Assessment 2 Written Essay

ASSIGNMENT TWO; EXTENDED WRITTEN ARGUMENT.

TOPIC; EAA TE TURANGA O TE REO MAORI I RUNGA IA AKATOKAMANAVA.

Te karanga nei tetai korero;

“ ka akapeea koe e kite ei te ano nei koe ki ea, me kare koe I kite e, noea

mai koe”.

I roto I teia tata’anga, ka akamou au I toku manako ki runga I te turanga o te reo Maori Kuki Airani I Mauke. Ka araara atu au no runga I teia au tuanga manako. Ko te manako mua;

1. Te rito o te reo Maori i runga i te enua

2. Te inangaro o te tamariki I te taangaanga I te reo

3. Eaa tetai au ravenga I te akamaroiroi I te iti-tangata kia inangaro I te reo

TE RITO O TE REO I RUNGA I TE ENUA.

I teia ra, te taangaanga ia nei te reo Maori Kuki Airani ( Reo Mauke) i runga i te enua ko Akatokamanava i roto i te au tuanga tukeke i runga i te enua. Noatu e, te tupu nei teia, kare ra e akaieie ana te rito o te reo i te taangaanga ia anga, i roto i te tataanga e te araaraanga.

Ka akapakari au i toku manako ki runga i te au tamariki i teia ra. I te Apii Mauke, e reo Maori Kuki Airani ( reo Mauke) te reo e taangaanga ia ana i roto i te are apii, mei te Apii Potiki mai ki te mataiti toru. Me ano atu ki te au revera apii ki runga kua iti mai te patene e taangaanga ia ana te reo Maori ki roto i te are apii. Kua nui atu te patene reo Papaʻa, e taangaanga ia ana ki roto i te are apii.

Toku manako kia taangaanga ua ia rai te reo Maori i roto i te are apii, i te nuianga o te tuatau, me e puapii Maori koe. Ka matutu atu te marama e te kite o te tamariki me uri ia tetai apii ki roto i te reo Maori, me ka rauka oki. i reira ka akatano ei te tamariki i ta ratou i marama. Ko te reo Maori oki te reo mua i akarongo mua te tamariki, araara, tatau e te tātā. Kua irinaki au me taangaanga ia te reo Maori, ka matutu atu te marama o te tamariki, inara ko te au apii ua ka rauka i te uri ki te reo Maori no te mea i tetai au apii, kare a tatou pakau mei te reira rai (karoanga; pāti toroka).

Ka matutu katoa atu te taangaangaanga i te reo Maori me araara te ngutuare tangata ki roto i te reo Maori. Ko teia te ngai e akamatutu ia ei te tango o te reo Maori. Me araara te nga metua ki roto i te reo Maori, ka kite mai te au tamariki i te inangaro o te metua i te reo, ei akakite ki te au tamariki i te akaieie o te reo. Ka akaieie katoa me tata tua kapiti te metua ki te tamariki ki roto i te reo Maori, noatu ka ta ingoa ua te tamariki i ta ratou tutu. Ka rauka katoa i te tata i te ingoa pakau, ngai ki roto i te reo papaʻa, kia kite te tamariki i teia pakau e araara ia nei.

Ka umuumu katoa ia kia akamata ia tetai putuputuanga, kumiti no te eo Maori (Mauke) e te peu kia akamatutu me kare akaora mai i te au kupu e taangaanga ia ana i roto i tetai au peu, akaonoanga e rave ana tatou. Na teia kumiti oki e tauturu i te iti-tangata e pera katoa i te apiianga i te au tamariki kia kite ratou i te tataanga takiato korero i roto i te reo Maori, e tetai au karape ka umuumu ia ratou kia kite.

I roto i te oire, me taangaanga te au akaaere i to tatou reo ka kite te ititangata e, e inangaro katoa to te au akaaere i to tatou reo. Me ka araara ratou i tetai reo ke, kare ratou e riro mai ei karoanga na te iti-tangata i te taangaangaanga i te reo Maori.

No reira ka akapeea tatou i teia ra kia kore e ngaro to tatou reo, me kare te inuinu o te reo?. I toku manako, ka taui tatou i to tatou tu me kare manako no runga i to tatou reo. I teia ra e nui uatu rai te meitaki e kitea ia mai nei i te apii, te au ngai angaanga no runga i te taangaangaanga i te reo. Te akapakari ia nei te au poreti, kaveinga kia uri ia me kare tata ia ki roto i te reo Maori.

Me araara Maori tatou ka teitei to tatou turanga, ka kite ia mai rai e, e tamariki Kuki Airani Maori tatou. Na to tatou reo oki e akakite i te reira. No reira me kite koe koai koe, ka ngoie ua iakoe i te ano atu ki tetai ngai. na toou reo oki e akarangatira iakoe.

Te karanga nei oki tetai irava imene.

toku reo toku tango matutu

toku reo toku tango e taku Atu a

toku reo kia kore rava ia e ngaro

toku reo toku reo e reo Maori......