TEHLİKELİ MADDE
TAŞIMACILIĞI EĞİTİMİ

EĞİTİMİN AMACI

Bu eğitim, tehlikeli madde taşımacılığı yapan TIR sürücülerinin, yasal mevzuatlara uygun, güvenli ve çevreye duyarlı şekilde görevlerini yerine getirmelerini sağlamak amacıyla hazırlanmıştır.
Eğitim sonunda sürücülerin, ADR (Tehlikeli Malların Karayoluyla Uluslararası Taşınmasına İlişkin Avrupa Anlaşması) hükümlerini uygulayabilmeleri, tehlikeli madde sınıflarını tanıyabilmeleri, kaza, yangın, sızıntı gibi acil durumlarda doğru hareket edebilmeleri ve taşıma sırasında can, mal ve çevre güvenliğini koruyabilmeleri hedeflenmektedir.

Tehlikeli madde taşımacılığı, sıradan taşımacılıktan çok daha yüksek dikkat, bilgi ve sorumluluk gerektirir. Bir sürücünün tek bir hatası, insan hayatını, çevreyi ve şirketin itibarını ciddi şekilde riske atabilir. Bu nedenle bu eğitim, BKM Lojistik sürücüleri için zorunlu bir güvenlik kültürü oluşturmayı amaçlar.

TEHLİKELİ MADDELERİN TANIMI VE ÖNEMİ
Tehlikeli maddeler; taşınması, depolanması veya kullanımı sırasında patlayabilen, alev alabilen, zehirleyici, radyoaktif, çevreye zarar verici özelliklere sahip olan kimyasal veya fiziksel maddelerdir.
Bu maddeler, taşımacılık sırasında özel önlem alınmadığında büyük kazalara, can kayıplarına, çevre kirliliğine ve ekonomik zararlara neden olabilir.

Örneğin:

Bir yakıt tankeri kazasında çıkan yangın, çevreyi ve insan hayatını tehdit eder.
Zehirli gaz sızıntısı, geniş bir alanda sağlık riski yaratabilir.
Asit veya kostik dökülmesi, hem sürücüye hem doğaya ciddi zarar verebilir.

ADR SİSTEMİ VE TEHLİKELİ MADDE SINIFLARI

ADR (Accord Dangereux Routier), tehlikeli maddelerin karayoluyla güvenli taşınmasını sağlayan uluslararası bir anlaşmadır. Türkiye, 2010 yılında ADR’ye taraf olmuştur ve tüm TIR sürücüleri bu kurallara uymak zorundadır.

Tehlikeli maddeler, ADR’ye göre 9 ana sınıfa ayrılır:

Sınıf 1: Patlayıcı maddeler (dinamit, havai fişek, mühimmat)

Sınıf 2: Gazlar (LPG, oksijen, azot, asetilen)

Sınıf 3: Alevlenir sıvılar (benzin, tiner, alkol)

Sınıf 4: Alevlenir katılar ve kendiliğinden tutuşan maddeler

Sınıf 5: Oksitleyici maddeler ve organik peroksitler

Sınıf 6: Zehirli ve bulaşıcı maddeler

Sınıf 7: Radyoaktif maddeler

Sınıf 8: Aşındırıcı (korozif) maddeler (asit, kostik, boya çözücüleri)

Sınıf 9: Diğer tehlikeli maddeler (bataryalar, çevreye zararlı kimyasallar)

Her madde, tehlike türüne göre UN numarası ile tanımlanır ve bu numara araçta taşınan ürünün ADR evraklarında ve turuncu plakalarda bulunur.

TAŞIMA ÖNCESİ HAZIRLIKLAR VE GEREKLİ BELGELER

TIR sürücüsü yola çıkmadan önce mutlaka şu belgeleri kontrol etmelidir:

ADR Sürücü Sertifikası (SRC-5)
Taşıma Belgesi: Yükün UN numarası, sınıfı, ambalaj grubu ve miktarı yazmalıdır.
Güvenlik Bilgi Formu (MSDS): Maddenin özellikleri, riskleri ve acil durum talimatlarını içerir.
Araç Uygunluk Belgesi (ADR Uygunluk Belgesi)
Turuncu Plakalar ve Etiketler: Tehlike sınıfına göre doğru şekilde yerleştirilmiş olmalıdır.
Ekipman Kontrol Listesi: Yangın söndürücüler, kişisel koruyucu ekipmanlar, sızıntı kiti, fener, koni, gözlük vb. eksiksiz olmalıdır.

Sürücü, yüklemeden önce aracın genel güvenlik kontrolünü (lastik, fren, far, yakıt sızıntısı, spanzet durumu) yapmalı, yükleme planını incelemelidir.

