Uçak ve helikopter değerleme süreci nasıl gerçekleştirilir? Teknik ekspertiz, bakım kayıtları, uçuş saatleri, piyasa analizi ve değerleme yöntemleri hakkında kapsamlı rehber.
Uçak ve helikopterler, yüksek ekonomik değere sahip, teknik özellikleri son derece kapsamlı ve uluslararası standartlara tabi varlıklardır. Bu nedenle hava araçlarının değerinin belirlenmesi yalnızca yaş veya model bilgisine göre yapılamaz. Profesyonel bir değerleme çalışmasında; teknik durum, bakım geçmişi, uçuş saatleri, motor ömürleri, aviyonik sistemler, sertifikasyon durumu ve güncel piyasa koşulları birlikte değerlendirilir. Bakım kayıtlarının eksiksiz olması, havaa elverişlilik direktiflerine (Airworthiness Directives) uyum ve motor/komponent durumları, değer üzerinde belirleyici etkiye sahiptir.
İlk aşamada değerleme çalışmasının amacı netleştirilir. Hazırlanacak rapor;
Banka kredisi
Leasing işlemleri
Sigorta
Finansal raporlama
Alım–satım
Ortaklık ve yatırım kararları
Hukuki süreçler
gibi farklı amaçlarla kullanılabilir. Değer tanımı ve kullanılacak yaklaşım, raporun amacına göre belirlenir.
Profesyonel bir hava aracı değerleme çalışmasında aşağıdaki belgeler ayrıntılı olarak incelenir:
Tescil belgeleri
Bakım kayıtları
Uçuş logları
Motor kayıtları
Aviyonik sistem kayıtları
Airworthiness Directive (AD) kayıtları
Servis bültenleri
Büyük bakım (Heavy Check) geçmişi
Eksiksiz teknik kayıtlar, hava aracının piyasa değerini doğrudan etkileyen en önemli unsurlar arasında yer alır.
Değerleme uzmanı tarafından mümkün olduğunda yerinde inceleme gerçekleştirilir.
Kontrol edilen başlıca unsurlar şunlardır:
Gövde
Kanatlar
Kuyruk yapısı
Rotor sistemi (helikopter)
Motorlar
Pervane
İniş takımı
Yakıt sistemi
Hidrolik sistem
Elektrik sistemi
Aviyonik donanım
Kokpit ekipmanları
Kabin içi donanım
Bu teknik inceleme, fiziksel durum ile bakım kayıtlarının uyumunu değerlendirmeye yardımcı olur.
Bir hava aracının değeri üzerinde en büyük etkiye sahip unsurlardan biri bakım durumudur.
Özellikle;
Airframe Flight Hours
Flight Cycles
Engine Hours
LLP (Life Limited Parts)
APU durumu
Yaklaşan büyük bakımlar
Motor revizyonları
ayrıntılı olarak analiz edilir. Aynı model ve üretim yılına sahip iki hava aracının değeri, bakım durumu nedeniyle önemli ölçüde farklı olabilir.
Teknik inceleme sonrasında ulusal ve uluslararası pazarda satışa sunulan benzer hava araçları araştırılır.
Karşılaştırma yapılırken;
Üretim yılı
Uçuş saati
Motor durumu
Donanım seviyesi
Bakım geçmişi
Coğrafi konum
Arz ve talep koşulları
gibi kriterler dikkate alınır.
Hava araçlarının değerlemesinde bir veya birden fazla yöntem birlikte kullanılabilir.
Emsal Karşılaştırma Yaklaşımı
Benzer hava araçlarının gerçekleşen veya ilan edilen satış fiyatları incelenir.
Maliyet Yaklaşımı
Yeniden edinim maliyeti hesaplanır ve fiziksel, fonksiyonel ile ekonomik yıpranmalar düşülerek değer belirlenir.
Gelir Yaklaşımı
Özellikle charter, hava taksi ve kiralama amaçlı kullanılan hava araçlarında gelecekteki gelir potansiyeli analiz edilir.
Tüm teknik incelemeler ve piyasa analizleri tamamlandıktan sonra profesyonel değerleme raporu hazırlanır.
Raporda genel olarak;
Teknik bilgiler
Ekspertiz bulguları
Piyasa analizi
Kullanılan yöntemler
Değerleme varsayımları
Nihai piyasa değeri
yer alır.
SPK Uçak değerleme raporu hazırlanması konusunda daha detaylı bilgi alabilirsiniz.
Hava aracı değerlemesi çoğu zaman diğer endüstriyel varlıklarla birlikte yürütülmektedir. Aşağıdaki rehberler de ilginizi çekebilir:
0 553 690 34 77 nolu telefondan bize ulaşabilirsiniz
cengizdegerleme@outlook.com