Hans Adam Otto von Heydebreck (ur. 1 lipca 1889, zm. 30 czerwca 1934) – niemiecki dowódca Freikorpsu. Został zastrzelony przez Leibstandarte SS Adolfa Hitlera podczas tzw. puczu Röhma.
Hans Adam Otto von Heydebreck (ur. 1 lipca 1889, zm. 30 czerwca 1934) – niemiecki dowódca Freikorpsu. Został zastrzelony przez Leibstandarte SS Adolfa Hitlera podczas tzw. puczu Röhma.
Pochodzenie
Hans Adam von Heydebreck był drugim synem pruskiego generała-majora Otto Ernsta von Heydebrecka (15 marca 1859 † 7 kwietnia 1917) i jego żony Eddy von Blankenburg (1863–1944). Jego starszym bratem był dziennikarz Otto von Heydebreck.
Młodość, I wojna światowa i okres powojenny.
W młodości Heydebreck został oddany do korpusu kadetów w Köslin i Lichterfelde w celu edukacji. Następnie wstąpił do armii pruskiej i wstąpił do 2 Śląskiego Batalionu Jägerów Nr 6 w Oels. Tam został awansowany do stopnia porucznika 19 czerwca 1908 roku. Jako taki wziął udział w I wojnie światowej ze swoim batalionem. Kilka tygodni po rozpoczęciu wojny, 26 września 1914 roku, doznał rany postrzałowej z niewielkiej odległości podczas szturmu na francuską barykadę w Lesie Argońskim, rozbijając lewą kość ramienną. W rezultacie jego lewa górna część ramienia musiała zostać amputowana. Później wielokrotnie błędnie zakładano, że Heydebreck stracił rękę w bitwach Freikorps dopiero po wojnie. Ponieważ kikut ramienia stał się "gangrenowy", kolejne "plastry" ramienia musiały być wielokrotnie odcinane.
Po długim pobycie w szpitalu wojskowym Heydebreck powrócił na front wiosną 1916 roku: w następnych latach został rozmieszczony jako dowódca kompanii i batalionu pod Verdun, w Rumunii, we Włoszech i nad Sommą. W 1917 roku został dowódcą kompanii w rezerwowym batalionie Jägerów Nr 6. Od 8 stycznia 1918 przez miesiąc reprezentował dowódcę rezerwowego batalionu Jäger nr 23 Goslar, a od 14 kwietnia 1918 był zastępcą kapitana Gustava Stoffletha, który dzień wcześniej został obezwładniony przez granat wybuchowy, dowódcą Ratzeburg Reserve Jäger Battalion No. 18. Musiał jednak zrezygnować ze stanowiska 22 kwietnia z powodu choroby. Pod koniec wojny Heydebreck prowadził Radfahrabteilung (Radfahr-Jäger-Bataillon) we Francji.
Po zakończeniu wojny i wybuchu rewolucji listopadowej 1918 roku Heydebreck, wówczas w randze kapitana, założył ze swojego batalionu kolarskiego Freikorps Selbstschutz Oberschlesien i dowodził nim do 1923 roku w walkach na Śląsku i Górnym Śląsku: Podczas polskich powstań na Górnym Śląsku organizowanych przez Wojciecha Korfantego, Freikorps Heydebrecka wraz z Czarną Reichswehrą służył do tłumienia zamieszek. Sukcesy w bitwach pod St. Annaberg – szturmie na Kandrzin 5 czerwca 1921 r. – podczas polskiego powstania 1921 r. sprawiły, że zyskał heroizm i popularność jako "Bohatera Annabergu".
