เรื่องที่4 การประกอบอาชีพในภูมิภาค 5 ทวีป

เรื่องที่ 4 การประกอบอาชีพในภูมิภาค 5 ทวีป ภูมิภาคของโลกประกอบดวย 5 ทวีป ไดแก เอเชีย อเมริกา ยุโรป ออสเตรเลีย แอฟริกา ซึ่งในแตละภูมิภาคจะมีลักษะการประกอบอาชีพที่แตกตางกัน เพราะมีความแตกตางกัน ทางสภาพบริบทของพื้นที่ ไดแก ทรัพยากรธรรมชาติและพื้นที่ ลักษณะภูมิอากาศ ภูมิประเทศ ศิลปะ วัฒนธรรม ประเพณี วิถีชีวิตและการดํารงชีวิตของประชาชน ดังนั้นในการประกอบอาชีพ ผูประกอบการจําเปนตองเขาใจในความแตกตางของสภาพบริบทของพื้นที่ดังกลาว เพราะใน อนาคต การติดตอทางการคาจะสามารถเชื่อมโยงติดตอซื้อขายไดอยางไมมีขอบเขตจํากัด ความแตกตางของลักษณะงานอาชีพในแตละภูมิภาค มีรายละเอียดดังนี้

ภูมิภาคเอเชีย สวนใหญของประเทศในภูมิภาคเอเชีย ประกอบอาชีพเกษตรกรรม เปนหลัก ไดแก การปลูกพืช การเลี้ยงสัตว การประมง ปาไม รวมถึงงานอาชีพทางดานเหมืองแร และ อุตสาหกรรมดวย โดยในแตละอาชีพที่ประกอบการในภูมิภาคเอเชีย มีลักษณะการประกอบอาชีพ ดังนี้

การปลูกพืช เปนอาชีพเกษตรกรรมที่ประชาชนสวนใหญในแตละประเทศของ ภูมิภาคเอเชียดําเนินการประกอบเปนอาชีพ แตมีความแตกตางกันไปตามลักษณะภูมิอากาศ ภูมิประเทศ และการดํารงชีวิตของประชากร โดยประเทศในเขตพื้นที่ราบที่มีปริมาณฝนเพียงพอ และประชากรอาศัยอยูอยางหนาแนน จะมีการดําเนินการประกอบอาชีพการปลูกพืชเพื่อเลี้ยงตนเอง แตในเขตพื้นที่ที่มีภูมิอากาศแบบปาดิบชื้น มีประชากรอยูบางเบา จะประกอบอาชีพเกษตรกรรม ปลูกพืชแบบเลื่อนลอย ทั้งนี้ ในพื้นที่ที่เปนทุงหญามีระบบชลประทาน สวนใหญจะประกอบอาชีพ ปลูกพืชพรอมการเลี้ยงสัตว โดยพื้นที่ใดของประเทศที่อยูในเขตอากาศหนาว เขตทะเลทราย และ เขตภูเขา จะเปนพื้นที่ที่ไมสามารถประกอบอาชีพเกษตรกรรมปลูกพืชได สําหรับพืชเศรษฐกิจที่สําคัญนิยมปลูกในประเทศของภูมิภาคเอเชีย เชน ขาวเจา ขาวโพด มะพราว ปาลมน้ํามัน มะกอก ชา ฝาย ปอ ปาน ยางพารา เปนตน

การเลี้ยงสัตว อาชีพเกษตรกรรมการเลี้ยงสัตว เปนอีกอาชีพหนึ่งที่ประชาชนใน ประเทศตาง ๆ ของภูมิภาคเอเชียนิยมประกอบอาชีพ แตมีความแตกตางกันไปตามสภาพภมูิประเทศ และภูมิอากาศ โดยในประเทศที่มีอากาศแหงแลงแถบเอเชียตะวันตกเฉียงใต และตอนกลางของ ภูมิภาค ซึ่งมีลักษณะพื้นที่เปนทุงหญากึ่งทะเลทราย ประชากรในเขตดังกลาว จึงนิยมเลี้ยงสัตวแบบ เรรอน ไดแก อูฐ แพะ แกะ โค มา และจามรี โดยการเลี้ยงสัตวในลักษณะดังกลาว เปนการประกอบ อาชีพเพื่อตองการนมและเนื้อนํามาใชเปนอาหาร สวนในเขตอากาศรอนชื้นและอบอุน ประชากร จะนิยมเลี้ยงสัตวเพื่อการบริโภคและการสงเปนสินคาออก ไดแก สุกร ไก เปด ทั้งนี้ ในเขตอากาศ ดังกลาว จะนิยมเลี้ยงโค กระบือ และมา เชนเดียวกัน แตเปนการเลี้ยงไวเพื่อใชงาน