YÜKLEME VE BOŞALTMA SÜRECİ

Yükleme ve boşaltma esnasında alınacak güvenlik önlemleri hayati önem taşır:

Motor kapalı olmalı, el freni çekilmeli ve araç sabitlenmelidir.
Yükleme alanı iyi havalandırılmış, kıvılcım ve ateş kaynaklarından uzak olmalıdır.
Topraklama yapılmalı, statik elektrik oluşumu engellenmelidir.
Uygun kişisel koruyucu donanım (KKD) kullanılmalıdır.
Sigara içilmemeli, cep telefonu kullanılmamalıdır.
Farklı sınıftaki maddeler birlikte taşınmamalıdır (ADR “birlikte yükleme yasağı”).
Yükleme tamamlandıktan sonra yük sabitleme (spanzet, takoz, zincir) mutlaka kontrol edilmelidir.

Boşaltma sırasında sızıntı, dökülme veya duman fark edilirse hemen işlem durdurulmalı, bölge izole edilmeli ve yetkililere haber verilmelidir.

PAKETLİ TEKLİKELİ YÜK OPERASYONLARINDA EMNİYET

Ambalajların istiflenmesinde;

Zemin düz olmalı, kaygan olmamalıdır.

İstifleme ekipmanının kg/yükseklik limitlerine uygun hareket edilmelidir.

Ambalajlar istiflemeye uygun olmalıdır.

Üst üste konulacak ambalajlar yapısal olarak uyumlu olmalıdır.

3 m den yüksek istif yapılmamalıdır.

İnsan ve ekipman trafiğinin fazla olduğu alanlarda yüksek istif yapılmamalıdır.

Ambalajların istiflenmesinde;

Ağır ambalajlar hafif ve dayanıksız ambalajlar üzerine istiflenmemelidir.

Ambalajlar birbiri üzerine kaymayacak, düşmeyecek şekilde yerleştirilmelidir.

Üste konulacak ambalajlar paletten ayrılıp düşmeyecek şekilde sabitlenmelidir.

Yapısal bütünlüğü bozulan ambalajlar istiflenemez ve sevk edilemez.

Ambalajlar paletlerin üzerine kaymayacak, düşmeyecek, hasarlanmayacak şekilde sabitlenmelidir.

Yükler palete sabitlenmelidir.

Tehlikeli yükler, tüm elemanları tam olan, kırıksız, çatlaksız paletler üzerinde sevk edilmelidir.

Yükler palet üzerine devrilmeyecek şekilde istiflenmelidir.

Yükler paletten taşmamalıdır.

Yük sabitleme yöntemi yeterli güçte olmalıdır.
Yüklerin sabitlenmesi YÜKLEYEN taraf sorumluluğudur.

Yük emniyeti sağlanmadan aracın tesisten çıkmasına izin verilmemelidir.

Yük Emniyeti
Taşıma esnasında yolun yapısı ve aracın manevraları sıvı yüklerin çalkalanmasına neden olur.

Bağlanmayan yükler, çalkalanma nedeniyle dengesini kaybedip devrilebilir, hasar görebilir, araca hasar verebilir, aracın dengesini bozup kazaya neden olabilir.

Yükleme emniyetinin sağlanması için araç veya konteynerde tehlikeli malların sabitlenmesine yönelik;

Kaydırmaz sabitleyiciler,

Hava yastıkları vb. ekipmanlar kullanılmalıdır.

Yükleme emniyetinin sağlanması için araç veya konteynerde tehlikeli malların sabitlenmesine yönelik;

Germe/bağlama kayışı (spanzet),

Kenar koruyucu,

Çelik köşebent,

Sarma veya kayış gibi kısıtlama mekanizmaları kullanılıyorsa, bunlar ambalajda hasara veya deformasyona neden olabilecek sıkılıkta uygulanmamalıdır.

Avrupa Kimyasal Taşıma Birliği (ECTA) tarafından önerilen minimum bağlama sayısı örnekleri

Spanzetlerin durumu sabitleme öncesinde kontrol edilmelidir.

Düğümlenerek bağlanmış, yıpranmış ve zayıflamış spanzetler kullanılmamalıdır.

Az sayıda ambalajın yüklenmesi durumunda yükler araca sabitlenmelidir.
Kısa mesafeler için bile sabitleme işlemi ihmal edilmemelidir.

Özellikle parsiyel yüklerde teslimat lokasyonlarına göre sıralı yükleme yapılmalı ve aralarda yükleme emniyeti önlemleri alınmalıdır.

Özellikle konteyner yüklemelerinde yüklerin arasında boşluk kalması önlenmeli, boşluklar mutlaka paletler, hava yastıkları vb. ile doldurulmalıdır.

Yüklemede doğru palet dizilimi seçilerek boşluk oluşumu azaltılabilir.

