creatieve opdracht - 1

Doof = dom

Dat dit niet zo hoeft te zijn laten Aelt, Hendrik en Pieter ons zien. De kwalificatie doof = dom stamt al af van de oud-griekse filosoof Aristoteles (384-322 voor Chr.) en is dus diep verankerd in de Europese  cultuur. Al in de Romeinse tijd waren de rechten van dove mensen ingeperkt, omdat ''zij niets begrepen en niet konden lezen of schrijven''. Het huidige Nederlandse recht (en denken) leunt nog steeds zwaar op het Romeinse recht.

gebarentaal

Bij het ontwikkelen van gebarentaal speelden kloosterlingen een belangrijke rol.  Tijdens ''stilte momenten'' kon ongestoord gecommuniceerd worden met God. Bij sommige kloosterorden was de mate van stilte strenger, dan bij andere congregaties. De Kartuizers behoorden tot de meest zwijgzame kloosterorden. Praten was vrijwel verboden en de kloosterlingen woonden solitair in hun cellen. Communiceren tijdens stilte momenten gebeurde via gebarentaal. 

Op het rivierduin De Sonneberg bij Oosterholt (nabij IJsselmuiden) stond vanaf 1485 tot 1581 een Kartuizerklooster. Misschien leerde de kleine, stomme Aelt Boister gebarentaal van de Kartuizers op De Sonneberg. In ieder geval kon zijn familie- en kennissenkring met hem communiceren. Geert van Wou jr. deed dit tijdens zijn ruzie met Jan ter Stege. Misschien was dat wel een goed moment om niets te hoeven horen. Maar Aelt zal genoeg meegekregen hebben van de lichaamstaal tussen de mannen om hem heen in de werkplaats.

opdracht-1 Hints

jullie zijn een club met een voorzitter en een doofstomme klusjesman

De club van radiografisch bestuurde modelboten gaat vandaag varen op de stadsgracht in het plantsoen. Over dat varen met modelboten op de gracht is al een tijdje gedoe. Er zijn clubleden, die ook buiten clubverband op de gracht varen. Dat is illegaal en zij verstoren de watervogels door veel te hard te varen. Er zijn  al meerdere klachten bij de modelbotenclub binnengekomen en de club dreigt nu haar vergunning te verliezen.

Vandaag melden de leden zich bij het clubhuis, waar de materialen liggen opgeslagen. De doofstomme, maar o zo handige, clubgenoot Aalt draagt zorg voor de modelboten en de radiografische besturing. Samen met de voorzitter is hij al in het gebouw aanwezig.  De voorzitter weigert de leden toegang tot het clubgebouw, totdat duidelijk is wie de regels hebben overtreden. Ondertussen krijgt Aalt de opdracht het materiaal na te zien. 

1). Wijs een voorzitter, een klusjesman en een illegale vaarder aan, 

2). de rest verdeeld zich over twee partijen (voorzitter of illegale vaarder). 

3). het hele spel speelt zich in stilte af

• de illegale vaarder en zijn vrienden melden zich bij Aalt

• de voorzitter maakt met gebaren aan Aalt duidelijk dat de andere leden het gebouw niet in mogen 

• de voorzitter maakt aan Aalt duidelijk dat hij verder moet gaan met zijn werkzaamheden

• met welke gebaren reageren de andere leden?

• blijven de anderen achter hun woordvoerder staan of wisselen zij van partij?

• kan Aalt met een gebaar duidelijk maken hoe hij zich voelt?

 © cultuurZIEN 2026