De combinatie Kampen en ''de stomme'' doet de meeste mensen denken aan kunstschilder Hendrick Avercamp (1585-1634). Dat er in de loop van de eeuwen meer doofstomme mensen in Kampen gewoond hebben, mag duidelijk zijn.
Wie doofstom werd geboren en uit een gegoede familie kwam, had de mogelijkheid om een beroep te leren en -min of meer zelfstandig- werkzaam te zijn. Dat toont het verhaal van de Kamper klokgieter Aelt Boister, beter bekend als Aelt de Stomme.
mr. Geert zijn knecht, de stomme
In de 16e eeuwse klokkengieterij van Geert van Wou jr. werkte in 1542 een stomme knecht. Hij wordt genoemd in een getuigenis over de ruzie tussen Geert van Wou jr. en zijn compagnon Jan ter Steghe. Terwijl aan Jan ter Steghe en zijn knechts toegang tot het giethuis ontzegt werd, verplichtte mr. Geert zijn knecht, de stomme, om te werken.
Ver voor Hendrick Avercamp geboren werd, kon Geert van Wou jr. al communiceren met zijn doofstomme knecht!
mr. Geert zijn knecht, de stomme = Aelt Boyster?
In verband met de Kamper klokgieterijen is de naam Boyster interessant. In de klokkenstoel van Cornwerd (Friesland) hangt een klok, gegoten op 30 sept. 1569 in -jawel- de Klokkensteeg (zijsteeg van de Oudestraat) in Kampen. Volgens het randschrift werd deze klok gegoten door ''Mr Aetl (=Aelt?) Boiter, doofstom geboren, zijn medehelper was Peter Albertsz Vriese''. Herkennen wij in deze onbekende meesterklokgieter Aelt Boiter de doofstomme medewerker van Geert van Wou jr.?
Peter Albertsz Vriese, geelgieter
Peter Albertsz Vriese, de ''medehelper'' van Aelt Boiter, was een geelgieter. Een geelgieter goot voorwerpen van geelkoper of van messing (een legering van koper en zink). Peter Albertsz Vriese was getrouwd met Immeke van Wou, een dochter van klokgieter Geert van Wou jr.. Zij woonden enige tijd in Oudestraat 53, op de hoek van (nu) de Klokkensteeg. Een pand dat nog werd aangekocht door Immeke's grootvader klokgieter Geert van Wou sr.. In het achterhuis aan de steeg was de gieterij.
in de cirkel het huis met gieterij langs de Klokkensteeg
van gieterij naar brouwerij
Later werd dit pand verkocht en kwam in het achterhuis een brouwerij. De brouwerij werd ''De Clocke'' genoemd, naar de gieterij. Vervolgens ging de naam van de brouwerij over op de steeg.
Dat het in de Klokkensteeg niet bij het gieten van één klok is gebleven blijkt uit een klokje in Sassenheim.
een tweede klok van Aelt Boister
Al in 1563 goot Aelt Boiter, beter bekend als Aelt de Stomme, een angelusklokje voor Sassenheim. Het klokje draagt de namen Jhesus - Maria. Nadat het klokje in 1920 uit de toren was gehaald, verdween het spoorloos. Na 60 jaar werd het klokje teruggevonden in een kapelletje nabij het kasteel ''Boxmeer''. Het klokje was toen in bezit van de Zusters van Boxmeer. Het angelusklokje werd teruggehaald naar Sassenheim, maar bleek onherstelbaar beschadigd. Er werd toen een replica van het klokje gegoten. Het originele klokje van Aelt Boister hangt sindsdien in het torenportaal.
© cultuurZIEN 2026