A. Wangenan Sajak
Sajak teh myaeta salah sahiji wangun puisi heubeul anu teu kauger ku aturan pola metrum. (Guru wilangan, guru lagu, sajabana).
B. Eusi Sajak
Pikiran
Rasa
Gagasan
C. Kabahasaan Sajak
KONOTATIF (kiasan). Nyaeta makna na henteu langsung. Conto: beureum = kawani.
D. Asal Usul Sajak
-Karya sampeuran tina sastra deungeun (sastra Eropa)
-1946, Kiswa Wiriasasmita (Kis WS)
Mimiti ti 16 taun atos resep nulis. Sajak-sajakna dimuat dina surat kabar. 1993, gaduh Panghargaan Kasusastraan Sunda
E. Tokoh-Tokoh
Ajip Rosidi
Etti R. S.
Teddi Muhtadin
Yus Rusyana
F. Unsur-Unsur Sajak
1) Adegan Lahir
-Nyaeta unsur fisik sajak disawang tina wangunna.
-Wangun/tipografi, teu aya patok jumlah pada na.
-Pilihan kecap (diksi), nganggo basa nu tos langka/jarang dianggo.
-Citraan (imaji), anu karasa, katempo, kadenge ku nu maca
-Gaya basa (figuratif), tiasa nimbulkeun harti anu mundel, beunghar, jero.
-Purwakanti, padeukeutna sora kecap.
2) Adegan Batin
-Nyaeta unsur sajak anu teu katembong langsung, kedah diteuleuman atawa dirasakeun.
-Jejer (sense)/tema, gagasan pokok anu bade ditujukeun. Keagamaan, kemanusiaan, cinta ka lemah cai, sajabana.
-Rasa, ngajiwakeun eusi sajak. Digorowokeun atawa di hariringkeun.
-Wirahma (tone), ayana suasana ku nu maca.
-Amanat, pesen panyajak. Bebas nangtukeun amanat.
G. Wanda Sajak
A) Sajak Epik
Sajak nu sipatna ngalakonkeun, nyaritakeun. Kanyahoan tokohna, naon ketapna, kumaha pangustunganana.
B) Sajak Lirik
Sajak nu teu ngalakon. Teu aya tokoh utamana.
H. Ngadeklamasikeun Sajak
Midangkeun sajak nu dibarengan ku pasang peta, gerak, sajabana.
I. Musikalisasi Sajak
Midangkeun sajak janten rumpaka lagu kalawan dibarengan ku musik.
Link Youtube Sajak:
https://youtu.be/WjOkeOp_6UA