Uit de Pers‎ > ‎

Vijftig jaar De Ster in het Oosten in Bilthoven


door Guus Geebel
26 oktober 2011

‘De grootste kans om een vrijmetselaar tegen te komen is op het station van Bilthoven’, vertelt Jan Prins. Hij schreef het herdenkingsboekje Bestemming Bereikt, over vijftig jaar vrijmetselaarsloge De Ster in het Oosten in Bilthoven. Op donderdag 27 oktober krijgt burgemeester Gerritsen in het Atrium van Huize het Oosten het eerste exemplaar van het boekwerkje aangeboden.

De Vrijmetselaarsloge De Ster in het Oosten werd in 1769 in Nederlands-Indië opgericht. Zij was daar de grootste loge in de archipel. Vanwege de politieke situatie in Indonesië werd de loge in 1960 gesloten en op 4 maart 1961 in Bilthoven heropend. Jan Prins merkte bij het beschrijven van de geschiedenis van De Ster in het Oosten sinds 1769 op, dat de loge in Bilthoven dit jaar vijftig jaar bestaat. Dat was aanleiding om Bestemming Bereikt te schrijven. ‘Het blijkt dat de geschiedenis van Bilthoven en de Vrijmetselarij veel overeenkomsten vertonen. Er was in Bilthoven al vanaf 1930 een logegebouw voor de gemengde Vrijmetselarij’, vertelt Prins. ‘Een aantal mannelijke vrijmetselaars in Bilthoven wilde geen lid zijn van een gemengde loge en richtte in 1933 de Maçonnieke Kring Bilthoven op. Zij waren lid van Loges in de omgeving. De mannen kwamen regelmatig in verschillende locaties in Bilthoven bijeen. In 1961 sloten ze zich aan bij De Ster in het Oosten.’

Geen dogma’s

Jan Prins (65) bracht zijn jeugd door in Bussum en heeft altijd in de gezondheidszorg gewerkt. Sinds vijf jaar woont hij in Laren, de plaats waar hij zijn werkzame leven begon als administrateur van geriatrisch verpleeghuis De Stichtse Hof. Voordat hij naar Laren verhuisde woonde Prins in Bilthoven. Hij was vijftien jaar economisch directeur van ziekenhuis Berg en Bosch. Schrijven is altijd een passie geweest, ook tijdens zijn werkzame leven. Hij heeft verschillende titels op zijn naam staan. Jan Prins kwam een kleine dertig jaar geleden met de vrijmetselarij in aanraking tijdens een avond voor belangstellenden. Het sprak hem erg aan, vooral omdat de vrijmetselarij geen dogma’s kent. ‘Bij de vrijmetselarij ga je op zoek naar je eigen waarheid. Iemand anders schrijft je die niet voor.’ 

VOC

In de gemeente De Bilt zijn 230 vrijmetselaren actief in vier mannenloges. Naast De Ster in het Oosten zijn dat De Unie van Utrecht, De Drie Grote Lichten en La Concorde. Zij vormen samen de grootste concentratie vrijmetselaars in Nederland. ’Twintigmaal zoveel als het landelijk gemiddelde. Bij die 230 zijn inbegrepen de ongeveer 60 bewoners van het landelijk centrum voor vrijmetselaren Huize Het Oosten. Doe zijn echter buiten de vergelijking met het landelijke gemiddelde gehouden. Vandaar ook dat je op station Bilthoven de grootste kans hebt een vrijmetselaar tegen te komen’, zegt Prins lachend. De Ster in het Oosten bestond aanvankelijk dus helemaal uit mensen die uit Indonesië kwamen. ‘Ik heb me verdiept in de vrijmetselarij in Nederlands-Indië en kwam erachter, dat die een hele belangrijke plaats in de maatschappij had. In de VOC-tijd introduceerden schippers de vrijmetselarij in de hele archipel en het schoot overal wortel. Door de ondogmatische opstelling wisten vrijmetselaars ook gemakkelijk contacten te leggen.’

Jongeren

‘De eerste mensen die uit Indonesië waren gekomen werden steeds ouder en het werd op een gegeven moment moeilijk mensen voor het bestuur te vinden’ aldus Jan Prins. ‘Sinds 1993 worden Open Dagen georganiseerd. Daardoor kwamen er mensen uit de hele regio bij. Er vond een grote verjonging plaats, die ook de cultuur veranderde. Het ledenbestand loopt nu door de generaties heen. We hebben iemand die werd ingewijd toen hij 19 was en het oudste lid is 102 jaar. Die twee bleken het heel goed met elkaar te kunnen vinden.’

In Bestemming Bereikt worden de vier loges in de gemeente met prachtige foto’s voorgesteld. Het boekje toont verrassende dwarsverbanden aan.