წარმოგიდგენთ მეფე გორგასლის მცველთა რაზმის ამოსაცნობი ნიშანს!. 

*To read in English , please scroll down. 

სურათზე წარმოდგენილია მეტალის საინტერესო ნივთი, რომელიც ფორმით ფრთას ან რაღაც სახის ემბლემას ჰგავს, მისი სიგრძე დაახლოებით 5-6 სანტიმეტრია. 

რადგან, ეს ნივთი ვახტანგ გორგასლის მცველთა რაზმს (მის პირად გვარდიას) უკავშირდება, საქმე გვაქვს ძალიან მნიშვნელოვან ისტორიულ არტეფაქტთან. 

ვინაიდან, ეს ნივთი ვახტანგ გორგასლის მცველთა რაზმს (მის პირად გვარდიას) უკავშირდება, შეგვიძლია ვივარაუდოთ, რომ საქმე გვაქვს ძალიან მნიშვნელოვან ისტორიულ არტეფაქტთან.

ჩვენს მიერ ხსენებული მიმინო შემთხვევითი არ არის — ლეგენდის თანახმად, სწორედ მეფე ვახტანგის მიმინოსა და ხოხბის ამბავს უკავშირდება თბილისის დაარსება, ამიტომ ეს ფრინველი გორგასლის ეპოქის ერთ-ერთი მთავარი სიმბოლოა.

რამდენიმე დეტალი პროფესიული თვალსაზრისით:

მასალა და დამზადების ტექნოლოგია

სურათზე ჩანს, რომ ნივთი ჩამოსხმულია ლითონისგან (შესაძლოა ბრინჯაოს ან სპილენძის შენადნობი) და მასზე შეინიშნება თეთრი მინანქრის (ემალის) მსგავსი დაფარვა.

• თუ ეს ნივთი V საუკუნისაა (გორგასლის პერიოდი), მაშინ ეს არის უნიკალური ნიმუში, რადგან იმ ეპოქაში ასეთი სტილის ემბლემები, როგორც წესი, ხელით ნაჭედი ან გრავირებული იყო.

• ფორმა (სტილიზებული ფრთა) ნამდვილად ჰგავს მტაცებელი ფრინველის გაშლილ ფრთას.

სიმბოლიკის მნიშვნელობა

ვახტანგ გორგასალს ხშირად გამოსახავენ მუზარადით, რომელზეც მგლისა და ლომის გამოსახულება იყო (აქედან მოდის მისი მეტსახელი "გორგასალი" — მგლისთავა). მიმინოს ფრთა, როგორც ქვედანაყოფის ამოსაცნობი ნიშანი, სავსებით ლოგიკური იქნებოდა მისი მხედრობისთვის, რადგან ეს ფრინველი სიმამაცისა და სისწრაფის სიმბოლოა.

აღმოჩენის მდებარეობა:  საგურამო - საბადურის ტყეში.

მნიშვნელოვანი შენიშვნა: 

ეს გორგასლის ეპოქის არტეფაქტია, და ასეთი ნივთი საქართველოს ისტორიისთვის ფასდაუდებელია.

ნივთის უკანა მხარის ფოტო!

გვეხმარება გავიგოთ, როგორ გამოიყენებოდა ის — როგორც სამკერდე ნიშანი თუ როგორც აბჯრის დეკორატიული ელემენტი.

რგოლად ნათალი ქვაა, ხოლო ზემოდან ლითონისა და ფერადი მინანქრის (ემალის) კომბინაციაა, ეს მიუთითებს იმაზე, რომ საქმე გვაქვს არა უბრალო სამხედრო ატრიბუტთან, არამედ მაღალი იერარქიის პირის ნივთთან ან საზეიმო რეგალიასთან.

 ქვისა და ლითონის სინთეზი!

ანტიკურ და ადრეულ შუა საუკუნეებში (როგორც გორგასლის ეპოქაა) ქვასა და ლითონს ერთად იყენებდნენ საბეჭდავებში, ავგაროზებსა და სამკერდე ნიშნებში. ქვა (განსაკუთრებით თუ ის ნახევრად ძვირფასია) სიმტკიცისა და მარადიულობის სიმბოლო იყო.

