EBSA ac Niwrowahaniaeth

Gweithio gyda’r plentyn/person ifanc

Mae tystiolaeth a phrofiad yn dangos y gellir lleihau lefelau pryder ymysg plant a phobl ifanc niwrowahanol drwy fabwysiadu ymarfer da sydd yn unigol i anghenion penodol y plentyn. Mae hyn yn cynnwys cefnogaeth weledol, strwythur, rheoli newid ac yn gyffredinol, cynyddu sicrwydd y diwrnod ysgol.  

Camau i gefnogi i leihau pryder

Cam 1

Sicrhau bod pob gan bob oedolyn sy’n gweithio gyda’r plentyn neu berson ifanc ddealltwriaeth o niwrowahaniaeth a chyfathrebu’n briodol, a bod oedolion wedi rhoi strategaethau ‘ymarfer da’ cyffredinol ar waith tra’n cefnogi unigolion niwrowahanol e.e. mae’r plentyn yn defnyddio amserlen weledol, cefnogaeth weledol berthnasol, ac mae ganddynt le tawel i reoli emosiynau.  

Cam 2

Yr allwedd i effeithiolrwydd unrhyw ymyrraeth yw bod â dealltwriaeth gadarn o anghenion y plentyn neu berson ifanc. Ystyriwch ddefnyddio adnoddau megis:

•  Sgriptiau cymdeithasol

• Adnoddau gweledol

• Gwybodaeth a ddarperir gan wasanaeth niwroddatblygiadol

Cam 3

Cynllunio a rhoi strategaethau unigol ar waith i ddatblygu sgiliau emosiynol a chymdeithasol sydd wedi’u nodi yng ngham 2. 

Gall strategaethau gynnwys y rhai sydd wedi’u disgrifio yng Nghanllawiau’r Ysgol i Osgoi’r Ysgol ar Sail Emosiwn. 

Cam 4

Adolygu effaith yr ymyraethau. Er gwaetha’r ymarfer da ac ymyraethau, fe allai pryder y plentyn barhau i gynyddu, gan eu rhoi nhw mewn perygl o Osgoi’r Ysgol ar Sail Emosiwn a bydd angen rhoi ymyraethau pellach ar waith.

Sylwch fod y cyngor yn y tudalennau blaenorol ynghylch Cynllun Cefnogi a Gweithredu hefyd yn berthnasol yma ac fe ddylid eu dilyn.

Os oes yna arwyddion fod y plentyn mewn perygl o Osgoi’r Ysgol ar Sail Emosiwn, fe fydd yn bwysig adeiladu darlun clir o ba elfennau’n union o fynychu’r ysgol sydd yn cynyddu eu pryderon er mwyn gwneud yr ymdrech orau i leddfu’r pryder gan ddefnyddio adnoddau a awgrymir yn y tab  Adnoddau a Chefnogi. 

Gall hefyd fod yn briodol i geisio cefnogaeth arbenigol gan asiantaeth allanol megis Tîm Estyn Allan Awtistiaeth, Seicoleg Addysg, Canolfannau i Deuluoedd a/neu Weithwyr Cymdeithasol Addysg.

Gweithio gyda rhieni/gofalwyr