Przewodnik po zagadkach

Niżej znajdziesz instrukcje dotyczące rozwiązywania poszczególnych zagadek. Zalecamy wcześniejsze zagranie w grę w gronie znajomych lub w zespole biblioteki, aby zapoznać się z treścią gry i zagadkami, a także by przećwiczyć się w roli osoby moderującej.

Zagadka 1. Nagłówki

Cel

Zadanie polega na prawidłowym przyporządkowaniu karteczek z tekstami w celu odkrycia hasła.
 

Zasady 

Gracze przyporządkowują karteczki z nagłówkami artykułów z różnych mediów do odpowiadających im karteczek z opisami źródeł informacji. Po dopasowaniu wszystkich karteczek gracze wybierają po jednej literze z każdego nagłówka i układają 8-literowe hasło, które jest rozwiązaniem tej zagadki. Na każdej karcie z nagłówkiem jedna litera jest zaznaczona kolorem , który odpowiada kolorowi pinezki znajdującej się na karteczce z opisem źródła informacji. Pierwsza pinezka jest pomarańczowa, a litera zaznaczona na pomarańczowo w pasującym nagłówku to „m”, więc pierwszą litera hasła jest „m”. I tak dalej.

Średni czas

10 minut
 

Wskazówki

• Litera na każdej karteczce z nagłówkiem jest zaznaczona tym samym kolorem co pinezka.

• Jeśli osoby utkną, możesz im pomóc w rozróżnieniu poszczególnych źródeł informacji (np. jakie treści są publikowane na stronie instytucji rządowej, jaki język jest tam używany itp.). 

• Dyskusja po grze może być również okazją do zapoznania graczy z terminami dotyczącymi mediów, które mogą nie być im znane (np. „sygnalista”, „recykling treści” itp.).
  
  

Rozwiązanie

→ Hasło to: MYŚLENIE

Cel edukacyjny (do dyskusji)

Zjawisko błędu potwierdzenia powoduje, że większość osób zwraca szczególną uwagę na nagłówki o negatywnej treści. W rzeczywistości nagłówki przedstawiają złożony obraz rzeczywistości. Niektóre wywołują wrażenie, że z produktem wszystko jest w porządku, inne wręcz przeciwnie. Aby wyrobić sobie opinię na jakiś temat, trzeba przeczytać znacznie więcej niż tylko nagłówki.

Zagadka 2. Wykresy

Cel

Przyporządkowanie wykresów do odpowiadających im opisów.

Zasady 

Gracze muszą odnaleźć cztery wykresy rozmieszczone w sali (np. przyklejone na ścianie). Każdy wykres zawiera jakiś błąd lub pokazuje jakąś technikę manipulacji danymi (np. jedna z osi wykresu jest odwrócona). Informacje o błędach znajdują się na kartkach z instrukcjami, co należy zrobić, by odkryć hasło.

Średni czas

8 minut

Wskazówki

• Zazwyczaj gracze rozwiązują tę zagadkę bez podpowiedzi. Jeśli jakaś  drużyna utknie, można zasugerować przyjrzenie się któremuś elementowi wykresu, np. osi. 

• Najtrudniejszy wykres przedstawia zsumowane dane. 

• Być może trzeba będzie wyjaśnić graczom takie terminy jak „ścięty”, „skumulowany” czy „skrócony”.
  
  

Rozwiązanie

→ Hasło to: INFORMACJA

Cel edukacyjny (do dyskusji)

Wykresy z błędami pokazują nieprawdziwe dane o euforigenie, co sugeruje, że produkt nie powinien trafić na rynek, bo może być szkodliwy. Gdyby tych błędów nie było, z zaprezentowanych danych wynikałoby coś zupełnie innego, czyli:

• Koszty inwestycji w rzeczywistości maleją, a nie rosną (wykres odwrócony).

• Skutki uboczne w przypadku euforigenu nie różnią się znacząco od tych występujących przy stosowaniu innych produktów (wykres słupkowy).

• Korzyści ze stosowania produktu są znacznie większe (wykres kołowy).

• Liczba osób rezygnujących ze stosowania jest w kolejnych miesiącach podobna, a nie coraz większa (wykres danych zsumowanych).

Zagadka 3. Twarze

Cel

Odgadnięcie, które zdjęcia przedstawiają prawdziwych ludzi, a które są obrazami wygenerowanymi komputerowo.

Zasady 

Gracze przeglądają kolejne zdjęcia i oceniają, czy dane zdjęcie przedstawia prawdziwą osobę (1), czy jest to obraz wygenerowany przez bota (0). Prawidłowa sekwencja zer i jedynek tworzy hasło.

Wersje

Na tej stronie znajduje się nowa wersja zagadki, krótsza od oryginalnej. Jeśli interesuje Cię stara, dłuższa wersja, napisz do nas na adres: lokisloop@uw.edu.

Rozwiązanie

→ Hasło to: MYŚLEĆ

Średni czas

5-15 minut, zależnie od wersji zagadki

Wskazówki

• Z rozwiązaniem tej zagadki gracze mają największe trudności. Jest to zamierzone: zależy nam na tym, by uświadomili sobie, jak trudne jest rozpoznanie wygenerowanych zdjęć ludzi. Jeśli zadanie okaże się zbyt frustrujące, możesz podać wskazówkę, mówiąc np. „macie jedno nieprawdziwe zdjęcie” lub „przyjrzyjcie się bliżej zdjęciu X”.

Cel edukacyjny (do dyskusji)

W założeniu jest to najtrudniejsza zagadka, która ma uświadomić młodym, że w dzisiejszej cyfrowej rzeczywistości rozpoznawanie fałszywych obrazów jest już niemal niemożliwe, zwłaszcza jeśli zostały one wygenerowane za pomocą zaawansowanych narzędzi sztucznej inteligencji. Wniosek jest taki, że potrzebujemy innych sposobów na to, by ustalać, co jest prawdziwe, a co nie. Nie możemy już wierzyć naszym zmysłom.

