CĐ 4

CHỦ ĐỀ 4: MỘT SỐ DANH NHÂN LỊCH SỬ - VĂN HOÁ TIÊU BIỂU TRONG LỊCH SỬ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MÌNH

I. Một số danh nhân lịch sử - văn hoá ở vùng đất Sài Gòn từ năm 1698 đến năm 1858

1. Nguyễn Hữu Cảnh

a) Thân thế

- Nguyễn Hữu Cảnh (1650 – 1700) là một tướng lĩnh tài ba, một nhà quản lí hành chính xuất sắc đã có công mở nước về phía Nam và xây dựng nền móng cho Sài Gòn

- Nguyễn Hữu Cảnh sinh tại xã Chương Tín, huyện Phong Lộc, tỉnh Quảng Bình.

- Tổ tiên của Nguyễn Hữu Cảnh là Định Quốc Công Nguyễn Bặc – một vị tướng tài ba xuất sắc của vua Đinh Tiên Hoàng; ông cũng là cháu của nhà chính trị đại tài Nguyễn Trãi

b) Sự nghiệp

- Nguyễn Hữu Cảnh tuy còn trẻ tuổi, nhưng ông đã lập được nhiều chiến công và được chúa Nguyễn Phúc Tần phong chức Cai cơ

- Ông cho chiêu mộ nhân dân đi khẩn hoang lập ấp.

- Nguyễn Hữu Cảnh lấy khu chợ nổi Nhà Bè làm trung tâm giao dịch, thông thương

=> tàu thuyền chở hàng hoá có thể ra vào dễ dàng. Cuộc sống của cư dân nhanh chóng ổn định và khá phát triển.

- Năm 1700, Nguyễn Hữu Cảnh cầm quân tiến xuống vùng biên giới Tây Nam, ông đã nhanh chóng giải quyết tình hình bất an của vùng này.

- Nguyễn Hữu Cảnh là vị tướng cầm quân đã biết dùng tài đức để phủ dụ dân chúng. Ông đã có công lớn trong sự nghiệp Nam tiến của đất nước, mang lại cuộc sống ấm no cho nhân dân.

2. Trịnh Hoài Đức

a) Thân thế

- Trịnh Hoài Đức (1765 – 1825) là nhà văn, nhà thơ, nhà địa dư chí, nhà kinh tế, nhà ngoại giao và là một khai quốc công thần thời Nguyễn.

- Tổ tiên ông vốn là người Phúc Kiến, Trung Quốc, đến thời thân phụ ông chuyển vào Biên Hoà lập nghiệp

b) Sự nghiệp

- Trịnh Hoài Đức là người rất thông minh, học sâu, biết rộng, học trò của bậc cự nho Võ Trường Toản

- Ông là người tài, lại gặp lúc các vị vua đầu Triều Nguyễn trọng dụng nên đã phát huy hết khả năng của mình trong khá nhiều trọng trách vua giao.

- Trịnh Hoài Đức chính là một tấm gương sáng về sự liêm khiết.

- Thơ văn và tác phẩm của Trịnh Hoài Đức phản ánh vùng Gia Định vào đầu thế kỉ XIX; thơ văn của Trịnh Hoài Đức, nổi bật lên lòng yêu quê hương, nhất là yêu mến, gắn bó mật thiết, thuỷ chung với cuộc sống, cảnh vật và con người Gia Định

- Trịnh Hoài Đức là một nhà văn hoá và là một nhà viết sử xuất sắc. Ông có sự hiểu biết tường tận và sâu sắc về lịch sử, đất nước và con người miền Nam trong thời nhà Nguyễn.

II. Một số danh nhân lịch sử - văn hoá trong kháng chiến chống thực dân Pháp (1858 -1945) và kháng chiến chống Mỹ (1945-1975)

3. Nguyễn Đình Chiểu

a) Thân thế

- Nguyễn Đình Chiểu sinh ngày 1 – 7 – 1822 con cụ Nguyễn Đình Huy và bà Trương Thị Thiệt, quê tại làng Tân Thới, tỉnh Gia Định

- Sau khi bị mù cả đôi mắt, ông trở về Gia Định, mở trường dạy học nên còn có tên là Đồ Chiểu

b) Sự nghiệp

- Vốn nhiệt tình yêu nước, ông liên hệ mật thiết với các nhóm nghĩa binh của Đốc binh Là, Lãnh binh Trương Định.

- Ngòi bút của ông thực sự là vũ khí lợi hại tiêu diệt quân thù, hun đúc thêm sức mạnh cho biết bao thế hệ lên đường chiến đấu chống giặc.

- Những bài thơ văn của ông như: Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc, Tế Trương Định và Phan Tòng,... đã kích thích cao độ lòng yêu nước của sĩ phu và nhân dân thời đó.

- Ông đã có nhiều đóng góp về sáng tác văn thơ, giáo dục và y học.