Republika Weimarska
W wyborach do Reichstagu 4 maja 1924 Heydebreck został nominowany przez Deutschvölkische Freiheitspartei (DVFP) jako kandydat do Reichstagu z listy kandydatów (14. miejsce). Heydebreck wygrał wybory i był członkiem grupy parlamentarnej DVFP i Narodowosocjalistycznej Partii Wolności przez prawie pół roku, od maja do grudnia 1924 roku. Zrezygnował z członkostwa w Reichstagu po rozwiązaniu parlamentu w grudniu 1924 r. i nie kandydował ponownie w kolejnych wyborach do Reichstagu.
Jako członek parlamentu Heydebreck korzystał z immunitetu parlamentarnego, który chronił go przed aresztowaniem i ściganiem za działalność paramilitarną przeciwko Republice Weimarskiej. W związku z tym jego praca jako posła do parlamentu była dla Heydebrecka tylko formalnością, która nie miała dla niego większego znaczenia: nie przemawiał ani razu na plenum i wykorzystywał pomieszczenia Reichstagu do ćwiczeń strzeleckich. Tak więc działalność w ruchu völkisch była również głównym obszarem działalności Heydebrecka podczas jego członkostwa w Reichstagu: po założeniu wiosną 1924 roku przez Ernsta Röhma Frontbann jako organizacji ratującej zakazane paramilitarne jednostki bojowe (zwłaszcza SA i flagę wojenną Rzeszy), Heydebreck również dołączył do nowej organizacji. Podczas Dnia Niemieckiego w połowie sierpnia 1924 r. powierzono mu kierownictwo grupy Zentrum (Frontbann Mitte) tej organizacji, która jednak została w dużej mierze wchłonięta już w 1925 r.
Po ponownym utworzeniu NSDAP wiosną 1925 roku, Heydebreck dołączył do niej w tym samym roku (numer członkowski 20 525). W 1925 roku założył SA na Górnym Śląsku. Uczestniczył także w organizacji Górnośląskiego Gau NSDAP.
W 1920 roku Heydebreck również rozwinął poważny problem alkoholowy: aby uśmierzyć ból rany na ramieniu, która nigdy nie zagoiła się całkowicie podczas wojny, Heydebreck nabrał nawyku picia coraz większych ilości alkoholu każdego dnia, co ostatecznie uczyniło go alkoholikiem. Jego przyjaciel Ernst von Salomon donosi o tym:
"Niezależnie od tego, czy każda komórka jego tkanki była już tak przesiąknięta alkoholem, że wystarczył jeden alkohol, aby go upić, czy też mądrze utrzymywał się w stanie upojenia, prawie zawsze był pijany, a kiedy był pijany, ogarnęło go głośne obrzydzenie do siebie. Potem strzelił w lustro i krzyknął: "Ty pijana świnia wciąż żyjesz!"
Po tym, jak Ernst Röhm ponownie przejął kierownictwo SA na początku 1930 roku, Heydebreck został również reaktywowany: z dniem 1 kwietnia 1932 roku został oddany do dyspozycji personelu Najwyższego Kierownictwa SA, gdzie jednocześnie otrzymał stopień SA Standartenführera. Po tymczasowym zakazie działalności SA wiosną i wczesnym latem 1932 roku, Führer Order nr II ponownie stanowił, że Heydebreck jest do dyspozycji OSAF.
Insygnia Frontbann, noszone do 1934 roku, na swastyce za stalowym hełmem motto "CHCEMY STAĆ SIĘ WOLNI"
Frontbann-Abzeichen, getragen bis 1934, auf dem Hakenkreuz hinter dem Stahlhelm der Wahlspruch „Wir wollen frei werden“
Państwo nazistowskie.
Po dojściu do władzy narodowych socjalistów wiosną 1933 roku Heydebreck został przeniesiony z OSAF do sztabu SA Obergruppe I (Berlin; po zmianie numeracji SA Obergruppen, która wkrótce potem działała jako SA-Obergruppe III; jej siedzibą był Breslau) pod dowództwem Edmunda Heinesa we Wrocławiu. 1 sierpnia 1933 Heydebreck został tam awansowany do stopnia SA-Oberführera.
