1. การจัดการการผลิต กระบวนการของการจัดการการผลิต มีความสําคัญ จําเปน ตองมีขั้นตอนที่กําหนดไวกอนหลังอยางชัดเจน เพื่อให ผูดําเนินการสามารถปฏิบัติตามไดอยางถูกตอง กระบวนการผลิต จําเปนตองมีความเขาใจและ สามารถจัดระบบการบริหารจัดการ ไดอยางมีประสิทธิภาพ เพราะเปนการกําหนดแนวทางการสื่อสาร การประกันคุณภาพ การประเมิน การควบคุม การติดตามตรวจสอบ การดําเนินงาน การแกปญหา เปนเครื่องมือในการสรางนวัตกรรม รวมถึงการพยากรณสิ่งที่จะเกิดขึ้น
จากแผนภาพขางตน ปจจัยนําเขา ไดแก คน เงิน วัสดุอุปกรณ และวิธีการ ถูกนําเขาสู กระบวนการของการแปรรูปทรัพยากร โดยหนาที่การจัดการ 5 ประการ คือ การวางแผน การจัด องคกร การจัดคนเขาทํางาน การอํานวยการ และการควบคุม เมื่อผานกระบวนการแปรรูปแลว ผลลัพธที่ไดจะเปนปจจัยนําออก ไดแก สินคาตาง ๆ หรืออาจอยูในรูปของการบริการ กระบวนการของการจัดการการผลิต เปนการวิเคราะห ลักษณะ ขอบขายที่เกี่ยวของกับ การจัดการการผลิต ไดแก การวางแผน การจัดทําโครงการ การใชวัสดุอุปกรณ การใชแรงงาน การใชสถานที่ และการใชทุน
แนวคิดสําคญั การวางแผนงานเปนกิจกรรมเบื้องตนของการปฏิบัติงานใหผูปฏิบัติงานทราบถึงแนวทาง วาตองทําอะไร ที่ไหน เมื่อใด อยางไร โดยมีกระบวนการของการวางแผนเพื่อใหไดแผนงานที่ดี สามารถปฏิบัติใหสําเร็จไดตามวัตถุประสงคที่กําหนด การวางแผนงานที่ดีจะเปนเครื่องมือของ ฝายปฏิบัติการที่จะชวยใหการดําเนินการมีความชัดเจน ราบรื่น และประหยัดทรัพยากร การดําเนินกิจกรรมใดก็ตาม สิ่งที่ตองมีอันดับแรกนั้นก็คือ วัตถุประสงคหรือเปาหมาย การประกอบธุรกิจก็เชนกันจะตองกําหนดวัตถุประสงคหรือเปาหมายใหชัดเจน การวางแผนจะเปน การกําหนดแนวทางของการดําเนินกิจกรรมวาจะทําอะไร เมื่อใด อยางไร โดยใชทรัพยากรตาง ๆ เพื่อใหเกิดความสําเร็จตามวัตถุประสงคที่ตองการ
1. การวางแผน “การวางแผนเปนจุดเริ่มตนของการทํางานตามนโยบาย เพื่อบรรลุวัตถุประสงคขององคกร โดยกําหนดกิจกรรมไวชัดเจนวา จะใหใครทําอะไร ที่ไหน เมื่อใด เพราะอะไร ดวยวิธีใด เมื่อพบ ปญหาและอุปสรรคที่คาดวาจะมีจะเกิดอยางนั้นอยางนี้แลว จะแกไขอยางไร ในชวงเวลาขางหนา ของการดําเนินการภายใตงบประมาณที่ตั้งไว” นอกจากความหมายดงั กลาวขา งตน สามารถแสดงองคป ระกอบของการวางแผนงานไดดังนี้ 1. การวางแผนเปนจุดเริ่มตนของการลงมือทํางาน เปนรากฐานหรือหนาที่ประการแรก ของกระบวนการการจัดการ
2. แผนงานตองสอดคลองหรือรับใชนโยบาย ซึ่งนโยบายสนองตอบวัตถุประสงค ขององคกร
3. ในแผนงานประกอบดวยกิจกรรมตาง ๆ ตามลําดับความสําคัญและวิธีการทํางาน อยางเปนขั้นตอน
4. ทุกขั้นตอนของแตละกิจกรรม สามารถตอบคําถามได ดงั นี้
4.1 ใคร (ตามหนาที่และความรับผิดชอบที่ไดร ับมอบหมายใหทํา)