- Nguyễn Đình Chiểu còn là một người con hiếu thảo, một chiến sĩ cầm bút dũng cảm hết lòng vì nước. Ông là ngôi sao sáng của nền văn học Việt Nam nửa sau thế kỉ XIX, là niềm tự hào của nhân dân Sài Gòn – Gia Định.

4. Nguyễn An Ninh

a) Thân thế

- Nguyễn An Ninh sinh ngày 15 – 9 – 1900 tại xã Long Thượng, huyện Cần Giuộc, tỉnh Chợ Lớn

- Nguyễn An Ninh học rất giỏi và được xem như thần đồng ở tất cả các cấp học.

b) Sự nghiệp

- Trong thời gian ở Paris, ông liên hệ với nhà yêu nước Phan Chu Trinh, Phan Văn Trường và cũng đã từng tiếp xúc với Nguyễn Ái Quốc.

- Ông phản ứng bằng cách cho ra tờ báo bằng tiếng Pháp La Cloche Fêlée (Tiếng Chuông rè) chống thực dân Pháp.

- Là một trí thức lớn nhưng ông không ngần ngại đi sâu vào quần chúng, đến tận từng xóm làng để gần gũi, nói chuyện với những người nông dân.

- Ông tích cực hoạt động chống Pháp, bị bắt và bị kết án 3 năm tù về tội lập Hội kín Nguyễn An Ninh, sau đó ông bị kết án 5 năm tù, lưu đày ở Côn Đảo

- Những tác phẩm tiêu biểu của ông gồm có: Cao vọng của thanh niên An Nam (1923); Dân ước (1923); Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản của Mác – Ăng-ghen; tổ chức dịch và cho đăng báo Tiếng chuông rè năm 1926; Hai Bà Trưng, tuồng hát (1928); Tôn giáo (1932); Phê bình Phật giáo (1937);...

III. Một số danh nhân lịch sử - văn hoá từ năm 1976 đến nay

5. Vương Hồng Sển

a) Thân thế

- Vương Hồng Sển (bút hiệu Anh Vương, Vân Đường, Đạt Cổ Trai) sinh ngày 27 – 9 – 1902 trong gia đình gốc Phúc Kiến đã định cư lâu đời ở Sóc Trăng, mang dòng máu Kinh, Hoa và Khơ-me.

b) Sự nghiệp

- Là người rất ham mê đọc sách và thích ghi chép tất cả những điều tai nghe, mắt thấy nên ông có trí nhớ rất tốt.

- Phần lớn những tác phẩm của ông rút ra từ những tài liệu dưới dạng hồi kí mà ông còn giữ gìn được, phong cách viết văn của nhà văn hoá Vương Hồng Sển thấm đẫm tính cách hào sảng của người Nam Bộ

- Các tác phẩm nổi tiếng của ông gồm có: Saigon năm xưa, Hơn nửa đời hư.

- Sau khi về hưu, ông chuyên sưu tập các loại gốm sứ cổ, khảo cổ về hát bội, cải lương và cộng tác với Đài Vô tuyến Việt Nam

6. Trần Văn Giàu

a) Thân thế

- Đồng chí Trần Văn Giàu sinh ngày 11 – 9 – 1911, trong một gia đình trung lưu ở xã An Lục Long, huyện Châu Thành, tỉnh Tân An

b) Sự nghiệp

- Trần Văn Giàu lên Sài Gòn học tại Trường Trung học Chasseloup Laubat

- Trở về nước lần thứ hai trong bối cảnh cách mạng nước nhà đang bị thực dân Pháp dìm trong biển máu, Ông tích cực tìm cách móc nối cơ sở, phát triển lực lượng, gầy dựng lại Xứ uỷ Nam Kỳ

- Khi thực dân Pháp tái xâm lược nước ta, Trần Văn Giàu cùng Xứ uỷ đã tổ chức cuộc họp lịch sử tại nhà số 629 đường Cây Mai kêu gọi toàn dân nhất tề đứng lên kháng chiến theo lời thề “Độc lập hay là chết”

- Trần Văn Giàu đã cùng với các trí thức lớn đương thời đào tạo một thế hệ thanh niên trở thành các nhà quản lí, các nhà khoa học hàng đầu, các chuyên gia lớn của đất nước về khoa học và giáo dục

- Giáo sư Trần Văn Giàu là một nhà khoa học lớn của đất nước, không chỉ có uy tín cao trong nước mà cả trong giới khoa học thế giới. Ông đã có hơn 150 công trình khoa học với hàng vạn trang sách đã được xuất bản.

- Giáo sư Trần Văn Giàu là nhà lãnh đạo bản lĩnh, trí tuệ, năng động, nhạy bén, linh hồn của cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 tại Sài Gòn – Chợ Lớn – Gia Định và các tỉnh Nam Bộ.

- Ông là một nhà cách mạng lão thành, kiên trung, đã hiến dâng cả cuộc đời mình cho cuộc hành trình đầy gian lao khốc liệt mà rất đỗi anh hùng của Đảng và dân tộc ta.

Page updated

Google Sites

Report abuse