4.5. Decision Engine – Động cơ ra quyết định

4.5.1. Vai trò của Decision Engine

Trong V-EOS, Decision Engine là thành phần chịu trách nhiệm chuyển hóa dữ liệu, mô hình khoa học và kết quả phân tích thành các phương án hỗ trợ ra quyết định.

Nếu GIS Engine giúp hệ thống nhận thức không gian, Big Data cung cấp dữ liệu, AI Engine phân tích và học hỏi, còn Digital Twin mô phỏng các kịch bản phát triển, thì Decision Engine là nơi tổng hợp toàn bộ các kết quả đó để hỗ trợ lựa chọn phương án tối ưu.

Theo cách tiếp cận của V-EOS, Decision Engine không thay thế con người trong việc ra quyết định. Vai trò của nó là cung cấp các phương án đã được lượng hóa, mô phỏng và đánh giá dựa trên nền tảng khoa học, giúp quá trình quản trị trở nên minh bạch, khách quan và có thể kiểm chứng.

4.5.2. Từ hỗ trợ quyết định đến quyết định dựa trên Trường Giá trị

Trong các hệ thống hỗ trợ quyết định truyền thống (Decision Support Systems – DSS), việc lựa chọn phương án thường dựa trên các chỉ tiêu thống kê hoặc các quy tắc được thiết lập trước.

Các hệ thống này có thể trả lời:

• phương án nào có chi phí thấp hơn;

• phương án nào có lợi nhuận cao hơn;

• phương án nào đáp ứng nhiều tiêu chí hơn.

Tuy nhiên, chúng chưa phản ánh được tác động của các quyết định đối với sự vận động của không gian đô thị.

Trong V-EOS, mọi quyết định đều được đánh giá thông qua Trường Giá trị.

Một phương án quy hoạch, một dự án hạ tầng hay một chính sách tài chính không chỉ được xem xét theo hiệu quả kinh tế trước mắt mà còn được đánh giá dựa trên ảnh hưởng của nó đến:

• cấu trúc Trường Giá trị;

• sự phân bố giá trị;

• dòng chảy giá trị;

• khả năng phát triển bền vững của đô thị.

Decision Engine vì vậy trở thành bộ máy đánh giá quyết định dựa trên Trường Giá trị (Value Field-based Decision Engine).

4.5.3. Kiến trúc của Decision Engine

Decision Engine bao gồm bốn lớp chức năng chính.

Lớp xây dựng phương án

Tự động tạo hoặc tiếp nhận các phương án:

• quy hoạch;

• đầu tư;

• chính sách;

• phát triển hạ tầng;

• điều tiết tài chính.

Lớp đánh giá

Phân tích các phương án theo nhiều tiêu chí:

• hiệu quả kinh tế;

• hiệu quả xã hội;

• hiệu quả môi trường;

• tác động đến Trường Giá trị;

• mức độ bền vững.

Lớp tối ưu hóa

Áp dụng các phương pháp:

• tối ưu đa mục tiêu;

• tối ưu động;

• tối ưu không gian;

• tối ưu mạng;

• tối ưu nguồn lực.

Mục tiêu là lựa chọn phương án có hiệu quả tổng thể cao nhất.

Lớp hỗ trợ quyết định

Cung cấp:

• các phương án thay thế;

• mức độ tin cậy;

• phân tích rủi ro;

• phân tích độ nhạy;

• giải thích nguyên nhân lựa chọn.

4.5.4. Decision Engine trong hệ sinh thái UVRC

Decision Engine hoạt động trên nền tảng ba lý thuyết khoa học của UVRC.

Đối với ULVF

Decision Engine sử dụng Trường Giá trị để đánh giá cấu trúc không gian của từng phương án.

Đối với UVFE

Decision Engine đánh giá sự biến đổi của Trường Giá trị theo thời gian thông qua các mô hình động lực học và mô phỏng.

Đối với V-Planning

Decision Engine lượng hóa tác động của các phương án quy hoạch và lựa chọn chiến lược phù hợp với mục tiêu phát triển.

4.5.5. Decision Engine không thay thế nhà quản trị

Đây là nguyên lý quan trọng của V-EOS.

Decision Engine không đưa ra các quyết định mang tính hành chính.

Nó không thay thế vai trò của chính quyền, nhà quy hoạch hay nhà hoạch định chính sách.

Vai trò của Decision Engine là:

• phân tích;

• mô phỏng;

• đánh giá;

• tối ưu hóa;

• giải thích.

Quyết định cuối cùng vẫn thuộc về con người.

Điều mà V-EOS thay đổi là cơ sở của quyết định.

Thay vì dựa chủ yếu vào kinh nghiệm hoặc các số liệu rời rạc, quyết định được xây dựng trên:

• dữ liệu;

• Trường Giá trị;

• các quy luật động lực học;

• mô phỏng nhiều kịch bản;

• phân tích định lượng.

Nhờ đó, quá trình ra quyết định trở nên minh bạch, có thể kiểm chứng và có cơ sở khoa học.

4.5.6. Ý nghĩa trong V-EOS

Decision Engine là nơi các kết quả của toàn bộ hệ thống được chuyển hóa thành hành động quản trị.

Nếu:

• GIS Engine xây dựng không gian số;

• Big Data cung cấp dữ liệu;

• AI Engine tạo ra khả năng học hỏi;

• Digital Twin mô phỏng đô thị;

thì Decision Engine là nơi biến những thông tin và tri thức đó thành các phương án phát triển có thể triển khai trong thực tế.