Uitleg

Aanpak van een natuurkundig probleem waar je voor komt te staan.

Als je ooit komt te staan voor de vraag hoe je die grote zware paal door het raam van de zolder naar binnen krijgt zonder iets te beschadigen zal het helpen als je vooraf even nadenkt hoe dat moet. En als je je vooraf afvraagt wat er allemaal op elk moment van dat proces natuurkundig aan de hand kan zijn: waar moet hij kantelen, hoever steekt hij naar binnen door, waar rust wanneer het gewicht op en is dat ding waar hij dan op rust sterk genoeg ? En als dat niet zo is en het breekt, wat gaat er dan gebeuren ?

Als je dat niet doet krijg je gebeurtenissen zoals enkele jaren geleden, toen men in Alphen aan den Rijn met twee drijvende kranen een nieuw zwaar brugdeel in het scharnier van de brug wilde hangen. Men had niet goed genoeg nagedacht, de drijvende bokken kukelden halverwege de operatie voorover en het brugdeel vermorzelde enkele woonhuizen naast de brug.

Als je op school een sommetje maakt is dat niet anders. Met succes zo’n sommetje maken gaat pas lukken als je “door de situatie heen kijkt”. Je hebt misschien het oude liedje geleerd: “gegeven - gevraagd - formules - berekening - antwoord”. Dat was in het begin misschien nog voldoende, maar naarmate je verder komt in de Natuurkunde moet je daaraan iets toevoegen.

Het aller voornaamste om hierin succes te hebben is dat je je een visuele voorstelling maakt van het “systeem” dat in die opgave beschreven wordt. En de simpelste manier om dat te doen is: maak een tekening. Welke dingen zitten waar ? bewegen ze ? Hoe hard dan, in welke richting ?, etc.

Om dat met succes te doen moet je iets doen dat je in je schrift tot dan toe waarschijnlijk nog niet deed: NEEM DE RUIMTE. Pak een leeg vel papier. Wees niet bang als die tekening het halve vel in beslag neemt. En als je onderweg merkt dat je dingen eerder fout had getekend, begin dan de tekening opnieuw. De tweede keer maak je die tekening in de helft van de tijd.

Die tekening hoeft niet eens netjes met lineaal. “Uit de hand” tekenen is vaak al genoeg.

Ga ook na wat gevraagd wordt. Kun je ook dat in die tekening kwijt ? Misschien moet je wel beredeneren “hoe het verder gaat”. Maak dan desnoods van de eindsituatie, of van een situatie halverwege, ook een tekening.