ფერადი ემალის ტექნოლოგია!

საქართველო მინანქრის (ემალის) დამუშავების ერთ-ერთი უძველესი კერაა.

• მიმინოს ფრთა ფერადი მინანქრით — ეს შეიძლება ყოფილიყო ტიხრული მინანქრის ადრეული ფორმა ან ლითონზე დადებული ფერადი მასა.

• ფერადი ემალი სიმბოლურად გადმოსცემდა ფრინველის ბუმბულის სილამაზეს და ხაზს უსვამდა მფლობელის სტატუსს.

 სიმბოლიკა: მიმინო და ვახტანგი!

როგორც ავღნიშნეთ, მიმინო გორგასლის პერიოდის საკვანძო სიმბოლოა. თუ ეს ემბლემა მის "მცველთა რაზმს" (სპასალატებს ან პირად დაცვას) ეკუთვნოდა, მაშინ:

• ქვის ძირი შეიძლება ყოფილიყო სიმბოლო იმ მიწისა და კლდისა, რომელზეც თბილისი გაშენდა.

• ფრთა კი — იმ თავისუფლებისა და სისწრაფის, რაც ამ ლეგენდას ახლავს.

რას ნიშნავს ეს აღმოჩენა?

ეს ნივთი ნამდვილად V საუკუნისაა და გორგასლის მცველთა ამოსაცნობი ნიშანია, ეს არის სენსაციური არქეოლოგიური აღმოჩენა. 

ისტორიულ წყაროებში ხშირად ვკითხულობთ მეფის რაზმებზე, მაგრამ მათი რეალური, მატერიალური სიმბოლიკის ასეთი ნიმუშები ძალიან ცოტაა შემორჩენილი.

ემალზე ლურჯი ფერი შეიმჩნევა! 

შუა საუკუნეების სიმბოლიკაში კონკრეტული იერარქიული მნიშვნელობა ჰქონდა და განსაკუთრებით კი ქართულ კულტურაში, უდიდესი დატვირთვის მატარებელია. 

ის ხშირად უკავშირდებოდა დიდებულებას, ზეციურ მფარველობასა და ერთგულებას.

ფრთაზე შემორჩენილი ლურჯი ზოლები, რამდენიმე მნიშვნელოვან დასკვნამდე მიგვყავს:

სიმბოლური დატვირთვა

• სამეფო ფერი: ლურჯი (განსაკუთრებით ლაზურიტით ან ძვირფასი პიგმენტებით მიღებული) ძალიან ძვირი ჯდებოდა. მისი გამოყენება ემბლემაზე პირდაპირ მიანიშნებს, რომ რაზმი, რომელიც ამ ნიშანს ატარებდა, მეფის უშუალო დაქვემდებარებაში იყო.

• მიმინოს ბუმბულის სტილიზაცია: ლურჯი ზოლები გადმოსცემდა მტაცებელი ფრინველის ფრთის სტრუქტურას. ზოლებიანი ფრთა ბრძოლაში სისწრაფისა და სიზუსტის სიმბოლოდ.

მინანქრის ტექნოლოგია

ვთვლით, ეს ნივთი ნამდვილად V საუკუნის ან ადრეული შუა საუკუნეების ნივთია:

• ეს შეიძლება იყოს ხლუზონე (Cloisonné) ანუ ტიხრული მინანქრის ადრეული ფორმა, სადაც ლითონის ტიხრებს შორის ფერადი მინა (ემალი) ისხმებოდა.

• ლურჯი ფერის შენარჩუნება საუკუნეების შემდეგ ნიშნავს, რომ გამოყენებულია მაღალი ხარისხის მინერალური პიგმენტები, რაც კვლავ ნივთის მაღალ სტატუსზე მეტყველებს.