Güçlü paketler aşağı, hafif olan paketler yukarı koyulmalıdır.

Üstte kalan yüklerin güvenliği ara koruyucular ve ek sabitleme önlemleri ile yeterince sağlanmalıdır.

Gaz tüplerini sabitlenmeli ve dik tutulmalıdır.

Tüpler için dik durmalarını sağlayan özel paletler kullanılır.

Kapalı araçlar veya römorklar yerine açık araçlar veya römorklar tercih edilmelidir

Hasarlı ve deforme olmuş ambalajlar yüklenmemelidir.

Yükleme esnasında forkliftin ambalajlara hasar vermemesi için özen gösterilmelidir.

HATALI YÜKLEMEDEN KAYNAKLI

Paketli Yük Yükleme & Boşaltma

-Kişisel koruyucu donanımlar giyilmiş/takılmış olmalıdır.

Sigara, kıvılcım çıkaran ekipman/kıyafet, cep telefonu kullanılmaz.

-En az 2 adet yangın söndürme cihazı alanda hazır bulundurulur.

-Yükleme/boşaltma alanı yakınında döküntü kiti bulundurulmalıdır.

-Aracın boşaltma alanına/rampaya doğru şekilde yanaştığından emin olunmalıdır.

-Yükleme/boşaltma işlemi boyunca araç motoru durmuş, el freni çekili ve araç takozlanmış olmalıdır.

-Yükleme/boşaltma alanındaki diğer kişilerin forkliftten yeterli uzaklıkta olduğundan emin olunmalıdır.

-Yağış vb. olumsuz koşullarda ekipmanın kayması ve (riskli yüklerde) yüklerin ıslanmasına karşı önlem alınmalı veya yükleme/boşaltma işlemi durdurulmalıdır.

-Boşaltma yapılacak aracın yük bölmesi, yük devrilme riskine karşı dikkatlice açılmalıdır.

-Boşaltma esnasında yüklerde hasar/sızıntı fark edilirse operasyon durdurulmalı malzeme riskleri kontrol edildikten sonra iş güvenliği önlemleri alınarak boşaltma işlemi gerçekleştirilmelidir.

-Boşaltma sonrasında yük bölmesinde sızıntı/döküntü, tehlikeli madde kalıntısı olması durumunda malzemenin özelliğine göre temizlik sağlanmalıdır.

-Yükleme işlemine başlamadan önce ambalajlarda hasar/sızıntı kontrolü yapılmalıdır.

-Yükleme işlemine başlamadan önce yük bölmesinde yüklerin hasarlanmasına neden olabilecek çıkıntı/deformasyon olup olmadığı kontrol edilmelidir.

-Yükler devrilmeyecek ve kaymayacak şekilde paletlere ve yük bölmesine sabitlenmelidir.

🚛 EĞİTİM SONUNDA KAZANIMLAR

Bu eğitimi tamamlayan katılımcılar;

✅ Tehlikeli madde taşımacılığına ilişkin ADR kurallarını ve yasal gereklilikleri doğru şekilde anlayabilecek,
✅ Tehlikeli maddelerin sınıflarını, etiketlerini ve taşıma kodlarını ayırt edebilecek,
✅ Yükleme, ambalajlama ve sabitleme süreçlerinde güvenlik kurallarını uygulayabilecek,
✅ Taşıma belgelerini, araç uygunluklarını ve ekipman kontrollerini yapabilecek,
✅ Acil durumlarda (yangın, sızıntı, kaza) doğru müdahale adımlarını uygulayabilecek,
✅ Çevre ve insan sağlığına karşı riskleri tanıyıp önleyici tedbirler alabilecek,
✅ Sürücü olarak kendi sorumluluklarının bilincinde hareket edecek,
✅ Güvenli, yasal ve profesyonel taşımacılık kültürünü benimseyecektir.

BKM LOJİSTİK Tehlikeli Madde Taşımacılığı Eğitimini başarıyla tamamladığınız için teşekkür ederiz.
Bu eğitim, sadece bir yasal zorunluluk değil; aynı zamanda can güvenliği, çevre koruma ve profesyonel sorumluluk bilincidir.

Unutmayın:
Her tehlikeli madde taşıması, dikkat ve disiplin ister.
Bir anlık ihmal; hem sizin hem çevrenizdekilerin hayatını etkileyebilir.
Bu nedenle öğrendiklerinizi her zaman uygulayın,
her yüklemede güvenliği ilk sıraya koyun.

Güvenli sürüş, doğru uygulama ve sürekli farkındalık — işte profesyonel bir sürücünün üç temel kuralı.

TEHLİKELİ MADDE TAŞIMACILIĞI EĞİTİM SINAVI

Page updated

Google Sites