As moralidades son un tipo de alegoría teatral típica do final da Idade Media na que o protagonista, "Everyman" ("Un home calquera") ten encontros con personificacions de virtudes e vicios abstractos que intentan conducilo a unha boa vida.
Nesta curta de 1942, Donald é encorajado polo seu "anjo" bom para emprestar o seu dinheiro ao Ejercito. E é encorajado polo "diabo" para gastar seu dinheiro em si mesmo.
Teñen unha serie con varios capitulos que protagonizan o anxo e máis o demo.
As Moralidades inglesas teñen un número de personaxes variable: Home común, Deus, Morte, Compañeirismo, Fillos, Bens materiais, Boas accions, Coñecemento, Confesión, Discreción, Forza, os cinco sentidos, Beleza, Anxo...
Deus envía á Morte para que leve unha mensaxe ao Home Común: que chega a súa hora e debe estar preparado para enfrontar o xuízo sobre a súa vida. O Home Común ofrece diñeiro á Morte para mantela lonxe, pero a Morte négase e dille que elixa compañeiros para a viaxe. Finalmente, so as boas obras e o coñecemento permanecen con él ante Deus.
As Mansións son un tipo de Moralidade, moi acaida para representala en site-especific.
O diagrama da dereita amosa a disposición dunha delas. Neste caso hai cinco mansions en círculo, para cada un dos personaxes da obra: Mundo, Dios, Diabo, Codicia y Angustia. No centro, hai unha torre, que é o lugar de Xénero Humano; debaixo, unha cama onde está a alma da Humanidade, lista para levantarse a un sinal de Deus.
Tiña 8 personaxes: Humanidade, Diabo, Mundo, Ánxel bo, Ánxel malo, Sete pecados capitais, Morte, Deus Pai, e secundarios.
Alegorías nos antecedentes da ópera: Vatel, o cociñeiro de Luis XIV
Tableaux vivants que se improvisan no momento
Tarascas que se improvisan a modo de máquina zanni (nas que vai montada á grande puta de Babilonia): dragóns que simbolizan o Mal e a Puta de Babilonia que simboliza o Imperio Romano, ou a Xerusalen terrenal, ou... o sistema capitalista e colonial (Bob Marley)
A participación do publico no teatro como Festa
Pageant: desfile, procesión, cabalgata (sen cabalos). Espectáculo que consiste nunha serie de tableaux sobre carrozas, coma un drama vagamente unificado, ou unha procesión de pasos vivintes e con música. Teñen un carácter estacional e cíclico.
Son parte importante das festas estacionais europeas medievais , en particular do Corpus, no que podía recrearse toda a historia do mundo, en procesión, desde o Xénese ata o Apocalipse. Empregaban a centos de artistas e elementos de tremoia. Cada carro era patrocinado por un gremio que escribía, deseñaba e actuaba nas obras.
Outros Pageant centrábanse nas festas patronais, no carnaval e na Pascua. Tamén nos festivais agrarios coma os Maios, e os que celebran os solsticios de veran e inverno.
La Fura dels Baus utilizou adoito "Carros medievais" con estructuras metálicas/andamios.
Espectáculo creado no marco do Xacobeo 1999. Gran presuposto e recursos escenográficos, técnicos, mapping. etc.
O espectáculo comezaba cun carro na fachada da Azabachería no que se vendían reliquias. Logo este carro dirixíase á Praza da Quintana, onde se lle unían máis carros de peregrinos de varios países (holandesas, inglesas, etc.) que falaban cada un nun gramelot/galego. Finalmente todos os carros xuntábanse na Fachada do Obradoiro onde conformaban un escenario e representaban entre todos a historia de Compostela. Eran 11 actores, 6 músicos e moitos técnicos e enxeñeiros.
Noche de San Juan en la Expo.
La cabalgata de demonios de "Els Comediants" culmina con los fuegos artificiales junto al cubo del Pabellón de España alargando la fiesta hasta las cuatro de la madrugada.
Alegoría da Primavera - Coplas panteístas e tamén satíricas - Maios "habitados" (min 1:25) - cabezudos
(do Sermón Jocoso de "San Cipote" do s. XV, de Ramiro Martin Hernández)
No tendría sentido ubicar el lugar y la fecha de nacimiento del sermón jocoso fuera de la fiesta, en lo que de lŭdico y de transgresor conlleva. El actor aparece disfrazado de predicador y gesticula hasta la exageración. El texto pone en solfa personajes, ritos, verdades del dogma y de la moral. A la vez se sacraliza: el desenfreno y la obscenidad, miembros del cuerpo como el falo, animales como la gallina, objetos como la cebolla.
