Ngawih

A. Wangenan Kawih

Kawih nyaeta laguan Sunda bebas, anu henteu kaiket ku guru lagu jeung guru wilangan. Kawih teh mangrupakeun hiji lagu anu miboga unsur seni, nyaeta unsur seni musik sareng seni sastra.

B. Bedana Kawih, Kakawihan, sareng Pupuh

Anu ngabedakeun kawih jeung kakawihan nyaeta kakawihan mah sok dipake keur kaulinan, sedengkeun kawih mah ngan saukur dipake keur ngalagu wungkul. Ari pupuh nyaeta karya sastra anu bentukna puisi.

C. Bedana Kawih Sunda sareng Kawih Modern

Anu ngabedakeun kawih Sunda sareng kawih modern nyaeta nada dasar anu digunakeunna. Kawih Sunda mah ngan 5 nada (pentatonik). Upami kawih modern mah ngagunakeun 7 nada dasar (diatonik). Kawih tradisional bahasana leuwih rumit sareng alat musik nu ngiringan na oge benten.

D. Analisis Kawih Wajib (Basa Sunda)

(Lirik)

Basa Sunda, Basa Sunda

Basa indung urang Sunda

Sapopoe kade lali

Sasauran Basa Sunda

Ka indung jeung ka bapa

Ka lanceuk jeung ka adi

Sing tarapti bari hade budi

Basa Sunda, Basa Sunda

Basa indung urang Sunda

Disakola kitu deui

Sasauran Basa Sunda

Ka ibu bapa guru

Ka sobat babaturan

Sing giatna hormat diajarna

Diajar Basa Sunda diajar Basa Sunda

Titenan dina kamusna

Ka koran jeung majalah

Sing ngarti ulah salah

Resep temen maca buku Sunda

Diajar Basa Sunda diajar Basa Sunda

Ditekan dina laguna

Apalkeun haleuangna

Sing bentes kalimahna

Resep temen ngawih lagu Sunda

(Tema)

Pentingna diajar Basa Sunda anu leres sareng praktekeun dina kahirupan sapopoe.

(Nada)

Modern (do re mi fa sol la si).

(Rasa)

Sumanget, bingah, gumbira.

(Amanat)

Sebagai urang Sunda, urang teh kedah reueus ngagunakeun Basa Sunda dina kahirupan sapopoe. Baik di bumi maupun di sakola. Kalimahna kedah bentes sareng sopan sesuai undak usuk basa na.

E. Analisis Kawih Bebas (Manuk Dadali)

(Lirik)

Mesat ngapung luhur jauh di awang-awang

Meberkeun jangjangna bangun taya karingrang

Sukuna ranggoas reujeung pamatukna ngeluk

Ngapak mega bari hiberna tarik nyuruwuk

Saha anu bisa nyusul kana tandangna

Gandang jeung pertentang taya bandingannana

Dipikagimir dipikaserab ku sasama

Taya karengrang kasieun leber wawanenna

Manuk dadali manuk panggagahna

Perlambang sakti Indonesia jaya

Manuk dadali pangkakon carana

Resep ngahiji rukun sakabehna

(Tema)

Manuk dadali, manuk nu janten lambang Indonesia. Ngajelaskeun kumaha megahna manuk dadali teh.

(Nada)

Modern (do re mi fa sol la si).

(Rasa)

Sumanget, gumbira, reueus, rame.

(Amanat)

Urang sebagai rakyat Indonesia teh kedah nyontohan sikap-sikap manuk dadali salah sahiji na anu "resep ngahiji rukun sakabehna". Lantaran sikap eta teh positif sareng bermangpaat kanggo seluruh pihak.

Praktek Kawih

-"Basa Sunda"

• https://drive.google.com/file/d/1Bo4xgN-R_mw96bOJnF3SyIWsvNbZNIMl/view?usp=sharing

-"Manuk Dadali"

• https://drive.google.com/file/d/1h4WnnbtemTgz-S1dBaNWDaJzUYnL3-ok/view?usp=sharing