pháp Hành động-Động lực-Hành động: Thay vì chờ đợi cho đến khi có cảm hứng hoặc cảm thấy đã sẵn sàng, bạn chủ động bắt đầu viết. Khi hành động trước, bạn sẽ tìm thấy động lực và sự tập trung dần dần.
- Duy trì viết: Việc tiếp tục duy trì quá trình viết sau khi đã bắt đầu là rất quan trọng. Điều này giúp bạn xây dựng thói quen viết thường xuyên và duy trì động lực.
- Viết từng chút một: Thay vì cố gắng viết một lượng lớn trong một lần, bạn chia nhỏ việc viết thành từng phần ngắn. Điều này giúp giảm bớt áp lực và tạo ra cảm giác hoàn thành mục tiêu.
- Áp dụng quy tắc 80/20: 80% kết quả đến từ 20% nỗ lực. Áp dụng vào việc viết, bạn tập trung vào những phần quan trọng nhất của bài viết mà sẽ tạo ra ảnh hưởng lớn nhất thay vì cố gắng hoàn hảo mọi chi tiết. Điều này giúp bạn làm việc hiệu quả và tránh lãng phí thời gian vào những phần không quan trọng.
Trải nghiệm trong quá trình viết luận án của mình hoàn toàn giống như những gì được mô tả. Thỉnh thoảng vẫn phải đọc lại mô hình này để có thêm động lực viết lách.
Link bài báo: https://www.researchgate.net/.../236627021_The_ABCDE_of...
Page updated
Google Sites
Report abuse