โครงการการจัดการความรู้ คณะเศรษฐศาสตร์ ประจำปีงบประมาณ 2567
กิจกรรมการแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อพัฒนาศักยภาพด้านการวิจัยและบริการวิชาการ
การพัฒนาหัวข้อการบริการวิชาการ คณะเศรษฐศาสตร์
ให้สอดคล้องกับความต้องการของชุมชน และสังคม
โครงการการจัดการความรู้ คณะเศรษฐศาสตร์ ประจำปีงบประมาณ 2567
กิจกรรมการแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อพัฒนาศักยภาพด้านการวิจัยและบริการวิชาการ
การพัฒนาหัวข้อการบริการวิชาการ คณะเศรษฐศาสตร์
ให้สอดคล้องกับความต้องการของชุมชน และสังคม
รายงานผลการแลกเปลี่ยนเรียนรู้
หน่วยงาน คณะเศรษฐศาสตร์
ตอนที่ 1 ข้อมูลโครงการ
1. ชื่อโครงการ โครงการการจัดการความรู้ คณะเศรษฐศาสตร์ ประจำปีงบประมาณ 2567
กิจกรรม : การแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อพัฒนาศักยภาพด้านการวิจัยและบริการวิชาการ
หัวข้อ การพัฒนาหัวข้อการบริการวิชาการ คณะเศรษฐศาสตร์ ให้สอดคล้องกับความต้องการของชุมชน และสังคม
2. หลักการและเหตุผล
คณะเศรษฐศาสตร์ได้กำหนดนโยบายให้มีการสร้างและพัฒนาสังคมฐานความรู้และสังคมแห่งการเรียนรู้ ซึ่งต้องมีการจัดการความรู้เพื่อมุ่งสู่สถาบันแห่งการเรียนรู้ โดยมีการรวบรวมองค์ความรู้ที่มีอยู่ในสถาบันซึ่งกระจัดกระจายอยู่ในตัวบุคคลหรือเอกสารมาพัฒนาให้เป็นระบบ เพื่อให้ทุกคนในสถาบันสามารถเข้าถึง และพัฒนาตนเองให้เป็นผู้รู้ รวมทั้งปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ อันจะส่งผลให้สถาบันอุดมศึกษามีความสามารถในเชิงแข่งขันสูงสุด
กระบวนการในการบริหารจัดการความรู้ในสถาบัน ประกอบด้วยกระบวนการ 7 ขั้นตอน ได้แก่
1. การกำหนดความรู้ (Knowledge Identification)
2. การสร้างและแสวงหาความรู้ (Knowledge Creation and Acquisition)
3. การจัดการความรู้ให้เป็นระบบ (Knowledge Organization)
4. การประมวลและกลั่นกรองความรู้ (Knowledge Codification and Refinement)
5. การเข้าถึงความรู้ (Knowledge Access)
6. การแบ่งปันแลกเปลี่ยนความรู้ (Knowledge Sharing)
7. การเรียนรู้ (Learning)
รวมถึงการสร้างบรรยากาศและวัฒนธรรมการเรียนรู้ภายในสถาบัน การกำหนดแนววิธีปฏิบัติงาน ตลอดจนการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการความรู้ในสถาบันให้ดียิ่งขึ้น ดังนั้น ในปีงบประมาณ 2567 คณะกรรมการจัดการความรู้คณะเศรษฐศาสตร์ ประจำปีงบประมาณ 2567 จึงได้จัดแผนการดำเนินงานและมีการจัดทำโครงการการจัดการความรู้ คณะเศรษฐศาสตร์ ประจำปีงบประมาณ 2567 เพื่อเป็นการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ โดยโครงการดังกล่าวจะครอบคลุมกิจกรรมการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ทุกด้านได้แก่ ด้านการผลิตบัณฑิต ด้านการวิจัยและบริการวิชาการ และด้านการบริหารจัดการ ดังต่อไปนี้