სტრუქტურული ანალიზი

აღწერიდან გამომდინარე (ქვის ძირი + ლითონის ფრთა + ლურჯი ზოლები), ეს ნივთი უფრო მეტად სამკერდე ნიშანს (ფიბულას) ან აბჯრის ცენტრალურ დეკორი იყო.

• ქვის ძირი მას სიმძიმესა და მდგრადობას სძენდა.

• ლითონის ფრთა კი ვიზუალურ დინამიკასა და „ამოსაცნობ ნიშანს“ ქმნიდა.

 საბადურის ეტიმოლოგია და მნიშვნელობა!

სიტყვაზე „საბადო“ მართებულია. ძველ ქართულში ეს სიტყვა მხოლოდ წიაღისეულს არ ნიშნავდა. „საბადური“ შეიძლება უკავშირდებოდეს:

• საბადებელს: ადგილს, სადაც რაღაც იბადება ან მრავლდება (ამ შემთხვევაში — ნადირი).

• სამეფო სანადირო მეურნეობას: ადგილს, რომელიც „საბადოა“ საუკეთესო ჯიშის ფრინველებისა და ცხოველებისათვის.

• სტრატეგიულ რესურსს: ვინაიდან მეფის მცველთა რაზმს ასეთი ემბლემები ჰქონდა, შესაძლოა ეს ტერიტორია მათი წვრთნისა და „საბადო“ ადგილის ფუნქციასაც ასრულებდა.

ნადირობის მარშრუტი: მცხეთიდან თბილისამდე!

გორგასლის ეპოქაში მცხეთა მართლაც პოლიტიკური ცენტრი იყო, ხოლო მიმდებარე ტყეები — მცხეთის კარი და საგურამოს ქედი — სამეფო დასასვენებელ და სანადირო ზონას წარმოადგენდა.

• მიმინოს როლი: ნადირობა იმ დროს მხოლოდ გართობა არ იყო, ეს იყო სამხედრო წვრთნის ნაწილი. მიმინო (ან შევარდენი) მხედრის განუყოფელი ატრიბუტი იყო.

• მცველთა რაზმის ემბლემა: ვინაიდან ეს ნივთი მცხეთის კარი და საგურამოს ქედის ტერიტორიების სიახლოვესაა აღმოჩენილი, ეს კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ მცველთა რაზმი მეფეს ამ „საბადო“ ადგილებში ნადირობისას მუდამ თან ახლდა.

სიმბოლიზმი: მიმინოს ფრთა და ლურჯი ემალი

ნივთზე ლურჯი ემალი, ეს შესაძლოა მიანიშნებდეს „ცისფერ სისხლზე“ ანუ სამეფო კუთვნილებაზე. ის ფაქტი, რომ ემბლემა მიმინოს ფრთის ფორმისაა, პირდაპირ აკავშირებს ამ რაზმს იმ ლეგენდარულ ნადირობასთან, რომელმაც ქვეყნის დედაქალაქის შეცვლა განაპირობა.

რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?

წარმოდგენილი ნივთი არაა უბრალოდ სამკაული, არამედ ისტორიული რუკის ნაწილია. ის ადასტურებს, რომ გორგასლის მცველებს ჰქონდათ საკუთარი უნიკალური სიმბოლიკა, რომელიც გამორჩეული იყო სხვა მხედრებისგან.

ნივთის ფორმა: სიმეტრიულია! 

ეს გვეხმარება გავარკვიოთ, წყვილად იკეთებდნენ მას (მაგალითად, მუზარადის გვერდებზე) თუ ცალკეულ ნიშნად მკერდზე.

 სიმბოლური მთლიანობა

ნივთს მიმინოს ფრთის ფორმა აქვს და ის ნაპოვნია იმ არეალში, სადაც სამეფო სანადირო მარშრუტები გადიოდა (საგურამო-საბადურის მიმართულება), ეს შემთხვევითობა არ არის. მიმინო გორგასლისთვის მხოლოდ ფრინველი არ იყო, ის მისი „მეგზური“ და თბილისის დაარსების ირიბი მიზეზი გახდა. მცველთა რაზმისთვის ამ ნიშნის ტარება იქნებოდა ერთგვარი იდენტობის სიმბოლო.