Neste enlace temos o texto completo do Sermón de San Cipote (s. XV), que garda relación coa procesión do coño insumiso que temos máis abaixo. Nos casos do Gran Wyoming e de Leo Bassi, vemos as características de disfraz, marco transgresor, bufoneria grotesca.
"En el nombre del pádel, del pijo y del espíritu rancio. Amén". "San José Manuel Soria, que ascendió a un paraíso fiscal, y un Ángel Acebes". "El demonio se ha apoderado de nuestras instituciones!" Aznar "asesora nuestras almas con el mismo celo con el que asesora a los consejos de administración de grandes corporaciones internacionales".
Amarás a Aznar sobre todas las cosas
No tomarás el nombre de José Mari en Vano
Santificarás las fiestas e invitarás a ellas a los cabecillas de la Gürtel
Honrarás a tu madre y a tu pádel..
"Todos somos iguales a los ojos de Aznar... igual de inferiores".
Neste caso non é un sermón xocoso, tampouco é un acto teatral, senón político. Pero é evidente o paralelismo entre o Sermón de San Cipote e a Procesión do Coño Insumiso.
Semella máis ben unha Festa dos Loucos. Generalmente, se parodian escenas de juicios donde la Madre Loca («Mère Sotte») convocaba a gritos a los demás locos quienes aprovechaban para quejarse de las desgracias de su tiempo sin orden ni coherencia. Los locos, fácilmente reconocibles por su vestimenta (vestidos grises, gorra y cetro, símbolo de la locura)
min 3:08 ensaios co publico de cantar en cua-cua
14:09 anxiño con nariz de pallaso.
Semella máis unha sotía ca un sermón xocoso. Na Moralité feita para o castigo do mundo, escrita en 1427, un doctor da su lección frente a cuatro estudiantes vestidos de locos, que deben presentar esta apariencia de loco si quiere comprender el sentido de la lección y por consiguiente, enmendarse.
Durante a Festa dos Loucos [nun marco concreto] o día dos Santos Inocentes, se elegía en la iglesia al obispo de los locos con el fin de pronunciar un discurso grotesco. Después acontecían una serie de excesos o desenfrenos: Los locos, «Sots», salían por la calle provocando verbalmente a las damas que encontraban, abucheaban a los cornudos y paseaban públicamente al marido dominado montándolo en un asno al revés.
Se trata de una sátira social y política. La fiesta de los locos otorga un carácter paródico a la «Sottie» donde encontraremos un clarísimo calco de las instituciones reales. Así, el elegido príncipe de los locos se corresponderá con el rey, ayudado por la madre loca («Mère Sotte») y un elevado número de consejeros y altos dignatarios. También tribunales, donde se juzgaba siguiendo un procedimiento paródico en el que la trivialidad de la materia hacía más difícil y divertida la elocuencia judicial.
A linguaxe é un absurdo mesturado de gramelot «foulois» ou «lourdois». A «Sottie» é a festa da linguaxe, onde se juega ingeniosa y cómicamente con la palabra: Lardez lardons de lard lardé/Je larde lard en relardé/Je larde/Lard lardoux aiusi lardatif.
O discurso é alegórico: na Sottie à huit personnages se nos presentan una serie de árboles de los que el protagonista, Aboz, recoge sus frutos, a saber; «Sot Glorieux» (gendarme) «Sot Corrompu» (magistrado) «Sot Trompeur» (mercader), «Sot Ignorant» (el pueblo) y «Sotte Folle» (la mujer). La alegoría central es que el mundo es víctima de las malas hazañas de los tontos, puesto que la locura aparece como dueña y señora de todo. La alegoría conlleva una denuncia de los vicios y de los verdaderos culpables.
MÁIS-MENOS-CAMBIO
Un vulto de roupa iluminado cenitalmente nunha esquina do percorrido (iluminación expresionista). O vulto reméxese e aparece un monxe/mendigo/tolo. É Melquiades, leva 500 anos no monte Gaiás, quedou apampado na forma dunha rocha ao ouvir un paxariño. Aparece o demo (ou algo similar: un bufón) e mándao parar dunha palmada. O demo interpela ao publico. Melquiades ten visións proféticas, alguén ten curiosidade por saber que pasará o día despois? Como virá a catástrofe? Un anegamento? Unha bomba atómica? Unha especie coma os calamares evolue e domina o mundo? Faganme suxestións!Elixe algunhas destas suxestións e para espertar a Melquiades chama a Sibila para que entre os dous nos informen do que pasará o dia despois.