กิจกรรมที่ 1 การแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อพัฒนาศักยภาพด้านการผลิตบัณฑิต โดยมีกลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ บุคลากรคณะเศรษฐศาสตร์ (คณะกรรมการจัดกาความรู้คณะเศรษฐศาสตร์
บุคลากรสายววิชาการ และบุคลากรสายสนับสนุนวิชการ) สโมสรนักศึกษาคณะเศรษฐศาสตร์ และวิทยากร จำนวน 55 คน
กิจกรรมที่ 2 การแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อพัฒนาศักยภาพด้านการวิจัยและบริการวิชาการ โดยมีกลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ บุคลากรคณะเศรษฐศาสตร์ (คณะกรรมการจัดกาความรู้คณะเศรษฐศาสตร์ บุคลากรสายวิชาการ และบุคลากรสายสนับสนุนวิชการ) จำนวน 44 คน
กิจกรรมที่ 3 การแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อพัฒนาศักยภาพด้านการบริหารจัดการ โดยมีกลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ บุคลากรคณะเศรษฐศาสตร์(คณะกรรมการจัดกาความรู้คณะเศรษฐศาสตร์
บุคลากรสายววิชาการ และบุคลากรสายสนับสนุนวิชการ) และสโมสรนักศึกษาคณะเศรษฐศาสตร์ จำนวน 54 คน
3. วัตถุประสงค์
3.1 เพื่อถ่ายทอดบทเรียนและประสบการณ์เกี่ยวกับการปฏิบัติงานสู่การปฏิบัติเพื่อพัฒนาหน่วยงานให้เป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้
3.2 เพื่อเป็นการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันระหว่างบุคลากรคณะเศรษฐศาสตร์เกี่ยวกับปัญหาและอุปสรรคในการปฏิบัติงาน เพื่อนำไปสู่การแก้ปัญหา
3.3 เพื่อให้การดำเนินงานด้านต่าง ๆ ตามพันธกิจของคณะฯ ได้แก่ พันธกิจด้านการผลิตบัณฑิต ด้านการวิจัยและบริการวิชาการ และด้านการบริหารจัดการให้มีประสิทธิภาพและก่อให้เกิดประสิทธิผลต่อองค์กร
4. โครงการ/กิจกรรม สอดคล้องกับตัวชี้วัดประกันคุณภาพ
การประเมินคุณภาพภายใน ตามเกณฑ์ CUPT – QMS Criteria 8.9 : มีกระบวนการจัดการความรู้ที่ตอบสนองต่อยุทธศาสตร์และการพัฒนาบุคลากรของคณะ/สถาบัน มีการกำกับติดตาม ประเมินผล การดำเนินงาน และใช้ผลการประเมินเพื่อการปรับปรุงพัฒนา
5. วัน / เวลา / สถานที่จัดกิจกรรม
วันจันทร์ที่ 10 มิถุนายน 2567 เวลา 08.30 – 12.00 น. ณ ห้องประชุมเศรษฐนิทัศน์ (EC304) ชั้น 3 อาคารยรรยง สิทธิชัย คณะเศรษฐศาสตร์
6. จำนวนผู้เข้าร่วมโครงการ
แผน 44 คน ผล 32 คน
7. สรุปค่าใช้จ่าย
ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม จำนวน 780 บาท
8. ผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรม
ประธานได้กล่าวเปิดประเด็นการจัดการความรู้ในหัวข้อ “การแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อพัฒนาศักยภาพด้านการวิจัยและบริการวิชาการ หัวข้อ การพัฒนาหัวข้อการบริการวิชาการ คณะเศรษฐศาสตร์ ให้สอดคล้องกับความต้องการของชุมชน และสังคม” โดย ดร.วีร์ พวงเพิกศึก รักษาการผู้อำนวยการศูนย์วิจัยเศรษฐกิจและพยากรณ์ทางการเกษตร ได้ทำการบรรยายและเชิญผู้เข้าร่วมกิจกรรมแลกเปลี่ยนความรู้ประสบการณ์เกี่ยวกับการบริการวิชาการต่อการพัฒนาหัวข้อการบริการวิชาการ คณะเศรษฐศาสตร์โดยมหาวิทยาลัยแม่โจ้ มีหลักเกณฑ์หรือคุณสมบัติของข้อเสนอโครงการ ดังนี้
1. หลักเกณฑ์หรือคุณสมบัติของข้อเสนอโครงการบริการวิชาการ งบประมานภาย ในมหาวิทยาลัย
1.1 โครงการต้องสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ของมหาวิทยาลัย ยุทธศาสตร์ของชาติ ยุทธศาสตร์ของภูมิภาค และแผนแม่บทงานบริการวิชาการมหาวิทยาลัยแม่โจ้ ระยะ 5 ปี (2565-69) ดังนี้
ยุทธศาสตร์ที่ 1 การยกระดับขีดความรู้ ความสามารถด้านการเกษตรให้แก่ชุมชน สังคมท้องถิ่นสู่ความยั่งยืน
ยุทธศาสตร์ที่ 2 การบริหารจัดการองค์ความรู้ ฐานเรียนรู้ และสินทรัพย์ของมหาวิทยาลัยให้เกิดรายได้
ยุทธศาสตร์ที่ 3 การบูรณาการองค์ความรู้ ผลการวิจัย ที่มีอยู่ในมหาวิทยาลัยไปต่อยอดสู่การสร้างนวัตกรรม เทคโนโลยี และการสร้างผู้ประกอบการ
ยุทธศาสตร์ที่ 4 การเผยแพร่องค์ความรู้ นวัตกรรม และเทคโนโลยีไปสู่ความเป็นนานาชาติ
ยุทธศาสตร์ที่ 5 การพัฒนาประสิทธิภาพภาพการบริหารจัดการค้านการบริการวิชาการ
1.2 โครงการต้องมีส่วนเกี่ยวข้องกับการสนองงานโครงการพระราชดําริ ตามประเภทของโครงการอัน เนื่องมาจากพระราชดําริ (สํานักงาน กปร.) อย่างน้อย 1 ด้าน จาก 8 ด้าน ได้แก่
- โครงการพัฒนาด้านแหล่งน้ำ
- โครงการพัฒนาด้านการเกษตร
- โครงการพัฒนาด้านสิ่งแวดล้อม
- โครงการพัฒนาด้านส่งเสริมอาชีพ
- โครงการพัฒนาด้านสาธารณสุข
- โครงการพัฒนาด้านคมนาคม/สื่อสาร
- โครงการสวัสดิการสังคม/การศึกษา
- โครงการพัฒนาแบบบูรณาการ/อื่น ๆ
1.3 โครงการต้องสอดคล้องกับทิศทางการพัฒนามหาวิทยาลัยกลุ่ม 2 ที่มุ่งสู่ความเป็นเลิศทางการเกษตร และ Roadmap การพัฒนามหาวิทยาลัยให้เป็น University of Life ภายใต้กรอบการพัฒนาด้าน Organic University, ด้าน Green University และด้าน Eco. University การพัฒนาอย่างยั่งยืน (Sustainable Development Goals: SDGs) โมเดลเศรษฐกิจสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน (Bio-Circular – Green Economy: BCG) รวมถึงการแก้ปัญหาด้านสิ่งแวดล้อม และการใช้พลังงานทดแทน