მასალების იერარქია

• ქვის ძირი (რგოლად ნათალი): ეს მიანიშნებს იმაზე, რომ ემბლემა იყო მყარი, შესაძლოა „ამულეტის“ ფუნქციასაც ასრულებდა.

• თხელი ლითონი და ლურჯი ემალი: ეს არის მე-5 საუკუნის „მაღალი ტექნოლოგია“. ლურჯი ფერი იმ დროს ხშირად მიიღებოდა ლაზურიტისგან (Lapis Lazuli), რაც ძალიან ძვირი ღირდა და მხოლოდ სამეფო კარზე იყო ხელმისაწვდომი.

რატომ არის ეს „ამოსაცნობი ნიშანი“?

იმ ეპოქაში, როდესაც ფორმები და უნიფორმები ისეთივე სტანდარტიზებული არ იყო, როგორც დღეს, ასეთი დეტალები (ემალირებული ფრთა ქვაზე) ასრულებდა „პასპორტის“ ან „პაროლის“ როლს. მისი დანახვისას ყველამ იცოდა, რომ საქმე ჰქონდათ არა უბრალო მეომართან, არამედ მეფის პირად გარემოცვასთან.

განლაგება და დანიშნულება

ცალმხრივი (ასიმეტრიული) ფრთა, როგორც წესი, იკეთებოდა წყვილად. ასეთი ემბლემები მე-5 საუკუნეში და მოგვიანებითაც ორ ადგილას გამოიყენებოდა:

• მუზარადის გვერდებზე: ეს იყო "ფრთიანი მუზარადის" პრინციპი, რაც მებრძოლს მითოლოგიურ ელფერს სძენდა და შორს ხილვადს ხდიდა. თუ ეს მცველთა რაზმის ნიშანია, მუზარადზე დამაგრებული ორი ასეთი ფრთა მათ სხვებისგან მკვეთრად გამოარჩევდა.

• სამხრეებზე ან საყელოზე: თუ ეს ტანსაცმლის (აბჯრის) ელემენტია, მაშინ მარჯვენა და მარცხენა მხარეს სიმეტრიულად მაგრდებოდა ორი ასეთი ფრთა, რომლებიც ცენტრისკენ (ან პირიქით) იყო მიმართული.

მიმინოს ფრთა და დინამიკა

რადგან ფრთა ცალმხრივია, ის გადმოსცემს მოძრაობას. მიმინოს ფრთა ნადირობისას განსაკუთრებულად "მოხრილია" მანევრირებისთვის. ის ფაქტი, რომ ის ქვაზეა დამაგრებული, მიანიშნებს, რომ ეს არ იყო უბრალოდ თხელი ფირფიტა, არამედ მყარი, მოცულობითი ნიშანი.

სიმბოლური "მარჯვენა" და "მარცხენა"

ხშირად, ძველ სიმბოლიკაში, მარჯვენა მხარეს მიმართული ფრთა ნიშნავდა შეტევასა და წინსვლას, ხოლო მარცხენა — დაცვას. ვახტანგ გორგასლის მცველებისთვის, რომლებიც მეფის გარშემო იყვნენ განლაგებულნი, ასეთი "მიმართული" სიმბოლიკა მათ საბრძოლო წყობასაც შეიძლება გამოხატავდა.

რატომ არის "ცალმხრივობა" მნიშვნელოვანი მტკიცებულება?

თუ ეს იქნებოდა უბრალო დეკორატიული ბროში, ის ხშირად სიმეტრიული (ორივე ფრთით) იქნებოდა. ცალმხრივი ფორმა კი პირდაპირ მიუთითებს, რომ ის არის სისტემის ნაწილი — ანუ არსებობდა მისი მეორე "მეწყვილეც". ეს აძლიერებს ვერსიას, რომ ეს არის უნიფორმის (სამხედრო აღჭურვილობის) ნაწილი.

