Den wech te Roeme


Een multimediale visualisatie van een laat-middeleeuwse 

routebeschrijving van Parijs naar Rome


Tekst:


[22] Den wech te Roeme, uit: Het Geraardsbergse handschrift

Hs. Brussel, Koninklijke Bibliotheek Albert I, 837-845

Diplomatische editie bezorgd door Marie-José Govers e.a.

met een codicologische beschrijving door Hans Kienhorst

Hilversum 1994, p. 56-59.

Middeleeuwse Verzamelhandschriften uit de Nederlanden I.

 

 

[Afbeelding van het begin van de tekst]


Van parijs         te prouins .xx. milen

                           te troyen .xvi. milen

                           te mussy leuesque .x. milen

                           ter pertieren .xiij. milen

                           te digoen .x. milen

Van daer           te ausonne .vij. milen

                           te salins .xij. milen

                           te beauchastel .xiij. milen

cite                     te losanne .xiiij. milen

                           te orcheses .xvij. milen

                           te saint remi .ix. milen

 

Van daer           te oste .iiij. milen

                           te chambert .xij. milen

 

Somme.clvi. milen

 

Hier beghinnen die lombaertse milen

 

                            te saint pion .vi. milen

                            te berie .viij. milen

                            te vingofre .ij. milen

                            te montgos .vij. milen

                            te periance .v. milen

                            te labence .iiij. milen

                            te borrez .xij. milen

                            te greansain .xv. milen

                            te melanen .xv. milen

                            te merignen .x. milen

                            te lode .x. milen                           cite

Van daar            te plaisance .xx. milen                cite

                            te florenchen .xij. milen              cite

                            te sente denijs weghe van milen

                            te fourneuf .xij. milen

                            te breseul .xx. milen

                            te pont a tresmon .xij. milen

                            te belles .xij. milen

                            te stophe v milen

                            te la blanche .x. milen

                            te prestre sainte .x. milen

                            te pise .xx. milen                         cite

                            te saint mignant .xx. milen

                            te florentijn .vij. milen

 

                            te longue bonne .x. milen

                            te saint la vieille .xij. milen

                            te bon courant .viij. milen           cite

                            te saint triquen .vi. milen

                            te brigole .vi. milen

                            te radigose .vij. milen

                            te aigue pendant .xi. milen

Van daer            te saint loureins .v. milen

                            te montflascon .ix. milen

                            te viterbe .viij. milen

                            te soustre .iiij. milen

                            te mont rose .iiij. milen                cite

                            te zenson .viij. milen

                            te roeme .xij. milen                       cite

 

Somme.iij.C .iiij.XX lombaertse milen

Route:

Om onderstaande links te kunnen volgen dient Google Earth geïnstalleerd te zijn. Dit programma kan kosteloos gedownload worden door op deze link te klikken.


1. Van parijs te prouins .xx. milen: Paris --> Provins 20 mijlen (Google Earth 95 km.)

2. te troyen .xvi. milen: Provins --> Troyes 16 mijlen (Google Earth 71 km.)

3. te mussy leuesque .x. milen: Troyes --> Mussy-sur-Seine 10 mijlen (Google Earth 52 km.)

4. ter pertieren .xiij. milen: Mussy-sur-Seine --> Poiseul-la-Ville-et-Laperrière? 13 mijlen (Google Earth 54 km.)

5. te digoen .x. milen: Poiseul-la-Ville-et-Laperrière --> Dijon 10 mijlen (Google Earth 46 km.)

6. Van daer te ausonne .vij. milen: Dijon --> Auxonne 7 mijlen (Google Earth 35 km.)

7. te salins .xij. milen: Auxonne --> Salins-les-Bains 12 mijlen (Google Earth 61 km.)

8. te beauchastel .xiij. milen: Salins-les-Bains --> ?

9. te losanne .xiiij. milen: Salins-les-Bains --> Lausanne 27 mijlen (Google Earth 105 km.)

10. te orcheses .xvij. milen: Lausanne --> Orsières 17 mijlen (Google Earth 91km.)

11. te saint remi .ix. milen: Orsières --> Saint-Rhemy-En-Bosses 9 mijlen (Google Earth 37 km.)

12. Van daer te oste .iiij. milen: Saint-Rhemy-En-Bosses --> Aosta 4 mijlen (Google Earth 23 km.)

13. te chambert .xij. milen: Aosta --> Carema? 12 mijlen (Google Earth 53 km.)

14. Somme .clvi. milen: Totaal 156 mijlen.

15. Hier beghinnen de lombaertse milen

16. Van daar te saint pion .vi. milen: 

17. te berie .viij. milen

18. te vingofre .ij. milen:

19. te montgos .vij. milen:

20. te periance .v. milen

21. te labence .iiij. milen:

22. te borrez .xij. milen: ? -> Buronzo ? (Google Earth ? km.) 

23. te greansain .xv. milen: Buronzo ? --> Gerenzano ? 15 mijlen (Google Earth 84 km.) 

24. te melanen .xv. milen: Gerenzano --> Milano 15 mijlen (Google Earth 29 km.)

25. te merignen .x. milen: Milano --> Melegnano 10 mijlen (Google Earth 21 km.)

26. te lode .x. milen: Melegnano --> Lodi 10 mijlen (Google Earth 17 km.) 

27. te plaisance .xx. milen: Lodi --> Piacenza 20 mijlen (Google Earth 43 km.)