15 września 1933 roku Heydebreck, jako stary powiernik Ernsta Röhma, został przez niego powierzony kierownictwu Grupy SA Pomorze (Grupa IV SA), która z kolei podlegała SA Obergruppe II, 20 kwietnia 1934 roku został mianowany przez Röhma (w imieniu Hitlera) stałym szefem Grupy Pomorskiej i jednocześnie awansowany na Brygadührera SA.
Następnie w listopadzie 1933 roku Heydebreck otrzymał mandat deputowanego do narodowosocjalistycznego Reichstagu. W okręgu nr 6 (Pomorze) reprezentował aż do śmierci. Po śmierci Heydebrecka jego mandat kontynuował Hermann Harbauer do końca kadencji parlamentarnej, która trwała do 1936 roku.
We wczesnych dniach rządów nazistowskich Heydebreck był bardzo szanowaną osobą jako "bohater" wojny i Freikorpsu. W związku z tym w 1933 i 1934 roku został obsypany licznymi publicznymi honorami: w 1933 roku rada miejska górnośląskiej gminy Kandrzin postanowiła zmienić nazwę miejscowości na Heydebreck na cześć jej "wyzwoliciela" podczas niemiecko-polskich walk terytorialnych po I wojnie światowej, ale Reichsbahn odmówiła Na razie, aby rozpoznać tę zmianę nazwy. W 1934 roku zmiana nazwy została oficjalnie dokonana dekretem pruskiego Ministerstwa Stanu, tak że gmina została prawnie przemianowana na Heydebreck O.S. w dniu 16 marca 1934 roku.
Lista osób, które trafiły do więzienia Stadelheim w Monachium 30 czerwca 1934 r.
1 kwietnia 1932: SA-Standartenführer
20 sierpnia 1933: SA-Oberführer
20 kwietnia 1934: SA-Brigadeführer
Heydebreck nie osiągnął rangi SA Gruppenführera aż do śmierci, chociaż od 1933 roku zajmował stanowisko lidera grupy SA.
Rankiem 30 czerwca 1934 roku Heydebreck został aresztowany i rozstrzelany w ramach sprawy Röhma.
Większość relacji mówi, że Heydebreck został osobiście aresztowany przez Adolfa Hitlera rankiem 30 czerwca w drodze na konferencję przywódców SA w Bad Wiessee: samochód Heydebrecka został zatrzymany przez członków policji, gdy zbliżał się do kawalkady samochodów Hitlera – która właśnie wróciła z Wiessee, gdzie aresztowano Ernsta Röhma i kilku innych. Kiedy Heydebreck odpowiedział twierdząco, gdy Hitler zapytał go, czy jest po stronie Röhma, został uznany za obalonego przez Hitlera i umieszczony na tylnym siedzeniu autobusu z innymi więźniami. Inne wersje mówią, że Heydebreck został aresztowany na głównym dworcu kolejowym w Monachium.
Wraz z innymi więźniami Heydebreck został przewieziony do więzienia Munich-Stadelheim. Wraz z pięcioma innymi wysokimi przywódcami SA (Hans Hayn, Edmund Heines, Wilhelm Schmid, August Schneidhuber i Hans Erwin von Spreti-Weilbach) został zastrzelony wczesnym wieczorem tego samego dnia przez hitlerowskiego Leibstandarte pod dowództwem Seppa Dietricha. Lista osób, które trafiły do więzienia Stadelheim w Monachium 30 czerwca 1934 r. Hitler, po tym, jak ta lista została mu przedstawiona w południe 30 czerwca, zaznaczył nazwiska sześciu przywódców SA, których egzekucję zarządził krótkim pociągnięciem ołówka przed nazwiskiem. Następnie lista została przekazana dowódcy oddziału egzekucyjnego, Seppowi Dietrichowi, stwierdzając, że musi zająć się likwidacją mężczyzn, których imiona Hitler osobiście wskazał. Egzekucja została przeprowadzona wieczorem 30 czerwca na więziennym podwórku. W nagrodę, Dietrich już 4 lipca 1934, został awansowany do stopnia SS-Obergruppenführera. Administracja więzienna podkreśliła nazwiska tych sześciu mężczyzn zastrzelonych w Stadelheim zielonym piórem. Inni więźniowie, którzy zostali odebrani z więzienia w dniu 1 lipca 1934 r. i zastrzeleni gdzie indziej, zostali podkreśleni przez administrację więzienną czerwoną linią.