Odpowiedź: 010011 = myśleć

Koperta nr 1. Hasła

Cel

Przejście do następnego etapy gry, tzn. otrzymanie materiałów z kolejną zagadką (koperta nr 2).

Zasady 

Drużyny zapisują trzy hasła (odpowiedzi) z poprzednich zagadek i przekazują je osobie prowadzącej, która sprawdza, czy hasła są poprawne. Jeśli tak, otrzymują kopertę z materiałami do kolejnej zagadki.

Średni czas

30 sekund

Wskazówka

• Jeśli jakaś odpowiedź jest nieprawidłowa, powiedz graczom, którą zagadkę muszą rozwiązać ponownie, aby móc przejść dalej.
  
  

→ Prawidłowe hasła: MYŚLENIE, INFORMACJA, MYŚLEĆ

Zagadka 4. Emotki

Cel

Ustalenie, która osoba spośród influencerów ma największy zasięg.

Zasady 

Aby ustalić, jaka cyfra odpowiada danej emotce, gracze muszą najpierw rozwiązać równania matematyczne. Następnie przyporządkowują cyfry emotkom widocznym pod zdjęciem influencerek i influencerów. Najwyższa liczba wskaże, która osoba ma najwięcej reakcji (największy zasięg). 

Średni czas

8 minut

Wskazówki

• Często gracze odkrywają, że emotka mrugającej buźki to „1” (1 x 1 = 1). Jeśli będzie to przeszkodą, być może trzeba będzie podpowiedzieć im, że inna cyfra tu również pasuje.

• Jedyną cyfrą, która nie została wykorzystana w równaniach, lecz pojawia się pod zdjęciami, jest cyfra 9.

• Numery pod zdjęciami nie powtarzają się.
  
  

Rozwiązanie

→ Hasło to: 9817 

Cel edukacyjny (do dyskusji)

W założeniu jest to po prostu zabawna łamigłówka, która uzupełnia fabułę gry.

Koperta nr 2. Adres strony z filmem

Cel

Uzyskanie adresu URL filmu.
 

Zasady 

Gracze wykorzystują odgadnięte hasło z zagadki z emotkami (9817) i wpisują je na stronie internetowej, na którą wchodzą po zeskanowaniu kodu QR. Na stronie znajduje się film.

Po obejrzeniu filmu muszą nacisnąć przycisk „udostępnij” – wówczas pojawi się animacja, która pokazuje, jak film staje się viralem. I tu następuje zwrot akcji: pojawia się komunikat o tym, że udostępniony film to deepfake. W tym momencie gracze zdają sobie sprawę, że zostali oszukani.

Wiadomość zawiera hasło, które służy do tego, by otrzymać materiały do ostatniej zagadki. Gracze muszą podać hasło ustnie osobie prowadzącej grę. Jeśli hasło jest poprawne, osoba prowadząca przekazuje im kopertę z materiałami do zagadki.

Średni czas

1 minuta

Wskazówka

• Link do filmu jest tutaj: this video. W przypadku problemów technicznych ze skanowaniem kodu QR, przekaż graczom ten link.
  
  

Rozwiązanie

→ Prawidłowy adres URL: https://lokisloop.org/games/pl-euphorigen-code/   

→ Prawidłowe hasło: VIRAL

Zagadka 5. Odtwarzanie dróg

Cel

Ustalenie, w jaki sposób rozprzestrzeniło się fałszywe nagranie, aby można było naprawić wyrządzone szkody.

Zasady 

Na podstawie opisów pięciu historii gracze odtwarzają drogi, jakie przebył film rozprzestrzeniający się w sieci. Każda droga ma kształt jednej litery. Pięć liter odpowiadających kolejnym historiom tworzy hasło.  

Średni czas

7 minut

Wskazówka

• Jeśli gracze mają trudności, można im doradzić, aby skupili się na jednej drodze na raz. Mogą również narysować sobie drogi ołówkiem.
  
  

Rozwiązanie

→ Hasło to: MEDIA 

Cel edukacyjny (do dyskusji)

Rozwiązanie tej zagadki zazwyczaj okazuje się łatwe. Ale czy byłoby takie w rzeczywistości? Czy naprawdę można wyśledzić i usunąć informacje, które już zaczęły krążyć w sieci? 

Podczas dyskusji gracze zazwyczaj stwierdzają, że jest to nierealne. Nasuwa się wniosek, że jeśli chcemy coś udostępnić innym, warto się nad tym dobrze zastanowić. 

Koperta nr 3. Prawdziwy film

Cel

Uzyskanie dostępu do prawdziwego filmu i otrzymanie hasła kończącego grę.

Zasady 

Gracze wykorzystują hasło z poprzedniej zagadki (MEDIA) i wprowadzają je na stronie internetowej, na którą wchodzą po zeskanowaniu kodu QR. 

Po obejrzeniu i udostępnieniu prawdziwego filmu otworzy się strona z gratulacjami oraz hasłem kończącym grę. Hasło (wraz z nazwą drużyny) należy zapisać na karcie otrzymanej z materiałami.

Kiedy gracz przekaże Ci kartę z hasłem oraz nazwą swojej drużyny, zapisz na tej karcie czas ukończenia zadania i zachowaj ją. Podczas dyskusji możesz ogłosić, która drużyna najszybciej ukończyła grę.

Średni czas

1 minuta

Rozwiązanie

→ Adres URL prawdziwego filmu: https://lokisloop.org/games/pl-euphorigen-pass/  

→ Hasło kończące grę: KRYTYCZNE MYŚLENIE