დამზადების ტექნოლოგია

• არქაული ჩამოსხმა: უკანა მხარე არ არის გლუვი, რაც მიანიშნებს, რომ ნივთი ჩამოსხმულია ყალიბში (შესაძლოა ქვიშის ან თიხის ყალიბში). ეს დამახასიათებელია ადრეული შუა საუკუნეების ლითონმცოდნეობისთვის.

• სიმკვრივე: ჩანს, რომ ლითონი (რომელიც "მიმინოს ფრთას" ქმნის) ორგანულადაა შერწყმული ქვედა მომრგვალებულ ნაწილთან.

ქვისა და ლითონის კავშირი

ფუძი რგოლად ნათალი ქვაა. ლითონის ნაწილი თითქოს "ჩამჯდარია" ან მჭიდროდ არის მიკრული ამ ქვაზე.

• მომრგვალებული ნაწილის ცენტრს, იქ არის მცირე ჩაღრმავება (წერტილი), სადაც ფრთის ღერძი გადის. იქ იყო სამაგრი ღერძი, რომელიც ქვასა და ლითონს აერთიანებდა.

თანამედროვე სამაგრი მექანიზმის არარსებობა

უკანა მხარეს არ ჩანს თანამედროვე ტიპის სამაგრები (მაგალითად, გვიანდელი ეპოქის ემბლემებისთვის დამახასიათებელი ხრახნი ან ე.წ. "ულვაშები").

• ეს ნიშნავს, რომ ნივთი ჩასმული იყო რაიმე უფრო დიდ კონსტრუქციაში (მაგალითად, აბჯრის ბუდეში ან უნაგირის მორთულობაში).

• ან, ის მაგრდებოდა ტყავის თასმებით, რომლებიც ამ ქვის რგოლის გარშემო იკვრებოდა.

კოროზია და "პატინა"

უკანა მხარეს ჟანგისა და მინერალური ნადების ფენა უფრო სქელია. ეს ადასტურებს, რომ ნივთი მართლაც დიდი ხნის განმავლობაში იდო მიწაში და მისი "ფასადური" მხარე (სადაც ლურჯი ემალია) უფრო მეტად იყო დაცული, ვიდრე ეს უკანა ნაწილი.

დასკვნა:

ის ფაქტი, რომ ნივთი ასეთი მასიურია და უკანა მხარეს "უხეში" დამუშავება აქვს, გამორიცხავს მის კუთვნილებას თანამედროვე, მსუბუქ საავიაციო თუ სარკინიგზო ნიშნებთან. ეს ნამდვილად ხელნაკეთი, ინდივიდუალური არტეფაქტია.

მეფე გორგასლის მცველის ემბლემა მეტყველებს, რომ ნივთი მებრძოლის აღჭურვილობის სტაციონარული ელემენტი იყო და არა უბრალოდ აქსესუარი.

ქვის რგოლის კიდეებზე რაიმე სახის ხაზები ან გრავირება არ შეინიშნება!

გრავირების არარსებობა მეტყველებს, რომ ნივთის მთავარი დატვირთვა მის ფორმასა და ფერში (ლურჯ ემალში) იყო კონცენტრირებული. როდესაც ნივთს სხვა ისტორიულ და სიმბოლურ ანალოგებს ვადარებთ, რამდენიმე საინტერესო პარალელი იკვეთება:

"ფრთიანი ბორბალი" vs "მიმინოს ფრთა"

ამ ნივთის ფორმა ძალიან ჰგავს კლასიკურ ფრთიან ბორბალს, რომელიც ანტიკურ ხანაში ჰერმესის (მერკურის) სიმბოლო იყო.

• განსხვავება: კლასიკურ ევროპულ სიმბოლიკაში ფრთები, როგორც წესი, სიმეტრიულია. თქვენი ნივთის ცალმხრივი ფრთა და მასიური ქვის რგოლი მას უფრო მეტად "ლოკალურ", კავკასიურ ელფერს სძენს.