1.4 โครงการควรมีการให้บริการวิชาการตามความต้องการของชุมชน ในพื้นที่ชุมชนเป้าหมาย (Area Based) ของปีที่ผ่านมา ภายใต้รูปแบบนวัตกรรมเกษตร อาหาร และสุขภาพ
1.5 ผลผลิต (Output) และผลลัพธ์ (Outcome) ของโครงการต้องยึดหลักการพัฒนาชุมชนอย่างแท้จริง โดยมี ผลกระทบ (Impact) ในการช่วยชุมชนลดต้นทุนในการผลิต เพิ่มรายได้ของเกษตรกรในพื้นที่ ช่วยชุมชนให้ สามารถพัฒนาตนเองให้มีศักยภาพมากขึ้น (ต้นทุนลดลง รายได้เพิ่มขึ้น คุณภาพชีวิตดีขึ้น หนี้สินลดลง) ตอบสนองนโยบายของรัฐบาลในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน สามารถต้อยอดองค์ความรู้ และ ให้บริการในเชิงธุรกิจ หรือเชิงพาณิชย์
คณะเศรษฐศาสตร์ให้ความสำคัญกับการบริการวิชาการ (Academic Project Services)
ซึ่งการบริการวิชาการแก่สังคมเป็นหนึ่งในภารกิจหลักและยุทธศาสตร์ โดยมุ่งเน้นการพัฒนาชุมชนและสังคม พัฒนาเครือข่าย ความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน องค์กร ทั้งภาครัฐและเอกชน ซึ่งการบริการวิชาการควรเป็น การจัดทำโครงการ/กิจกรรมต่อเนื่องระยะยาว 3-5 ปี เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อชุมชน และการนำมาบูรณาการกับพันธกิจด้านการเรียนการสอนเป็นการพัฒนาผู้เรียนรวมทั้งควรมีการประเมินผลกระทบของ การบริการวิชาการที่มีต่อการพัฒนาผู้เรียนและชุมชนในพื้นที่
2. การสรุปผลการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ดังนี้
การพัฒนาหัวข้อการบริการวิชาการ คณะเศรษฐศาสตร์ ให้สอดคล้องกับความต้องการของชุมชน และสังคม
1. การเลือกพื้นที่เป้าหมาย (Area Based) ของคณะฯ เป็นการเลือกจากพื้นที่ที่สามารถจัดทำกิจกรรมบริการวิชาการ ซึ่งมีพื้นที่ใน อำเภอดอยสะเก็ด อำเภอสันทราย อำเภอแม่แตง และอำเภอเมือง
- มหาวิทยาลัยกำหนดได้พื้นที่เป้าหมายให้แต่ละคณะเลือกพื้นที่รอบมหาวิทยาลัย ซึ่งหลาย ๆ หน่วยงานได้เข้าไปบริการวิชาการในตำบลใกล้ๆ มหาวิทยาลัย
โดยคณะกรรมการวิชาการและวิจัย คณะเศรษฐศาสตร์ ได้ประชาสัมพันธ์พื้นที่เป้าหมาย (Area based) และประเด็นปัญหาที่พื้นที่เป้าหมายต้องการ โดยออกเป็นประกาศ
คณะเศรษฐศาสตร์ เพื่อให้บุคลากรได้รับทราบและจัดโครงการให้สอดคล้องกับพื้นที่ดังกล่าว
2. แนวทางการพัฒนาหัวข้อการบริการวิชาการ/การเขียนข้อเสนอโครงการ ตลอดจนขั้นตอนการดำเนินงานโครงการ ตามหลักเกณฑ์หรือคุณสมบัติของข้อเสนอโครงการที่มหาวิทยาลัยกำหนด ดังนี้
1) ศึกษาแผนยุทธศาสตร์ด้านการบริการวิชาการของมหาวิทยาลัย
2) การเลือกพื้นที่เป้าหมาย (Area Based) ตามที่มหาวิทยาลัยกำหนด
3) สำรวจความต้องการของชุมชนและท้องถิ่นในพื้นที่ (Area Based)
4) วิเคราะห์และสรุปผลการสำรวจปัญหาและความต้องการของชุมชนและท้องถิ่น