การประมง การประกอบอาชีพประมงของภูมิภาคเอเชีย มีการดําเนินการประกอบ อาชีพประมงใน 2 ลักษณะ ไดแก ประมงน้ําจืด และประมงทางทะเล การประกอบอาชีพประมงน้ําจืด สวนใหญจะนิยมทําอาชีพประมงควบคูกับการปลูกพืช โดยเฉพาะพืชผัก สําหรับการประกอบ อาชีพประมงทางทะเล มีการประกอบอาชีพในเขตนานน้ําแถบชายฝงตะวันออกของภูมิภาคเอเชีย ตั้งแตอาวไทยไปจนถึงชองแคบเบริง ที่กระแสน้ําอุนกุโรชิโวไหลมาบรรจบกับกระแสน้ําเย็นโอยาชิโว เพราะเปนแหลงที่มีอาหารสมบูรณ ทําใหมีสัตวน้ําอยูเปนจํานวนมาก ประเทศญี่ปุนเปนประเทศที่มี การประกอบอาชีพประมงทางทะเลมากที่สุดในโลก นอกจากการประกอบอาชีพประมงจับสัตวน้ํา ทะเลแลว ตามแนวชายทะเลยังมีการประกอบอาชีพการเลี้ยงหอยประเภทตาง ๆ รวมถึงสาหรายทะเล ซึ่งมีการประกอบอาชีพเชนนี้กระจายโดยทั่วไปในประเทศที่มีพื้นที่ชายทะเล

ปาไม อาชีพปาไม มีการดําเนินงานอาชีพใน 2 ลักษณะตามเขตภูมิอากาศ คือ ปาไม ในเขตรอน จะเปนไมประเภทไมเนื้อแข็ง ในเขตประเทศ ไทย เมียนมาร ลาว กัมพูชา เวียดนาม อินเดีย และในประเทศกลุมหมูเกาะ สวนปาไมในเขตหนาว จะเปนปาตนสน โดยมีการนําไมสนมา ใชทําเปนกระดาษและลังไม

เหมืองแร ภูมิภาคเอเชีย เปนภูมิภาคที่อุดมไปดวยแรธาตุนานาชนิด เนื่องจากมี สภาพภูมิประเทศเปนเทือกเขาที่มีอายุแตกตางกัน แรธาตุที่สําคัญที่มีการขุดขึ้นมาใชประโยชน ไดแก เหล็ก ถานหิน ดีบุก น้ํามัน แมงกานิส เพชร พลอย เปนตน

อุตสาหกรรม ในภูมิภาคเอเชีย การประกอบอาชีพดานอุตสาหกรรม สวนใหญจะ เปนอุตสาหกรรมแบบหัตถกรรมหรืออุตสาหกรรมในครัวเรือน ในลักษณะงานฝมือ ของที่ระลึก เชน ผาทอ เครื่องโลหะ เครื่องแกะสลัก เครื่องจักสาน เปนตน สําหรับอุตสาหกรรมใหม ประเทศ ญี่ปุน เกาหลี ไตหวัน และสิงคโปร ถูกจัดใหเปนประเทศในกลุมอุตสาหกรรมใหม

ลักษณะวิธีการคาในภูมิภาคเอเชีย การคาขายแตเดิมประเทศในภูมิภาคเอเชีย จะใชวิธีตางคนตางขาย แตอนาคตตั้งแตป พ.ศ. 2558 กลุมประเทศในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต ในนามของอาเซียน กําหนดทะลายกําแพงทางภาษี และรวมคาขายกับประเทศในภูมิภาคอื่น เพื่อให สามารถกระจายสินคา และสรางพลังการตอรองราคา

ภูมิภาคอเมริกา เนื่องจากภูมิภาคอเมริกา มีความแตกตางกันในดานภูมิประเทศ ภูมิอากาศ และวิถีการดํารงชีวิตคอนขางสูง ในเขตอเมริกาใต และอเมริกาเหนือ การประกอบอาชีพของ ทั้ง 2 เขต จึงมีความแตกตางกันไปดวย ดังนี้ การปลูกพืช นิยมปลูกพืช มีดังนี้