A partir daqui a dinámica é a de Maís-menos-cambio guiados polo demo.
[As sotías lembran, por un lado, aos xuízos de impro, e por outro, ao xogo-impro do interrogatorio: a quen mataches, con qué e onde.]
XOGO IMPRO DO INTERROGATORIO: No noso caso podería ser unha parodia dun Auto de Fe, no que situemos ao acusado na Fogueira; ou nunha picota (columna) das que aínda existen en España, onde se expoñía aos reos "desnudos y bien enmelados y emplumados para que casi se los comieran las moscas" (Partidas de Alfonso X). Importante o disfraz: de Príncipe dos loucos, de Mère Sotte, etc. Tamén podería haber un disfraz de emplumado para o reo.
XUÍZOS IMPRO: Please, continue (Hamlet): proceso en el tribunal penal que lleva a escena juez, abogado, fiscal, escribano, bedel auténticos… “reclutados” en las listas del colegio profesional de cada una de las ciudades en las que se presenta el espectáculo. El único papel interpretado por un actor es el del acusado. Sin que el público asistente sepa en ningún momento que las personas que asumen el rol de jueces y abogados en la performance ejercen como tales en su vida real, deberá, al final del espectáculo, cargar con la responsabilidad de juzgar culpable o inocente al acusado.
En Francia se lles chama Jeux e en outros sitios milagros. En Inglaterra unense as duas denominacions: miracle plays.
TEMÁTICA: escenas bíblicas, vidas de santos, tomadas da famosa Lenda dourada, o Milagros da Virxe (casos de pecadores que son salvados en última instancia por Nosa Señora, ao xeito dos Milagros de Berceo, que transcribirá incluso alguns deles).
DIFERENZAS entre os Misterios e os Milagros:
O Milagro era máis ben breve. O relixioso so aparecía as veces no seu desenlace.
O Misterio da Pasión de Arnoul Greban move en escena a máis de douscentos personaxes e representase en catro xornadas.
O Misterio da Pasión de Jean Michel é moi minucioso e consta de des xornadas
A diferenza entre uns e outros é a brevidade dos Milagros e un número limitado de actores, fronte ás masas de 200 actores dos Misterios.
No caso da Impro, os MIlagros suxiren impro deportiva na que preguntamos polo tipo de milagro (un coxo que camiña, etc.), a artifice do milagro (a Virxe, etc.) e o lugar.
No caso dos Misterios suxiren o emprego do site-specific e a implicación do público, ao xeito de La Fura, Comediants, Jango Edwards...
Estas farsas se caracterizan por su acusado realismo en los detalles de oficios, útiles caseros, costumbres, etc.; se detienen con complacencia en los defectos de los personajes, ensañándose incluso con ellos hasta el límite de la caricatura y de lo grotesco.
Sus personajes tópicos suelen ser: el marido ingenuo, enemigo por destino de la mujer, tonta o caprichosa; la suegra, que tomará partido por el ganador; la nuera, que representa al personaje ingenuo del género; el magister pedante, el gentilhombre, el ama, el aldeano rudo y sin modales...
Celebrábase o 1 de xaneiro (día da circuncisión de Xesús) e ás veces o 28 de decembro (dia dos Inocentes). Tamén se lle chamaba Festa do Burro, porque nela honrabase ao burro que levou a Xesús durante a súa entrada en Xerusalén.
A igrexa era o seu teatro e os cregos os seus actores. Un crego mozo era nomeado Bispo dos Tolos, ou mesmo un Papa dos Tolos . Os sacerdotes levaban a cara pintada ou cunha máscara, e disfrazados do xeito máis choqueiro, bailaban e cantaban alí cancións obscenas, comían salchichas no altar, xogaban ás cartas e aos dados , e despois, saían polas rúas, en carros cheos de lixo, onde adoptaban poses lascivas. Estas festas non só se celebraban nas catedrais e nas colexiatas: tamén se practicaban nos mosteiros de ambos sexos.
Temos noticia destas festas dende 1182, e sabemos que Richelieu (1607–1642) prohibiunas definitivamente.