28. te florenchen .xij. milen: Piacenza --> Fiorenzuola d'Arda 12 mijlen (Google Earth 29 km.)

29. te sente denijs weghe .viij. milen: Fiorenzuola d'Arda --> Fidenza 8 mijlen (Google Earth 15 km.) 

30. te fourneuf .xij. milen: Fidenza --> Fornovo di Taro 12 mijlen (Google Earth 32 km.)

31. te breseul .xx. milen: Fornovo di Taro --> Berceto 20 mijlen (Google Earth 35 km.)

32. te pont a tresmon .xij. milen: Berceto --> Pontremoli 12 mijlen (Google Earth 32 km.)

33. te belles .xij. milen: Pontremoli --> Aulla 12 mijlen (Google Earth 23 km.)

34. te stophe v milen: Aulla --> Santo Stefano di Magra 5 mijlen (Google Earth 7,7 km.)

35. te la blanche .x. milen: Santo Stefano di Magra --> Ameglia 10 mijlen (Google Earth 14 km.)

36. te prestre sainte .x. milen: Ameglia --> Pietrasanta 10 mijlen (Google Earth 30 km.)

37. te pise .xx. milen: Pietrasanta --> Pisa 20 mijlen (Google Earth 45 km.)

38. te saint mignant .xx. milen: Pisa --> San Miniato 20 mijlen (Google Earth 48 km.)

39. te florentijn .vij. milen: San Miniato --> Castelfiorentino 7 mijlen (Google Earth 16 km.)

40. Van daer te longue bonne .x. milen: Castelfiorentino --> Poggibonsi 10 mijlen (Google Earth km.)

41. te saint la vieille .xij. milen: Poggibonsi --> Siena 12 mijlen (Google Earth 29 km.)

42. te bon courant .viij. milen: Siena --> Buonconvento 8 mijlen (Google Earth 30 km.)

43. te saint triquen .vi. milen: Buonconvento --> San Quirico d'Orcia 6 mijlen (Google Earth 17 km.)

44. te brigole .vi. milen: van San Quirico d'Orcia --> Le Briccole [Abricula] 6 mijlen (geen Google Earth locatie)

45. te radigose .vij. milen: van Le Briccole --> Radicofani 7 mijlen (Google Earth: San Quiriquo -> Radicofani 29 km.)

46. te aigue pendant .xi. milen: Radicofani --> Acquapendente 11 mijlen (Google Earth 28 km.)

47. te saint loureins .v. milen: Acquapendente --> San Lorenzo Nuovo 5 mijlen (Google Earth 8 km.)

48. te montflascon .ix. milen: San Lorenzo Nuovo --> Montefiascone 9 mijlen (Google Earth 27 km.)

49. te viterbe .viij. milen: Montefiascone --> Viterbo 8 mijlen (Google Earth 17 km.)

50. te soustre .iiij. milen: Viterbo --> Sutri 4 mijlen (Google Earth 28 km.)

51. te mont rose .iiij. milen: Sutri --> Monterosi 4 mijlen (Google Earth 10 km.)

52. te zenson .viij. milen: Monterosi --> Cesano 8 mijlen (Google Earth 17 km.)

53. te roeme .xij. milen: Cesano --> Roma 12 mijlen (Google Earth 35 km.)

54. Somme .iij.C .iiij.XX lombaertse milen: Totaal 380 mijlen.


Samenvatting:

De weg van Parijs naar Rome volgt de loop van de rivier de Seine stroomopwaarts. Daarna gaat het dwars door de Bourgogne richting het Jura gebergte, over de Grote Sint Bernard pas naar Lausanne. Vandaar gaat het via Aosta naar Milaan en Piacenza. Dit deel van de route wijkt daarmee af van de Via Francigena die Milaan links laat liggen en vanaf Aosta via Pontey, Ivrea, Santhià, Vercelli, Tromello, Pavia Santa Cristina, Corte Sant'Andrea naar Piacenza voert. Daarna wordt de Via Emilia gevolgd. Ter hoogte van Noceto wordt afgeslagen naar de Via Aurelia, en vanaf Arezzo wordt de Via Cassia gevolgd die in Rome eindigt.


Commentaar:

14: Volgens Google Earth is de afstand van Parijs naar Carema 719 km. Dat betekent een gemiddelde van 4,6 km. per middeleeuwse mijl (een middeleeuwse mijl is geen Romeinse mijl: 1000 passen, maar één uur gaans).

 

Tekstkritiek:

14: De som van het aantal mijlen bedraagt niet 156 maar 157. 

50: De afstand tussen Viterbo en Sutri is niet 4 maar 14 mijl. Als de Via Cassia gevolgd wordt (en niet de autosnelweg), is de afstand volgens Google Earth 34 km.

54: De som van het aantal mijlen bedraagt niet 380 maar 363 Lombardse mijlen.

 

Literatuur en links: 

- Joseph Bédier, 'Les chansons des gestes et les routes d'Italie', in: idem, Les légendes épiques. Recherches sur la formation des chansons de geste. Vol. II, Paris 1908, p. 137-278. 

- Marcel Francon, 'Les itinéraires d'Italie et Gargantua': http://links.jstor.org/sici?sici=0021-3020(194906)26%3A2%3C141%3ALIDEG%3E2.0.CO%3B2-F 

- Vicipaedia Libera Encyclopaedia: Via francigena [Zie ook de anderstalige Wikipedia's]: http://la.wikipedia.org/wiki/Via_Francigena