5) จัดทำแผนบริการวิชาการที่ตอบสนองความต้องการของชุมชน
6) เขียนข้อเสนอโครงการบริการวิชาการ ตามหลักเกณฑ์หรือคุณสมบัติของข้อเสนอโครงการที่มหาวิทยาลัยกำหนด
7) ส่งข้อเสนอโครงการบริการวิชาการ
8) ดำเนินโครงการบริการวิชาการ
9) ติดตามการดำเนินโครงการ และรายงานผลการดำเนินโครงการ
10) สรุปผลการดำเนินงาน และเล่มร่างรายงานโครงการบริการวิชาการฉบับสมบูรณ์
11) รายงานโครงการบริการวิชาการฉบับสมบูรณ์
โดยคณะเศรษฐศาสตร์ มีศูนย์วิจัยเศรษฐกิจและพยากรณ์ทางการที่สามารถจะสนับสนุน สายวิชาการในการลงพื้นที่เพื่อสำรวจปัญหาและความต้องการของชุมชน ในการสอบถามความคิดเห็นประเด็นด้านเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม บริบทชุมชน ซึ่งจะเป็นแนวทางการพัฒนาหัวข้อโครงการบริการวิชาการต่อไป เมื่อได้ประเด็นหัวข้อโครงการบริการวิชาการจากการสำรวจความต้องการของชุมชนแล้ว จึงนำประเด็นที่ได้มาร่วมหารือกับผู้ที่เกี่ยวข้องในการพัฒนาหัวข้อโครงการบริการวิชาการต่อไป เพื่อนำองค์ความรู้ไปพัฒนาต่อยอดการบริการวิชาการในพื้นที่ได้ ผลผลิต (Output) และผลลัพธ์ (Outcome) ของโครงการต้องยึดหลักการพัฒนาชุมชนอย่างแท้จริง
3. จากการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ได้มีผู้เสนอแนะพื้นที่ในการบริการวิชาการ ประกอบด้วย พื้นที่อำเภออ่างข่าง และพื้นที่ม่อนแจ่ม อำเภอแม่ริม ทั้งนี้ ทางผู้บริหารคณะฯ ได้รับทราบและจะมีการนำไปขยายพื้นที่ Area Base ของคณะเศรษฐศาสตร์ต่อไป
4. การมีส่วนร่วมในการบริการวิชาการของสายสนับสนุนของคณะเศรษฐศาสตร์ บุคลากรสายสนับสนุนคณะเศรษฐศาสตร์สามารถมีส่วนร่วมในการดำเนินโครงการบริการวิชาการ โดยใช้ความรู้ความเชี่ยวชาญในสายอาชีพ ร่วมเผยแพร่ความรู้พัฒนาชุมชนร่วมกับบุคลากรสายวิชาการ
สรุปผลการประเมินโครงการ
มีผู้เข้าร่วมโครงการทั้งหมด 32 คน แต่มีผู้ตอบแบบสอบถามทั้งสิ้น 18 คน วิเคราะห์ข้อมูลได้ดังนี้
1. ข้อมูลทั่วไป
ประเภทสายงาน
2. ระดับความพึงพอใจต่อการเข้าร่วมกิจกรรม
โดยใช้มาตราส่วนประเมินค่า (Rating Scale) ของลิเคอร์ท 5 ระดับ ข้อมูลที่ได้เป็นข้อมูลเชิงปริมาณนำมาหาค่าเฉลี่ยและค่าสูงสุด-ต่ำสุด โดยการเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยที่ได้กับช่วงของข้อมูล ดังต่อไปนี้
คะแนนเฉลี่ย ความหมาย
1.00 – 1.80 มีความพึงพอใจอยู่ในระดับ น้อยที่สุด
1.81 – 2.60 มีความพึงพอใจอยู่ในระดับ น้อย
2.61 – 3.40 มีความพึงพอใจอยู่ในระดับ ปานกลาง
3.41 - 4.20 มีความพึงพอใจอยู่ในระดับ มาก
4.21 – 5.00 มีความพึงพอใจอยู่ในระดับ มากที่สุด
จำนวนผู้ตอบแบบสอบถามทั้งสิ้น 18 คน