4.2 ทําอะไร เรื่องอะไร (ตามภาระงาน)
4.3 ทําที่ไหน จุดที่ทํางานหนวยงานที่ทํา
4.4 ทําเมื่อใด คือ เริ่มตนทําตามกจิ กรรมที่มอบหมายเมื่อใด จะสิ้นสุดลงเมื่อใด
4.5 แสดงเหตุผลวาทําเชนนี้ (กจิ กรรม) เพราะอะไร จะไดผลอยางไร
4.6 กําหนดวิธีทํางานในแตละขั้นตอนเอาไวชัดเจนพรอมกับแสดงปญหาและ อุปสรรคที่คาดวาเมื่อทําถึงขั้นตอนนั้นแลวอาจเกิดอะไรขึ้นบางและจะไดดีตองกําหนดหรือแสดง วิธีการแกปญหาและวิธีหลีกเลี่ยงอุปสรรคนั้น ๆ เอาไวดวย
5. ตองกําหนดชว งเวลาของแผนไวต ามลักษณะหรือชนดิ ของแผนงานนั้น กิจกรรมที่ทํา วัตถุประสงค การวางแผน
6. ในทุกกิจกรรมจะตองใชทรัพยากรหรืองบประมาณเทาใดกํากับไวดวยจะยิ่งดี เมื่อรวม แลวจะทราบวาแผนงานนี้จะตองใชงบประมาณเทาใด
ความสําคัญของการวางแผน การวางแผน เปนการกําหนดแนวทางวาจะทําอะไร เมื่อใด อยางไร โดยใชทรัพยากรตาง ๆ ขององคกร ทําใหเห็นถึงความชัดเจนที่จะดําเนินไปสูความสําเร็จตามวัตถุประสงคที่ตองการ หาก การดําเนินการใดปราศจากการวางแผนจะกอใหเกิดปญหาตาง ๆ ขึ้นดังนี้
1. เกิดความสับสนวาจะตองทําอะไร ทําเมื่อใด ทําอยางไร
2. เกิดความเสี่ยงตอความสําเร็จ เพราะไมทราบแนวทางวาจะมีโอกาสสําเร็จตามวัตถุประสงค ไดอยางไร
3. เกิดความสูญเสียในการใชทรัพยากรตาง ๆ ซึ่งนํามาใชอยางไมเหมาะสมไมมีประสิทธิภาพ สูงสุดและการสูญเสียเวลา
4. เกิดการทํางานที่หลงทิศทาง เบี่ยงเบนออกจากวัตถุประสงคเดิม
5. ไมสามารถติดตามความกาวหนาของงานและไมสามารถประเมินผลงานได การวางแผนจึงมีความสําคัญที่ชวยใหผูปฏิบัติงานไมเกิดความสับสนวาจะตองทํางานอะไร ทําเมื่อใด งานใดทํากอน งานใดทําหลัง และทํางานโดยวิธีอยางไร เมื่อทํางานแลวสามารถติดตาม ความกาวหนาของงานวาสําเร็จมากนอยเพียงใด มีโอกาสดําเนินงานถึงผลสําเร็จตามวัตถุประสงค หรือไมและสามารถประเมินผลงานไดวามีความสําเร็จเพียงใด
ประเภทของแผนงาน การแบงประเภทของแผน มีการแบงในหลายลักษณะ ดังน ี้
1. แบงการวางแผนตามระยะเวลา แบงได 3 ประเภท
1.1 แผนระยะสั้น เปนแผนงานที่เกี่ยวของกับกิจกรรมเฉพาะอยาง หรือกิจกรรมที่ มีระยะเวลาดําเนินการไมนาน โดยปกติมักจะมีระยะเวลาดําเนินการไมเกิน 1 ป เชน แผนงาน ประจําป แผนงบประมาณ แผนงานเฉพาะกิจ เปนตน
1.2 แผนระยะปานกลาง เปนแผนงานที่มีระยะเวลาดําเนินการยาวนานกวา 1 ป สวนใหญจะมีระยะเวลา 3-5 ป กลาวคือ มีระยะเวลาไมสั้นจนไมสามารถเห็นความสําเร็จ แตก็ไม ยาวนานเกินไป เชน แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแหงชาติ แผนโครงการกอสรางรถไฟฟา แผนการสรางเขื่อนเก็บกักน้ํา เปนตน
