Nibelungowie to postacie z legend i mitologii starogermańskiej. Mieszkali oni w podziemnym państwie, Nibelheimie. Znani są przede wszystkim z eposu "Pieśń o Nibelungach" (niem. Nibelungenlied). Jest to jedno z najważniejszych dzieł literatury średniowiecznej, które powstało w XIII wieku.
Fabuła eposu skupia się na historii dwóch rodzin: Burgundów (Nibelungów) i Hunów. Głównym bohaterem jest Siegfried, legendarny bohater, który zdobył magiczną moc dzięki kąpieli w krwi smoka. Jednak podczas kąpieli liść potarganego drzewa spadł na jego plecy, a jego skóra w tym miejscu pozostała podatna na rany. Kiedy to miejsce było narażone na atak, Zygfryd tracił swoją nieśmiertelność i mógł zostać zabity. Jest to motyw znany jako "punkt achillesowy". Siegfried zakochuje się w Krymhildzie, siostrze Gunthera, władcy Burgundów. W celu zdobycia jej ręki, pomaga Guntherowi w zdobyciu Brunhildy, królowej Islandii.
Jednak historia ta kończy się tragicznie. Zazdrosna Krymhilda odsyła Siegfrieda do walki z innymi rycerzami, gdzie zostaje zdradzony i zabity przez Hagena, jednego z wasali Gunthera. W odpowiedzi Krymhilda poślubia Etzela, króla Hunów, i zaprasza Gunthera i jego towarzyszy do swojego dworu. Tam dochodzi do masakry, w której ginie większość Nibelungów.
Legendy o Nibelungach mają swoje korzenie we wcześniejszych mitologiach germańskich. Wielu badaczy łączy ich historię z motywami ze starogermańskiego mitu o Sigurdzie, bohaterze znanym z eddyckiego poematu "Pieśń o Sigurdzie". Przez wieki Nibelungi byli tematem wielu dzieł literackich, jak również inspiracją dla oper Richarda Wagnera, zwłaszcza "Złotego Pasa" i "Zmierzchu bogów" z cyklu "Pierścień Nibelunga". W wagnerowskiej tetralogi z imienia wymieniony jest Alberyk, który w Złocie Renu zdobywa przywództwo nad Nibelungami, oraz jego brat, Mime. Nibelungiem w połowie jest także syn Alberyka – Hagen - zabójca Zygfryda.