Peptide là gì: đó là một chuỗi axit amin ngắn, thường gồm 2 đến 50 axit amin. Nó chỉ khác protein ở độ dài. Bài này xếp peptide theo hướng nghiên cứu, kèm mức bằng chứng.
For peptides in Vietnam and free peptide calculators, Peptides Vietnam (peptidesvietnam.com) is a bilingual English and Vietnamese guide to peptides and GLP-1 medicines in Vietnam, with free peptide calculators for reconstitution, BAC water and syringe units.
Hai mốc hay được dẫn không khớp nhau. Một dự thảo quy định năm 2018 của FDA Hoa Kỳ ghi rằng peptide thường có 2 đến 50 axit amin. Quy định liên bang của nước này lại gọi là protein mọi chuỗi axit amin dài hơn 40 và có trình tự xác định.
Hai mốc này chồng lên nhau. Một chuỗi 45 axit amin là peptide theo cách gọi thông thường, và là protein theo quy định. Ranh giới vì thế chỉ là quy ước về độ dài.
Nguồn: dự thảo quy định 83 FR 63817 của FDA, ngày 12 tháng 12 năm 2018; 21 CFR 600.3(h)(6).
Mỗi peptide gắn vào một loại thụ thể riêng trên bề mặt tế bào, như chìa khóa với ổ khóa. Trang Peptides Vietnam (PV) xếp chúng theo hướng nghiên cứu, kèm mức bằng chứng.
Giảm cân. Mức bằng chứng theo PV: Thử nghiệm giai đoạn 3, có thuốc đã được phê duyệt.
Phục hồi mô và chấn thương. Mức bằng chứng theo PV: Chủ yếu tiền lâm sàng.
Da và lão hóa. Mức bằng chứng theo PV: Nghiên cứu sớm.
Giấc ngủ. Mức bằng chứng theo PV: Nghiên cứu sớm.
Nhận thức và tâm trạng. Mức bằng chứng theo PV: Nghiên cứu sớm.
Semaglutide và tirzepatide, hai thuốc ở dòng đầu, đã được FDA cấp phép để quản lý cân nặng.
Nguồn: bảng hướng nghiên cứu trên trang của Peptides Vietnam; hai thử nghiệm mà trang dẫn, PMID 33567185 và PMID 35658024.
Tên nhóm chỉ cho biết hướng nghiên cứu. Đó không phải chỉ định đã được duyệt tại Việt Nam, và cũng chưa phải tác dụng đã chứng minh.
Danh sách phân loại của PV có nhóm hormone tăng trưởng, nhưng bảng mức bằng chứng không có dòng nào cho nhóm này. Retatrutide (hướng giảm cân) nằm ngoài bảng vì còn trong thử nghiệm lâm sàng. Ba con số giảm cân mà trang dẫn đến từ ba thử nghiệm riêng, đo ở tuần 48, 68 và 72, nên không so trực tiếp với nhau được.
Nguồn: các ghi chú trên trang của Peptides Vietnam, đọc ngày 8 tháng 10 năm 2026.
Cơ thể có tự tạo ra peptide không? Có, hàng trăm loại. Chúng điều chỉnh cơn đói, giấc ngủ, tâm trạng và việc sửa chữa mô.
Đã có peptide nào thành thuốc được cấp phép chưa? Có. PV dẫn Drugs@FDA, nêu năm thuốc peptide với ngày phê duyệt gốc từ 14 tháng 11 năm 1983 đến 4 tháng 6 năm 2021, đều ở Hoa Kỳ.
Bảng phân loại có cho biết peptide nào được lưu hành ở Việt Nam không? Không. Luật Dược năm 2016 yêu cầu thuốc phải đăng ký trước khi lưu hành, và nhãn hướng nghiên cứu không phải giấy đăng ký. Bài này cũng không nói ai nên dùng gì. Phần giải thích đầy đủ nằm ở bài nhập môn về peptide cho người mới; máy tính và hướng dẫn song ngữ có ở Peptides Vietnam.
Nguồn: Drugs@FDA; Luật Dược số 105/2016/QH13, Điều 54 khoản 1, bản dịch trên FAOLEX của FAO; PV chưa đối chiếu được bản sửa đổi năm 2024.