การเลี้ยงสัตว ในเขตอเมริกาใต และอเมริกาเหนือ มีการเลี้ยงสัตว ดังนี้ โคเนื้อ ในเขตอเมริกาใต นิยมเลี้ยงในประเทศบราซิล อารเจนตินา และอุรุกวัย สวนในเขตอเมริกาเหนือ นิยมเลี้ยงในแถบตะวันตกของประเทศ และจะเลี้ยงเปนฟารมปศุสัตว ขนาดใหญ

โคนม เขตอเมริกาใตไมมีการเลี้ยงโคนม ในสวนของอเมริกาเหนือ นิยมเลี้ยงใน เขตที่ราบภาคกลางและภาคตะวันออกของประเทศสหรัฐอเมริกา โดยพื้นที่ดังกลาว จะมีการปลูกขาวโพด และถั่วเหลือง ซึ่งมีการนําขาวโพด และถั่วเหลือง มาใชเปนอาหารสัตว เพื่อใหโคนมมี สุขภาพแข็งแรง

แกะ เขตอเมริกาใต นิยมเลี้ยงในประเทศอุรุกวัย โดยมีการเลี้ยงจํานวนมากเปน อันดับ 2 ของโลก ในเขตอเมริกาเหนือ นิยมเลี้ยงในภาคตะวันตก และตะวันตกเฉียงใตของประเทศ สหรัฐอเมริกา

สุกร เขตอเมริกาใต นิยมเลี้ยงในประเทศเปรู และบราซิล สวนเขตอเมริกาเหนือ นิยมเลี้ยงในเขตที่เลี้ยงโคนม โดยใชหางนมนํามาเลี้ยงสุกร

ปาไม เขตอเมริกาใตเปนแหลงไมเนื้อแข็งที่มีอยูอยางอุดมสมบูรณและกวางขวาง แตนํามาใชประโยชนไดนอย เพราะการคมนาคมไมสะดวก สําหรับเขตอเมริกาเหนือ สวนใหญ ประกอบอาชีพปาไม ที่สวนใหญเปนไมเนื้อออน เหมืองแร เขตอเมริกาใตและอเมริกาเหนือ มีแรธาตุที่สําคญัอื่น ไดแก

อุตสาหกรรม ในเขตอเมริกาใต จะเปนอุตสาหกรรมเบา เชน การผลิตน้ําตาล อาหารกระปอง ประเทศที่มีอุตสาหกรรมเจริญกาวหนา เปนอุตสาหกรรมขนาดใหญ ไดแก ประเทศ บราซิล และอารเจนตินา เปนการผลิตเหล็กกลา น้ํามันและปโตรเคมี สวนอเมริกาเหนือ เปนสวน ภูมิภาคที่เจริญกาวหนามากทางอุตสาหกรรม โดยเฉพาะการผลิตในอุตสาหกรรมหลัก

ภูมิภาคยุโรป การดําเนินงานอาชีพของประเทศในภูมิภาคยุโรป มีลักษณะการประกอบ อาชีพ ดังนี้

การปลูกพืช พื้นที่การปลูกพืชของภูมิภาคยุโรป สวนใหญปลูกในยุโรปตะวันออก และภาคใตของประเทศอังกฤษ ภาคเหนือและภาคตะวันตกของประเทศฝรั่งเศส รวมถึงตอนเหนือ ของประเทศเยอรมัน พืชที่สําคัญและมีผลตอเศรษฐกิจไดแก ขาวสาลี ปลูกมาในประเทศยูเครน ฝรั่งเศส อิตาลี สเปน โรมาเนีย บัลกาเรีย เยอรมัน ฮังการี ขาวโอต ขาวบารเลย ถั่ว มันฝรั่ง ปลูกไดโดยทั่วไปของประเทศตาง ๆ ใน ภูมิภาคยุโรป องุน สม มะกอก มะนาว แอปเปล ปลูกมากในประเทศที่มีลักษณะอากาศ แบบเมดิเตอรเรเนียน ไดแก ประเทศอิตาลี ฝรั่งเศส สเปน กรีซ

การเลี้ยงสัตว สัตวเศรษฐกิจที่นิยมเลี้ยง ไดแก กวางเรนเดียร โคเนื้อ โคนม แพะ แกะ มา และสุกร โดยการเลี้ยงสัตวเศรษฐกิจดังกลาว ขึ้นอยูกับความเหมาะสมของลักษณะภูมิประเทศ และภูมิอากาศ

