Volstaat een alfabetiseringscursus van 10 maanden voor niet-geschoolde volwassenen om functionele leesvaardigheden in een tweede taal te verwerven? Dit artikel gaat over vijf vrouwen die het eerste deel (10 maanden) van een Finse alfabetiseringstraining gevolgd hebben. Het onderzoek bestudeert relaties tussen de verworven leesvaardigheden van de deelnemers, hun woordenschat, letterkennis, het fonologisch werkgeheugen en het visueel geheugen. De algemene conclusie van deze studie wijst uit dat er nood is aan een combinatie van verschillende pedagogische benaderingen om aan de noden van de lerenden te voldoen. Daarnaast is het verwerven van functionele leesvaardigheden een proces, iets wat veel tijd en veel moeite vergt. Alfa-cursisten hebben vaak een zeer uiteenlopende achtergrond (moedertaal, schoolse vaardigheden…), wat dit proces kan bemoeilijken. Het is dan ook van belang dat we de sterktes en de noden van onze individuele cursisten ontdekken en hier zo goed mogelijk op inspelen.
Volstaat een alfabetiseringscursus van 10 maanden voor niet-geschoolde volwassenen om functionele leesvaardigheden in een tweede taal te verwerven? Dit artikel gaat over vijf vrouwen die het eerste deel (10 maanden) van een Finse alfabetiseringstraining gevolgd hebben. Het onderzoek bestudeert relaties tussen de verworven leesvaardigheden van de deelnemers, hun woordenschat, letterkennis, het fonologisch werkgeheugen en het visueel geheugen. De algemene conclusie van deze studie wijst uit dat er nood is aan een combinatie van verschillende pedagogische benaderingen om aan de noden van de lerenden te voldoen. Daarnaast is het verwerven van functionele leesvaardigheden een proces, iets wat veel tijd en veel moeite vergt. Alfa-cursisten hebben vaak een zeer uiteenlopende achtergrond (moedertaal, schoolse vaardigheden…), wat dit proces kan bemoeilijken. Het is dan ook van belang dat we de sterktes en de noden van onze individuele cursisten ontdekken en hier zo goed mogelijk op inspelen.
Onderzoeksvragen
Volstaat een training van 10 maanden om functionele leesvaardigheden te verwerven?
Wat voor soort relaties bestaan er tussen leesvaardigheden en
Verworven woordenschat
Letterkennis
Fonologisch werkgeheugen
Visueel geheugen
Resultaten
Er bestaan twee pedagogische benaderingen om leesvaardigheden aan te leren: de synthese-benadering (bottom-up) en de analytische benadering (top-down). De synthese-benadering is gebaseerd op de structuur van de taal en de nadruk ligt hier voornamelijk op de klank-teken koppeling. De analytische benadering vertrekt van het woord als geheel om vervolgens tot de kleinere delen van het woord te komen.
Vooraleer je een taal kan beheersen, moet je echter eerst voldoende woordenschat verwerven, wat voor niet-geschoolde volwassen (T2) een complex en intensief proces is. Zij beschikken meestal niet over academische en geletterde vaardigheden. Daarnaast hebben velen van hen een traumatisch verleden, familiale problemen en bezorgdheden, wat het leerproces tevens kan vertragen. Na tien maanden hebben slechts drie van de vijf deelnemers aan dit experiment voldoende leesvaardigheden verworven.
Conclusies
Een cursus van tien maanden volstaat niet om de functionele leesvaardigheden te verwerven
Belang van verwerven van woordenschat alvorens te kunnen lezen
Slecht werkend fonologisch werkgeheugen kan leerproces bemoeilijken
Goed visueel fonologisch geheugen + top-down strategieën = hulp bij alleenstaande woorden en korte zinnen
MAAR volstaat niet om volledige leesvaardigheden te beheersen
Zowel bottom-up benaderingen als top-down strategieën zijn noodzakelijk bij het verwerven van leesvaardigheden
Sterktes en noden van lerenden ontdekken en hierop inspelen
Nederlandst. bewerking Robbin Huijers
Tammelin-Laine, T. & Martin, M. (2015). The simultaneous development of receptive skills in an orthographically transparent second language. Writing Systems Research, 7 (1), 39-57. Doi: 10.1080/17586801.2014.943148