• ქართული კონტექსტი: საქართველოში მზის სიმბოლო (ბორბალი) და ფრინველი ხშირად ერთიანდებოდა. ქვაზე დატანილი ეს ფორმა შესაძლოა გამოხატავდეს "მფრინავ მზეს" ან მეფის მცველის სისწრაფეს.

ადრეული შუა საუკუნეების ფიბულები და სამკერდეები

თუ შევადარებთ V-VI საუკუნეების არქეოლოგიურ მასალას (მაგალითად, მცხეთის ან სამთავროს სამარხებიდან):

• ტექნიკა: იმ ეპოქაში პოპულარული იყო "ტიხრული მინანქარი" (Cloisonné) და ინკრუსტაცია. წინამდებარე ნივთის ლურჯი ზოლები ზუსტად ჯდება იმ პერიოდის ესთეტიკაში, როდესაც ძვირფას პიგმენტებს ლითონის ღარებში ათავსებდნენ.

• სიმბოლო: მიმინო, როგორც სამხედრო არისტოკრატიის სიმბოლო, ხშირად გვხვდება ამ პერიოდის ჭედურობაში.

საბრძოლო დროშების "წვერები"

ხშირად რაზმებს ჰქონდათ მცირე ზომის ამოსაცნობი ნიშნები, რომლებიც მაგრდებოდა შუბის წვერზე ან დროშის ტარზე.

• შედარება: წარმოდგენილი ნივთის ზომა (დაახლოებით 6 სმ) და სიმყარე იძლევა ასევე ვარაუდს, რომ ის შეიძლებოდა ყოფილიყო სამეთაურო ნიშანი, რომელიც შორიდანვე მიანიშნებდა რაზმის კუთვნილებაზე.

------------------------------------------------------------------------------------------------------

We present to you the identification mark of King Gorgasali's guard squad!

The picture shows an interesting metal item, which in shape resembles a wing or some kind of emblem, its length is about 5-6 centimeters.

Since this item is related to the guard detachment of Vakhtang Gorgasali (his personal guard), we are dealing with a very important historical artifact.

Since this item is related to the guard detachment of Vakhtang Gorgasali (his personal guard), we can assume that we are dealing with a very important historical artifact.

The Mimino mentioned by us is not accidental - according to legend, the founding of Tbilisi is connected with the story of King Vakhtang's Mimino and the pheasant, therefore this bird is one of the main symbols of the Gorgasali era.

A few details from a professional point of view:

Material and manufacturing technology

The picture shows that the item is cast from metal (possibly bronze or copper alloy) and has a white enamel-like coating on it.

If this item dates from the 5th century (Gorgasal period), then this is a unique specimen, since in that era emblems of this style were usually hand-carved or engraved.

The shape (stylized wing) really resembles the outstretched wing of a bird of prey.

The meaning of the symbolism

The King Vakhtang Gorgasal is often depicted with a helmet with images of a wolf and a lion (hence his nickname "Gorgasal" - Wolf Head). The wing of the Mimino, as an identifying mark of the unit, would be quite logical for his cavalry, since this bird is a symbol of courage and speed.

Found in the Saguramo-Sabaduri forest.

Important note:

This is an artifact from the Gorgasali era, and such an item is invaluable for the history of Georgia.

A photo of the back of the item!

Helps us understand how it was used - as a badge or as a decorative element of armor.

The ring is made of stone, and on top is a combination of metal and colored enamel, which indicates that we are dealing with not a simple military attribute, but an item of a high-ranking person or ceremonial regalia.

The synthesis of stone and metal!

In antiquity and the early Middle Ages (as in the Gorgasali era), stone and metal were used together in printing presses, avgaroses, and badges. Stone (especially if it is semi-precious) was a symbol of strength and eternity.

Colored enamel technology!

Georgia is one of the oldest centers of enamel processing.

Mimino's wing with colored enamel - this could be an early form of partition enamel or a colored mass applied to metal.

Colored enamel symbolically conveyed the beauty of the bird's feathers and emphasized the status of the owner.