การประมง แหลงทําการประมงที่สําคัญในภูมิภาคยุโรป ไดแก ทะเลเหนือ โดยเฉพาะบริเวณกระแสน้ําอุนแอตแลนติกเหนือบรรจบกับ กระแสน้ําเย็นกรีนแลนดตะวันออก ทําใหมีอาหารสมบูรณ ปลาชุกชุม ประเทศที่ประกอบอาชีพ ประมงในเขตนี้ ไดแก ประเทศนอรเวย ไอซแลนด และสหราชอาณาจักร ทะเลดํา ทะเลสาบแคสเปยน และแมน้ําโวลกา มีการจับปลาสเตอรเจียน นํามาทําเปนไขปลาคารเวียร

เหมืองแร ภูมิภาคยุโรป เปนแหลงแรที่สําคัญจํานวนมาก ไดแก น้ํามันและกาซธรรมชาติ อยูในบริเวณทะเลเหนือ และรอบทะเลสาบแคสเปยน บอกไซด นํามาถลุงเปนอลูมิเนียม มีมากในประเทศฝรั่งเศส ยูโกสลาเวีย ฮังการี และเทือกเขาคูราล ในประเทศรัสเซีย โพแทช นํามาใชในอุตสาหกรรมปุยและสบู มีมากในประเทศฝรั่งเศส เยอรมัน สเปน และรัสเซีย

อุตสาหกรรม ในภูมิภาคยุโรป ถือไดวาเปนภูมิภาคอุตสาหกรรม ประชากรสวนใหญ จะประกอบอาชีพอยูในภาคอุตสาหกรรม แหลงอุตสาหกรรมในภูมิภาคยุโรป จะอยูแถบยุโรปตะวันตก เชน ประเทศฝรั่งเศส สหราชอาณาจักร เยอรมัน เนเธอรแลนด รวมถึง ประเทศรัสเซีย ยูเครน เบลารุส ในแถบยุโรปตะวันออก

ภูมิภาคออสเตรเลีย การประกอบอาชีพของภูมิภาคออสเตรเลีย มีลักษณะการประกอบ อาชีพ ดังนี้

การปลูกพืช เกษตรกรรมการปลูกพืช ถือวาเปนอาชีพหลักของภูมิภาคออสเตรเลีย โดยในการดําเนินการอาชีพเกษตรกรรมปลูกพืช เกษตรกรมีการนําเครื่องจักรกลเขามาชวยในการ ทําการเกษตร เนื่องจากพื้นที่ของออสเตรเลียมีความแหงแลง และใชในการขุดน้ําบาดาล พืชที่ สําคัญและมีผลตอเศรษฐกิจไดแก ขาวสาลี เปนพืชเศรษฐกิจที่สําคัญที่สุดของภูมิภาคออสเตรเลีย นอกจากนั้น ยังมีการปลูกขาวเจา กลวย ออย สับปะรด องุน และสม กระจายในพื้นที่ภูมิภาค ออสเตรเลีย ตามความเหมาะสมของสภาพภูมิประเทศ และภูมิอากาศ

การเลี้ยงสัตว ในภูมิภาคออสเตรเลีย นิยมเลี้ยงสัตว ไดแก แกะ เปนการเลี้ยงไว เพื่อการใชขน โคเนื้อ มีการเลี้ยงในบริเวณทุงหญาสะวันนา และโคนม มีการเลี้ยงในบริเวณ เขตอากาศอบอุน

การประมง ภูมิภาคออสเตรเลีย โดยเฉพาะฝงตะวันออก เปนบริเวณที่มีปลา จํานวนมาก ไดแก ปลาทูนา ปลาฉลาม ปลาแซลมอน ปลากระบอก รวมทั้ง มีการเลี้ยงหอยมุกที่ เกาะเทอรสเตย แตงานอาชีพดานประมง มีปญหาไมสามารถจับปลาที่มีชุกชุมไดมาก เพราะขาด แรงงาน

ปาไม อาชีพปาไม มีการประกอบอาชีพปาไม ประเภทปายูคาลิปตัส เพราะมี จํานวนมากในแถบตะวันออกของภูมิภาคออสเตรเลีย

เหมืองแร ภูมิภาคออสเตรเลีย เปนแหลงแรที่สําคัญจํานวนมาก ไดแก เหล็ก มีมากที่รัฐเวสเทิรน ออสเตรเลีย ถานหิน มีมากที่ซิดนีย นิวคาสเซิล ทองคํา มีมากที่รัฐเวสเทิรน ออสเตรเลีย ดีบุก มีมากที่รัฐควนิ สแลนด