Máis información sobre a Festa dos Tolos en "'OMNIA TEMPUS HABENT': LA FIESTA MEDIEV AL DE LOS LOCOS" María Eugenia Góngora
Admiten diferentes graos de improvisación. Desde os cabezudos, que son pura improvisación, ata as sombras corporais que teñen que estar minuciosamente coreografadas. Os Tableaux Vivants tamén deben estar coreografados.
As humanettes sonexcelentes para executar cancións á maneira do cabaret (Ver espejo negro, min 1:35). O planchette é especifico para acompañar ao músico bailando. O cabalo de faldón é habitual na Festa/rito de rúa, e pode ter texto escrito, ou tamén improvisado.
Cabalo de faldón
Unhas falsas pernas colocanse a ambos lados. É un personaxe doble, cabalo e xinete á vez. Típico de festas e celebracións tradicionais.
Cabezudo: 100 euros
Humanette
É un boneco no que a cabeza do titiriteiro reempraza á do títere. Os brazos manipulanse con variñas ou ben coa man prestada. Ás veces os pes van soltos, outras manipulanse con variñas, e ás veces é outro titiriteiro o que manipula os pes.
Sombras cos corpos
Moi acaído para alegoría seria.
Con música, sen diálogos.
Títeres Danzantes, bavastels. Están documentados desde o século XII. Son bonecos que se suspenden entre entre cordas en posición horizontal. Ao tirar delas en sentidos contrarios, danzan ao son dunha melodía. Son característicos dos músicos de rúa, que os levan atados ao xeonllo.
No video, Vesalii Icons. É unha peza de música contemporánea inspirada nun tratado de anatomía do s. XVI. Non é manipulación. Laura Iturralde presenta os obxectos, non os anima. A temática recorda aos memento mori ("lembra que vas morrer").
Un xénero medieval: El belén viviente que San Francisco de Asís hizo instalar en 1223 –de donde viene la tradición de los “misterios”–. En las entradas triunfales de Felipe el Bueno a Gante, en 1458, se reprodujo el políptico del Cordero Místico de los hermanos Van Eyck. En las de Juana la Loca (1496, a Bruselas) y Carlos V (1515, a Brujas) se dispusieron hasta 27 tableaux en el recorrido de los cortejos, con temas del Antiguo Testamento y de la mitología clásica.
"Benvidos ao Inferno, polo de agora vouvos repartir en grupos: Os asasinos! Vaian pasando por aquí..."
[Monólogo que ben pode convertirse nun xogo co público guiándoos a sectores no espazo)
As vodas de Caná (Sermón)
[Xogo de Xesús como ilusionista]
"Cómo diaño fas esa maxia? Tamén traballas en primeiras comunións?"
Xogo de ir cambiándolle ao xogador as características do personaxe, ou directamente proporlle outros personaxes. Utilizan atrezzo perraleiro.
PARODIAS Porta dos Fundos:
Representacions dos Magos
Representacións dos Pastores
Autos de Pasión (como o de Fisterra)
Xesús tenta convencer á sua nai de que non foi durmir á casa en toda a finde porque "morreu" e logo "resucitou"
Sketchs da Anunciación, dos Reis Magos, etc.
Asimilable ás Farsas Medievais. Coma nos trípticos de El Bosco, todos son corruptos.
(Algunhas propostas axeitadas ao Teatro Clásico Medieval que atopei nos seus libros)
Se o tema é a ecoloxía, un coro de ánxos podería ser asasinado por herbicidas.
Se o tema é a relixión, un amante casto podería quitar as luvas e revelar que ten estigmas.
• Ecología
• Educación
• Buenas familias/malas familias
• Tabús
• Justicia (e injusticia)
• Religión
• Romance y lujuria
• Crimen y castigo
• La puerta prohibida
• El nuevo vecino
• El vago
• La terrible venganza
• El anillo mágico
• El primer día
• O Amo do infierno
• El juez corrupto
...
Darío Fo estaba diante de setenta mil persoas nun estadio de fútbol cando un raio rachou o ceo, polo que se lanzou a un debate improvisado con Deus. Estaba improvisando? Estaba baseandose en material vello? A quen lle importa? Unha comida noxenta sabería mellor se o camareiro dixera: 'Ah, pero o chef está improvisando! '
...
Debemos estar dispostos a axudar aos nosos colegas mesmo se son membros do outro equipo. Exemplo: Deus masaxeado polos seus anxos
...