1.3 แผนระยะยาว เปนแผนงานที่มีระยะเวลาดําเนินการยาวนานกวา 5 ป ประมาณ 5-10 ป เชน แผนรณรงคใหคนไทยรูหนังสือไทย 100 % แผนการพัฒนาทุกหมูบานปลอดฝุน แผนการบริการใหทุกหมูบานมีโทรศัพทใช แผนการขยายไฟฟาทั่วทุกหมูบาน เปนตน แผนระยะยาว สวนใหญจะเปนแผนการจัดบริการของทางราชการ สวนทางดานธุรกิจเอกชนอาจมีบางในธุรกิจขนาดใหญหรือธุรกิจขามชาติ เชน แผนการขยายสาขามินิมารททั่วทุกจังหวัด แผนการขยาย ขอบขายบริการสัญญาณโทรศัพทมือถือครอบคลุมทุกพื้นที่ของประเทศไทย เปนตน
กระบวนการวางแผน การวิเคราะหกิจกรรม เปนการกําหนดกิจกรรมที่จะตองทําในแผน ผูที่ทําหนาที่วิเคราะห จะตองมีความรูเกี่ยวกับเรื่องที่จะทําอยางดี จึงจะสามารถระบุกิจกรรมที่ตองทําไดถูกตองครบทุกกิจกรรมและเขียนความสัมพันธของกิจกรรมตาง ๆ ได ตลอดจนการกําหนดระยะเวลาของกิจกรรม และการกําหนดงบประมาณที่ตองใชไดถูกตอง
การวิเคราะหกิจกรรมโดยการวิเคราะหกระบวนการของภาระงานที่ทํา ถือวาภาระงานหนึ่ง ๆ สามารถแยกเปนงานยอยหลาย ๆ งาน ซึ่งมีความเชื่อมโยงกัน มีการลําดับทํากอนและหลัง ดังนี้ 1. ภาระงานหนึ่งสามารถแยกเปนงานยอยไดหลาย ๆ งาน 2. งานยอยแตละงานมีความเชื่อมโยงกัน
เทคนิคการบริหารงานโครงการ 1. เทคนิคการดําเนินงานโครงการ การดําเนินงานโครงการมีลักษณะคลายการจัดการ องคกรโดยเริ่มจากการกําหนดวัตถุประสงคของโครงการใหชัดเจนวาตองการทําอะไร จาก วัตถุประสงคจะนํามาวางแผนของโครงการ ดังนี้
การวางแผนงานของโครงการก็เหมือนการวางแผนโดยทั่วไปวาจะใหใครทําอะไร ที่ไหน และอยางไร ซึ่งเปนการกําหนดกิจกรรมที่ทําและกําหนดการใชทรัพยากรตาง ๆ ทั้งคน เงิน วัสดุ อุปกรณ ตลอดจนวิธีการ ทรัพยากรเหลานี้จะถูกตีมูลคามาเปนงบประมาณที่ใช หรือแผนงาน โครงการไดรับการอนุมัติใหดาํเนินการแลว จะมีการจัดโครงสรางองคกร จัดบุคลากรเขาทํางาน มีการอํานวยการและการควบคุมงานเชนเดียวกับการจัดองคกร
2. เทคนิคการจัดการทรัพยากรในงานโครงการ
2.1 เทคนิคการจัดการบุคลากร เนื่องจากงานโครงการเปนงานที่มีกําหนดเวลา โดยเฉพาะโครงการที่มีกําหนดเวลาสั้น การจัดหาบุคลากรเขาทํางาน ควรจัดหาบุคคลที่มีความรู ความสามารถที่เหมาะสมเขาทํางานในโครงการ โดยไมตองมีกระบวนการพัฒนาบุคลากรกอนเขา ทํางาน ตลอดจนในระหวางการดําเนินงานโครงการก็จะไมมีขั้นตอนการพัฒนาบุคลากรเชนกัน สําหรับโครงการที่มีระยะเวลาดําเนินการยาวนานหลายป อาจมีการพัฒนาบุคลากรกอนเขาทํางาน หรือพัฒนาบุคลากรในระหวางดําเนินการก็ไดแตจะพัฒนาบุคลากรเทาที่จําเปนตอการดําเนินงาน โครงการใหเสร็จสิ้น
2.2 เทคนิคการจัดหาวัสดุอุปกรณและเครื่องจักร การจัดหาวัสดุในงานโครงการ ควรจัดหาเทาที่จะตองใชในงานโครงการเทานั้น ไมจําเปนตองมีวัสดุคงเหลือเหมือนการดําเนินงาน ประจํา เพราะหากมีสินคาคงเหลืออาจไมมีประโยชนที่จะใชไดตอไป สวนการจัดหาอุปกรณที่มี มูลคาไมสูงนัก ก็จัดซื้อเทาที่จําเปนตองใช สําหรับอุปกรณที่มีราคาสูงหรือเครื่องจักรที่มีราคาสูง ควรใชวิธีการเชาซึ่งจะทําใหตนทุนรวมมีคาต่ํากวา และเมื่อสิ้นสุดโครงการก็จะไมตองเหลือ อุปกรณหรือเครื่องจักรเกาที่จะเปนภาระแกโครงการ