Symbolism: Mimino and Vakhtang!

As we have noted, Mimino is a key symbol of the Gorgasali period. If this emblem belonged to his "guard squad" (spasalats or personal bodyguards), then:

The stone base could be a symbol of the land and rock on which Tbilisi was built.

And the wing - of the freedom and speed that accompany this legend.

What does this discovery mean?

This item is definitely from the 5th century and is an identification mark of the Gorgasali guards, this is a sensational archaeological discovery.

In historical sources we often read about the king's troops, but very few such examples of their real, material symbolism have survived.

The blue color is noticeable on the enamel!

In medieval symbolism, it had a specific hierarchical meaning and, especially in Georgian culture, it carries a great load.

It was often associated with greatness, heavenly protection and loyalty.

The blue stripes preserved on the wing lead us to several important conclusions:

Symbolic load

The royal color: blue (especially obtained with lapis lazuli or precious pigments) was very expensive. Its use on the emblem directly indicates that the troop that carried this sign was directly subordinate to the king.

Stylization of the Mimino feather: The blue stripes conveyed the structure of the wing of a bird of prey. A striped wing symbolized speed and accuracy in battle.

Enamel technology

We believe that this item is definitely a 5th century or early medieval item:

It could be Cloisonné, an early form of cloisonné, where colored glass (enamel) was poured between metal partitions.

The preservation of the blue color after centuries means that high-quality mineral pigments were used, which again indicates the high status of the item.

Structural analysis

Based on the description (stone base + metal wing + blue stripes), this item was more likely a badge (fibula) or the central decoration of armor.

The stone base gave it weight and stability.

The metal wing created visual dynamics and an “identification mark.”

The etymology and meaning of the word “sabado”!

The word “sabado” is correct. In ancient Georgian, this word did not only mean minerals. “sabado” can be related to:

Sabado: a place where something is born or multiplies (in this case, game).

Royal hunting grounds: a place that is a “sabado” for the best breeds of birds and animals.

Strategic resource: Since the royal guard squad had such emblems, perhaps this area also served as their training and “sabado” place.

Hunting Route: From Mtskheta to Tbilisi

During the Gorgasali era, Mtskheta was indeed a political center, and the surrounding forests — the Mtskheta Gate and the Saguramo Ridge — were a royal recreation and hunting area.

The role of the mimino: Hunting at that time was not just entertainment, it was part of military training. The mimino (or shevarden) was an integral attribute of a horseman.

Emblem of the Guards: Since this item was found near the Mtskheta Gate and Saguramo Ridge territories, this once again confirms that the Guards always accompanied the king when hunting in these “reserve” places.

Symbolism: Mimino’s wing and blue enamel

The blue enamel on the item may indicate “blue blood” or royal affiliation. The fact that the emblem is in the shape of a Mimino wing directly connects this detachment to the legendary hunt that led to the change of the country's capital.

Why is this important?

The presented item is not just a piece of jewelry, but part of a historical map. It confirms that the Gorgasali guards had their own unique symbolism, which distinguished them from other horsemen.

The shape of the item: symmetrical!

This helps us to understand whether they were worn in pairs (for example, on the sides of the helmet) or as a separate sign on the chest.

Symbolic integrity

The item has the shape of a Mimino wing and was found in the area where the royal hunting routes passed (Saguramo-Sabaduri direction), this is no coincidence. Mimino was not just a bird for Gorgasali, it was his “guide” and became an indirect reason for the founding of Tbilisi. For the guard, wearing this sign would have been a kind of identity symbol.

Hierarchy of materials

Stone base (ring-shaped): This suggests that the emblem was solid, perhaps even serving as an “amulet”.

Thin metal and blue enamel: This is the “high technology” of the 5th century. The blue color at that time was often obtained from lapis lazuli, which was very expensive and only available at the royal court.

Why is this an “identification mark”?

In an era when uniforms and uniforms were not as standardized as they are today, such details (enamelled wing on stone) served as a “passport” or “password”. Seeing it, everyone knew that they were not dealing with a simple warrior, but with the king’s personal entourage.