Se estás subindo unha montaña, o público esperará que Deus che ofreza uns mandamentos máis xeitosos.
...
'God (or Satan) sent me to find you.'
...
El público podría ser Dios entrevistando a los recién llegados al cielo.
Le pregunto a la audiencia, '¿Podeis hablar con una sola voz? ', y si he elegido el momento adecuado, probablemente dirán, 'Siiiii podeeeemooos!' Pero incluso si dijeran, 'Noooo, noooo podeeeemoooos! ' esto sería admitir que podían. De cualquier manera, se reirán al menos treinta segundos. Quizás les pida a los improvisadores que sean la 'cita a ciegas' del público. Se agruparán y mimarán que llaman a la 'cuarta pared': Hay alguien en casa? '¿Quién está ahí? ' ruge el público. 'Somos tu cita a ciegas! ' Casi seguro que el público dirá, 'Vete de aquíiii! ''Hemos traído whiiskyy! ' cantan los actores. 'Enntraaad! ' ruge el público, gritando de risa, y se aplaude salvajemente. En Copenhague, la 'cita a ciegas' mimó que traía un 'regalo'.' ¿Sabes lo que es? ' coro de los actores.
'Es uuuunaaa bicicleeeetaaa! ' gritó el público, sin dudarlo, aunque la forma en que se logró tal acuerdo nos desconcertó. Podrías montar una escena entre un padre y su hijo travieso: 'Papá, mamá, he sido maaaloooo! 'Que has heeeechooo ahoooraaa? '
...
Esperando instrucciones de Dios
Le pregunto a un improvisador, '¿Qué estás haciendo ahora? 'Me dice, 'Esperando instrucciones. ' Le digo 'Quédate con esa actividad. Haz que "esperando instrucciones" sea más interesante. ' Esto podría implicar llamar a alguien; pedir consejo al público; rezar a Dios; consultar enciclopedias; gritar '¿Qué se supone que debo hacer? '; mirando en trozos de papel; intentando actividades al azar para ver si podrían ser las correctas; llorando de desesperación; cortándote las muñecas y haciendo que Dios diga, '¡Así se hace Paco! ' mientras tú dices ¡Pero yo no soy Paco! ¡Soy Ernesto! ¿Cuáles son las instrucciones para Ernesto? Podrías ser una especie de personaje de Beckett o Kafka.
...
Anoche, pediste una señal de Dios. Aquí estoy. '
Un ángel te recompensa por tu amabilidad
Él/ ella confiesan un crimen contra Dios. Contra Satanás.
"Non dou durmido mamá, porque os demos fanme traballar para eles"
O camareiro que non da aberto a botella é abordado polo demo, que se ofrece a abrirlla.
Unha rapaza, angustiada por la inminente ruptura de seus pais fai un pauto do demo.
O autoestopista que che obriga a coller unha ruta que che leva ao Inferno.
O autoestopista (ou o conductor) é a Morte, ou Xesús, ou un parente lonxano.
Un santo sanda a un discapacitado. Déixao como estaba antes cando se entera de que é xudío, ou gai, ou...
Descubres un espíritu malo o bueno dentro de ti.
Un indígena pobre quiere vender los secretos religiosos de la tribu a un profesor. (Están en unos libros sagrados? El indígena ha hechizado al profesor? El profesor es miembro de la tribu? )
Tu cita siempre lleva guantes. ( Cuando se los saca vemos los estigmas de Cristo? )
Tu jefe quiere que te unas a su religión. (Eso hará que no seas tan trepa? Tu dios luchará contra su dios ?)
'Hago milagros. ' (Puedes hacernos algunos?)
Un cristiano termina en el cielo equivocado por un error administrativo. (No será que realmente está en el Infierno pero el demonio le está tomando el pelo? )
El Cielo es maravilloso hasta que descubres que no tienes órganos sexuales. (Logras un orgasmo cuando haces la señal de la cruz? )
Se te niega la entrada al cielo, o al infierno. (Tu mascota habla en contra de tí? O a favor?)
'¡Estamos cerrando el infierno! '(Buscas desesperadamente a algún conocido que te deje entrar? Te quedas solo fuera y enciendes una hoguerita? )
...
Estás bajando en un ascensor cuando te das cuenta de que despues de "Bajo" y "Sótano" hay un botón marcado " I ". ¿Por qué no pulsarlo y descender directamente al infierno? '
...
Los corredores que están haciendo footing descubren un ángel herido escondiéndose en los arbustos.