2.3 เทคนิคการจัดสรรการเงิน การจัดสรรการเงินในงานโครงการจะเนนการใช เงินทุนหมุนเวียนเปนหลัก การลงทุนในสินทรัพยถาวรควรจะใหมีนอยที่สุดเทาที่จําเปนหรืออาจไม ควรมีสําหรับงานโครงการที่จําเปนตองใชสินทรัพยที่มีราคาสูง เชน ที่ดิน อาคาร เครื่องจักร ควรใช วิธีการเชาเพื่อลดการใชเงินทุนถาวรซึ่งเปนเงินทุนระยะยาว และเมื่อสิ้นสุดโครงการก็จะไมตองมี ภาระกับสินทรัพยถาวรเหลานี้ อีกทั้งยังทําใหตนทุนรวมในการลงทุนต่ํากวาดวย
3. เทคนิคการบริหารเวลาในงานโครงการ เวลาในการดําเนินงานโครงการเปนสิ่งสําคัญ หากโครงการลาชาออกไปจากแผนงานจะมี ผลตอคาใชจายที่สูงขึ้น การดําเนินงานโครงการจึงตองมีการควบคุมเรื่องเวลาเพื่อใหงานเสร็จสิ้น ตามแผนงาน โดยปกติงานโครงการหนึ่ง ๆ ยอมแบงออกเปนกิจกรรมยอย ๆ หลาย ๆ กิจกรรม แตละกิจกรรม มีความสัมพันธที่สามารถเขียนเปนแผนผังแสดงความสัมพันธกันไดในลักษณะของโครงขายงาน
การขนสง หมายถึง การเคลื่อนยายบุคคล สิ่งมีชีวิตหรือสิ่งของจากที่หนึ่งไปอีกที่หนึ่ง โดยอาศัยอุปกรณในการขนสง ตามความตองการและเกิดอรรถประโยชน ประเภทของการขนสง คือ การขนสงมีความเจริญกาวหนาและมีพัฒนาการมากยิ่งขึ้น มีวิธีการขนสงใหผูประกอบธุรกิจเลือกหลายวิธี ผูประกอบธุรกิจตองเลือกวิธีการขนสง ใหเหมาะสมกับธุรกิจของตนเอง และสามารถจําแนกการขนสงได 5 ประเภท ดังนี้ 1
1. การขนสงทางน้ํา คือ การขนสงทางน้ํา เปนวิธีการขนสงเกาแกมีมาแตสมัยโบราณ โดย การใชแมน้ําลําคลองเปนเสนทางลําเลียงสินคา รวมถึงการขนสงทางทะเล ซึ่งสวนใหญใชสําหรับ การขนสงสินคาระหวางประเทศ การขนสงทางน้ํานี้เหมาะสมกับสินคาที่มีขนาดใหญขนสงได ปริมาณมากเปนสินคาที่ยากแกการเสียหาย เชน ทราย แร ขาวเปลือก เครื่องจักร ยางพารา เปนตน สวนประกอบของการขนสงทางน้ํา
2.1 การขนสงทางรถไฟ
การขนสงทางรถไฟ เปนเสนทางการลําเลียงที่สําคัญที่สุดของ ประเทศไทย ดําเนินงานโดยการรถไฟแหงประเทศไทย ซึ่งถือวาเปนรัฐวิสาหกิจ เหมาะสําหรับการ ขนสงสินคาหนกั ๆ ปริมาณมากและในระยะทางไกล อัตราคาบริการไมแพง การขนสงทางรถไฟจะ มีกําหนดเวลาออกและถึงจุดหมายปลายทางในระยะเวลาแนนอนและมีความปลอดภัยจาก การเสียหายของสินคา
2.2 การขนสงทางรถยนต