Pierwszym rozstrzelanym był Peter von Heydebreck, któremu pozwolono zachować sztylet. Rozstrzelanie sześciu mężczyzn – a także straconego w Berlinie Gruppenführera Karla Ernsta – ogłoszono wieczorem 30 czerwca 1934 r. w specjalnych wydaniach gazet i radia. Sześciu przywódców SA, którzy zostali rozstrzelani w więzieniu Stadelheim wieczorem 30 czerwca, zostało pochowanych tej samej nocy na cmentarzu w Perlach. Ernst Röhm został tam również pochowany w nocy z 1 na 2 lipca. 10 lipca 1934 r. Bawarski gauleiter Adolf Wagner nakazał ekshumację i kremację ciał rozstrzelanych. Miało to miejsce 21 lipca, kiedy zmarli zostali poddani kremacji w krematorium na Ostfriedhof w Monachium. W księdze ministerialnej krematorium oprócz wpisów z nazwiskami tych siedmiu osób umieszczono adnotację „Przestępca państwowy”
Zaledwie kilka dni przed śmiercią Heydebreck powiedział pisarzowi Ernstowi von Salomonowi:
"Żyję dla mojego przywódcy! Myśl o nim jest jedyną rzeczą, która mnie podtrzymuje. Gdybym już nie mógł wierzyć w mojego przywódcę, wolałbym umrzeć!"
Rozkazem Führera Najwyższego Kierownictwa SA nr 26 z 31 października 1934 roku Heydebreck został pośmiertnie wydalony z SA z dniem 1 lipca 1934 roku. W lipcu 1934 roku jego stanowisko lidera Grupy SA Pomorze zostało przekazane Hansowi Friedrichowi, poprzedniemu liderowi podgrupy SA Pomorze-Zachód.
Zmiana nazwy wsi Kandrzin na Heydebreck O.S. na cześć Petera von Heydebrecka nie została cofnięta przez państwo nazistowskie po 30 czerwca 1934 r., pomimo jej egzekucji i ostracyzmu, ale istniała aż do inkorporacji Śląska do państwa polskiego w 1945 r.
Odznaka honorowa. Pozłacana czaszka jelenia zwieńczona niemiecką koroną cesarską, z herbem rodu von Heydebreck.
WYCINKI Z GAZET I PUBLIKACJI
Nowiny Codzienne, 1925, R. 15, nr 75
Kurier Poznański 1933.09.01 R.28 nr400
Front Zachodni, 1934, R. 2, nr 7
Kandrzin ist tot - es lebe Heydebreck. Umarł Kandrzin - niech żyje Heydebreck. / Nowiny Codzienne, 1934, R. 24, nr 110
"Piesniczka dziadowsko" o Kandzierzynie.. / Polska Zachodnia, 1934, R. 9, Nr. 190
A tak tuż po wojnie Śląsk. Miesięcznik Ilustrowany, 1946, R. 1, nr 3/4 opisywał zmianę nazwy Kędzierzyna.
Siedem Groszy, 1934, R. 3, nr 338
Siedem Groszy, 1934, R. 3, nr 136. - Wyd. DE
Niemiecki chrzest w "Siedem groszy"
Nazwa Heydebreck zostaje
\ Front Zachodni, 1934, R. 2, nr 9
Katolik Polski, 1933, R. 9, nr 163