อุตสาหกรรม ในภูมิภาคออสเตรเลีย มีการดําเนินงานอาชีพอุตสาหกรรมการเกษตร เปนสวนใหญ ไดแก การผลิตสิ่งทอ น้ําตาล นม เนย อาหารกระปอง ดานอุตสาหกรรมอื่น มีการ ผลิตเครื่องใชไฟฟา การตอเรือ สวนใหญภาคอุตสาหกรรมจะประกอบการในแถบตะวันออกเฉียงใต ของภูมิภาคออสเตรเลีย

ภูมิภาคแอฟริกา การประกอบอาชีพของภมูิภาคแอฟริกา มีลักษณะการประกอบอาชีพ ดังนี้

การปลูกพืช ภูมิภาคแอฟริกาสวนใหญ เปนทะเลทราย ดินขาดความอุดมสมบูรณ ประชากรจะปลูกพืชไดเฉพาะบริเวณที่ราบดินตะกอนของปากแมน้ําสายตาง ๆ ทําใหผลผลิตที่ได ไมเพียงพอตอการบริโภคของประชาชนในภูมิภาค ทั้งนี้ แหลงปลูกพืช เลี้ยงสัตว และอุตสาหกรรม ที่สําคัญของภูมิภาคแอฟริกา ไดแก

แหลงปลูกพืชเมืองรอนในเขตรอนชื้น บริเวณลุมน้ําคองโก ชายฝงแอฟริกา ตะวันออก และตะวันตก มีการปลูกโกโกมากที่สุด นอกจากนั้น มีการปลูกปาลมน้ํามัน กาแฟ ถั่วลิสง ออย ยางพารา เผือก และมัน ลุมแมน้ําไนล เปนพื้นที่อากาศรอน แหงแลง สวนใหญปลูก ฝาย ชา อินทผาลัม ขาวฟาง เขตเมดิเตอรเรเนียน บริเวณดานเหนือสุดและดานใตสุดของภูมิภาค มีการปลูก สม องุน มะกอก และขาวสาลี เขตอบอุนชื้น บริเวณดานตะวันออกเฉียงเใตข องภูมิภาค มีการปลูกผลไม ขาวสาลี ขาวโพด

การเลี้ยงสัตว ในภูมภิาคแอฟรกิา มีการเลี้ยงสัตวและการลาสัตวปา ดังน ี้ โคเขายาว เลี้ยงไวเพื่อใชแรงงาน ใชเนื้อเปนอาหาร และเปนการแสดงฐานะ ทางสังคม สวนใหญจะเลี้ยงในเขตภาคตะวันออกและภาคใตของภูมิภาค โคเนื้อ และโคนมพันธุตางปะเทศ นิยมเลี้ยงในเขตที่มีภูมิอากาศอบอุนชื้น แพะ แกะ เปนการเลี้ยงแบบเรรอน ในเขตทะเลทราย อูฐ เลี้ยงไวเพื่อใชเปนพาหนะและอาหาร นิยมเลี้ยงในเขตทะเลทราย การลาสัตวปาโดยชนพื้นเมือง สัตวปาที่เปนที่นิยมในการลาเพื่อนํามา จําหนาย ไดแก งาชาง และนอแรด

เหมืองแร ภูมิภาคแอฟริกา เปนภูมิภาคที่มีแหลงแรเปนจํานวนมาก โดยเฉพาะ เพชร มีปริมาณมากกวาทุกภูมิภาค โดยแรธาตุที่สําคัญอื่น ไดแก ถานหิน มีมากที่สาธารณรัฐแอฟริกาใต น้ํามันปโตรเลียม มีมากที่ทะเลทรายสะฮารา ประเทศแอฟริกาเหนือ ลิเบีย แอลจีเรีย อียิปต ไนจีเรีย กาซธรรมชาติ มีมากในที่ลุมของแอฟริกาเนือ และแอฟริกาตะวันตก โดย ประเทศแอลจีเรีย มีปริมาณกาซธรรมชาติ มากที่สุดแหงหนึ่งของโลก ทองคํา มีมากที่สาธารณรัฐแอฟริกาใต ทองแดง มีมากที่ประเทศซาอีร

อุตสาหกรรม ในภูมิภาคแอฟริกา มีการดําเนินงานอาชีพดานอุตสาหกรรม โดย เฉพาะที่สาธารณรัฐแอฟริกาใต