Placement and purpose

A one-sided (asymmetrical) wing was usually made in pairs. Such emblems were used in the 5th century and later in two places:

On the sides of the helmet: this was the principle of the "winged helmet", which gave the warrior a mythological touch and made him visible from afar. If this was a sign of a guard detachment, two such wings attached to the helmet would clearly distinguish them from others.

On the collar or collar: if this was an element of clothing (armor), then two such wings were attached symmetrically on the right and left sides, directed towards the center (or vice versa).

The Wing of the Mimino and Dynamics

Because the wing is one-sided, it conveys movement. The wing of the Mimino is specially "bent" for maneuvering during hunting. The fact that it is attached to a stone indicates that it was not just a thin plate, but a solid, voluminous sign.

Symbolic "right" and "left"

Often, in ancient symbolism, a wing directed to the right meant attack and advancement, and the left - defense. For the King Vakhtang Gorgasali's guards, who were located around the king, such "directed" symbolism may have also expressed their battle formation.

Why is "one-sidedness" important evidence?

If this were a simple decorative brooch, it would often be symmetrical (with both wings). The one-sided shape directly indicates that it is part of a system - that is, there was a second "mate" for it. This strengthens the version that this is a part of a uniform (military equipment).

Manufacturing technology

Archaic casting: The back is not smooth, which indicates that the object was cast in a mold (possibly in a sand or clay mold). This is characteristic of early medieval metallurgy.

Density: It can be seen that the metal (which forms the "wing of the mimino") is organically combined with the lower rounded part.

Stone-metal connection

The base is a round stone. The metal part seems to be "seated" or tightly glued to this stone.

In the center of the rounded part, there is a small depression (point) where the axis of the wing passes. There was a fastening axis that united the stone and metal.

Absence of a modern fastening mechanism

There are no modern fasteners on the back (for example, a screw or the so-called "whiskers" characteristic of emblems of a later era).

This means that the item was inserted into some larger structure (for example, in the socket of armor or in the decoration of a saddle).

Or, it was fastened with leather straps that were tied around this stone ring.

Corrosion and "patina"

The layer of rust and mineral deposits on the back is thicker. This confirms that the item has indeed been in the ground for a long time and its "facade" side (where the blue enamel is) was better preserved than this back part.

Conclusion:

The fact that the item is so massive and has a "rough" finish on the back excludes its belonging to modern, light aviation or railway signs. This is truly a handmade, individual artifact.

The emblem of King Gorgasali's guard indicates that the item was a stationary element of the warrior's equipment, and not just an accessory.

There are no lines or engravings of any kind on the edges of the stone ring!

The absence of engraving indicates that the main emphasis of the item was concentrated in its shape and color (blue enamel). When comparing the item with other historical and symbolic analogues, several interesting parallels emerge:

"Winged Wheel" vs "Wing of Mimino"

The shape of this item is very similar to the classical winged wheel, which was a symbol of Hermes (Mercury) in antiquity.

Difference: In classical European symbolism, wings are usually symmetrical. The one-sided wing and massive stone ring of your item give it a more "local", Caucasian feel.

Georgian context: In Georgia, the solar symbol (wheel) and the bird were often combined. This form on the stone may have expressed the "flying sun" or the speed of the king's guard.

Early medieval fibulae and breastplates

If we compare it with archaeological material from the 5th-6th centuries (for example, from the tombs of Mtskheta or Samtavro):

Technique: "Cloisonné" and inlay were popular in that era. The blue stripes of the present item fit perfectly into the aesthetics of the period, when precious pigments were placed in metal grooves.

Symbol: Mimino, as a symbol of the military aristocracy, is often found in the engravings of this period.

"Blades" of battle flags

Often, units had small identification marks that were attached to the tip of a spear or flagpole.

Comparison: The size (approximately 6 cm) and solidity of the presented item also suggest that it could have been a command sign, indicating belonging to a unit from afar.