หรือรถบรรทุก การขนสงทางรถยนตหรือทางรถบรรทุก ถือวา เปนหัวใจของการขนสงทางบก ทั้งนี้ในปจจุบันรัฐบาลไดมีการสรางถนน ขยายถนนเชื่อมโยงระหวาง จังหวัดตาง ๆ ไดอยางทั่วถึง โดยมีกรุงเทพมหานครเปนศูนยกลางการขนสง ซึ่งการขนสงทาง รถยนตหรือทางรถบรรทุก สามารถแกปญหาในดานการจําหนายสินคาของพอคาไดเปนอันมาก เพราะการขนสงสินคาสะดวก รวดเร็ว สามารถสงสินคาไปถึงผูใชไดโดยตรง สวนประกอบของ การขนสงทางรถยนตหรือรถบรรทุก (1) ผูประกอบการ อาจเปนรัฐหรือเอกชนดําเนินงานก็ได หรือ เปนการดําเนินงานรวมกันก็ได เชน รถยนตรับจาง (2) อุปกรณในการขนสง ไดแก รถยนต และ รถบรรทุก (3) ถนน หรือเสนทางเดินรถ
3. การขนสงทางอากาศ
การขนสงทางอากาศมีความสําคญัมากในปจจบุัน โดยเฉพาะการขนสง ระหวางประเทศเพราะทําการขนสงไดรวดเร็วกวาการขนสงประเภทอื่น ๆ ไมเสียเวลาในการขนสงนาน สะดวกและปลอดภัย เหมาะกับการขนสงสินคาประเภทที่สูญเสียงาย เชน ผัก ผลไม ดอกไม เปนตน หรือสินคาตองการสั่งจองมาดวยความรวดเร็วแกการใชงาน ถาลาชาอาจเกิดความเสียหายไดไม เหมาะกับสินคาที่มีขนาดใหญ น้ําหนักมากและสินคาราคาถูก ๆ ไมรีบรอนในการขนสง ซึ่งการขนสง ประเภทนี้ ทําใหธุรกิจสามารถขยายตัวไดรวดเรว็ทั้งในและตางประเทศ แตคาใชจายแพงกวาการขนสง ประเภทอื่น
4. การขนสงทางท่อ
เปนการขนสงสิ่งของประเภทของเหลวและกาซผานสายทอ เชน น้ําประปา น้ํามัน กาซธรรมชาติ เปนตน ซึ่งการขนสงทางทอจะแตกตางกับการขนสงประเภทอื่น คือ อุปกรณที่ใชในการขนสงไมตองเคลื่อนที่ โดยเสนทางขนสงทางทออาจจะอยูบนดิน ใตดิน หรือ ใตน้ํา ขึ้นอยูกับสภาพภูมิอากาศ ประเทศแรกที่ใชระบบการขนสงทางทอ คือ ประเทศสหรัฐอเมริกา ใชสําหรับขนสงสินคาประเภทเชื้อเพลิง ปจจุบันประเทศไทยใชระบบการขนสงทางทอสําหรับ สินคาประเภทน้ํามันเชื้อเพลิงและกาซธรรมชาติ
5. การขนส่งระบบคอนเทนเนอร์
การขนสงระบบคอนเทนเนอร เปนการพัฒนาการขนสง อีกขั้นหนึ่ง โดยการบรรจุสินคาที่จะขนสงลงในตูหรือกลองเหล็กขนาดใหญ ที่เรียกวา คอนเทนเนอร แลวทําการขนสงโดยรถบรรทุก รถไฟ หรือเครื่องบิน ไปยังจุดหมายปลายทางโดยไมมีการขนถาย สินคาออกจากตูระหวางทําการขนสงเที่ยวนั้น
2.4 การขาย ความสําคัญของการขาย ความสําคัญของการขายโดยใชพนักงาน เปนเรื่องที่ผูบริหารธุรกิจจะตองใหความสําคัญ โดยเฉพาะการจัดทีมหลังการขาย เปาหมายที่ธุรกิจตั้งไวในการเพิ่มกําไรจากการขายจะสําเร็จไป ไมไดเลยหากขาดซึ่งการขาย การขายนี้จะสนองตอบถึงความตองการของผูบริโภคอยางใกลชิดโดย อาศัยพนักงานขาย พนักงานขายจะตองรูจักวิธีการจูงใจลูกคาใหมีความสนใจที่จะซื้อสินคา โดยอาศัยการเขาพบเผชิญหนากับลูกคาโดยตรง ซึ่งงานการขายจัดเปนการติดตอสื่อสารสวนบุคคล โดยมีลักษณะของการสื่อสารสองทิศทาง ซึ่งสามารถสังเกตและรับรูไดจากปฏิกิริยาตอบสนองของ ลูกคาได ซึ่งจะแตกตางจากโฆษณาและการสงเสริมการขายซึ่งจัดเปนการสื่อสารทิศทางเดียว โดย พนักงานขายสามารถทําใหธุรกิจบรรลุถึงเปาหมายของธุรกิจไดโดยการทํากิจกรรมการขายที่